NGUYỄN VĂN TY – NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG BỘC PHÁ DŨNG CẢM
Phạm Quang Huy
1. Từ người thanh niên Bắc Giang đến người lính
Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931, quê ở xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Ông nhập ngũ vào tháng 2/1949, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra quyết liệt. Từ một người thanh niên nông thôn, Nguyễn Văn Ty bước vào quân đội và nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Tư liệu về các Anh hùng trong kháng chiến chống Pháp ghi nhận, từ khi nhập ngũ đến tháng 7/1954, ông đã tham gia 7 chiến dịch lớn trên chiến trường Bắc Bộ, với 35 trận đánh.
Điều đặc biệt ở Nguyễn Văn Ty là dù đảm nhiệm những công việc khác nhau, từ chiến sĩ liên lạc đến tiểu đội trưởng bộc phá, ông đều thể hiện tinh thần chấp hành mệnh lệnh và sự gan dạ trong chiến đấu. Chính những năm tháng trực tiếp đối mặt với bom đạn đã giúp ông tích lũy kinh nghiệm, trở thành một chiến sĩ xung kích được đồng đội tin tưởng.
2. Người lính bộc phá đi đầu
Trong chiến tranh, bộc phá là một trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất khi tiến công các cứ điểm có công sự kiên cố. Người chiến sĩ bộc phá thường phải mang thuốc nổ tiếp cận hàng rào, vật cản hoặc vị trí phòng ngự của đối phương để mở đường cho bộ đội tiến vào.
Nguyễn Văn Ty được giao làm Tiểu đội trưởng bộc phá của Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Ở vị trí này, ông không chỉ phải trực tiếp đối mặt với hỏa lực đối phương mà còn phải tổ chức đội hình, xác định hướng tiến công và bảo đảm nhiệm vụ mở cửa cho đơn vị chủ lực. Tư liệu về ông nhấn mạnh rằng trong nhiều trận đánh, Nguyễn Văn Ty luôn thể hiện sự dũng cảm, táo bạo, ngay cả khi bị thương vẫn không rời trận địa.
Đó là một phẩm chất đặc biệt của người lính xung kích. Khi người đi đầu chùn bước, cả đội hình phía sau sẽ gặp khó khăn. Vì thế, người chiến sĩ bộc phá phải luôn giữ được bình tĩnh và quyết tâm ngay cả trong những thời điểm nguy hiểm nhất.
3. Ba mươi lăm trận đánh
Từ năm 1949 đến năm 1954, Nguyễn Văn Ty liên tục có mặt trên nhiều chiến trường. Ông tham gia 35 trận đánh trong 7 chiến dịch lớn của quân đội Việt Nam ở Bắc Bộ. Những con số ấy cho thấy một quá trình chiến đấu liên tục và lâu dài, chứ không phải thành tích được tạo nên từ một trận đánh duy nhất.
Trong mỗi trận, nhiệm vụ của người lính lại khác nhau. Có lúc ông làm nhiệm vụ liên lạc, có lúc trực tiếp dẫn đầu tổ bộc phá. Nhưng điểm nhất quán là tinh thần chấp hành mệnh lệnh và sự chủ động khi thực hiện nhiệm vụ. Những người chiến sĩ như Nguyễn Văn Ty đã góp phần tạo nên sức mạnh của các đơn vị chủ lực trong thời kỳ quân đội Việt Nam từng bước chuyển từ đánh nhỏ, đánh du kích sang những chiến dịch quy mô lớn.
Điều đáng nói là trong chiến tranh, số lần tham gia trận đánh càng nhiều thì nguy cơ thương vong càng lớn. Nguyễn Văn Ty nhiều lần bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Chính sự bền bỉ ấy đã khiến ông trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu của phong trào thi đua giết giặc lập công.
4. Bị thương vẫn không rời trận địa
Một trong những chi tiết thường được nhắc tới khi nói về Nguyễn Văn Ty là việc bị thương nhưng vẫn không rời trận địa. Đây không đơn thuần là biểu hiện của lòng dũng cảm mà còn phản ánh ý thức trách nhiệm của người chỉ huy cấp nhỏ đối với nhiệm vụ và đồng đội.
Trong một trận đánh, người chỉ huy tiểu đội có vai trò rất quan trọng. Họ trực tiếp nhận mệnh lệnh từ cấp trên rồi tổ chức cho chiến sĩ thực hiện trong điều kiện thực tế. Khi hỏa lực địch mạnh, đội hình bị thương vong hoặc địa hình thay đổi, người chỉ huy phải tự mình xử trí rất nhanh.
Nguyễn Văn Ty đã trưởng thành trong chính những hoàn cảnh như vậy. Những kinh nghiệm chiến đấu tích lũy qua từng trận giúp ông ngày càng vững vàng hơn, đồng thời tạo được niềm tin đối với đồng đội.
5. Chiến công đến từ sự táo bạo và kỷ luật
Sự dũng cảm của Nguyễn Văn Ty không tách rời tính kỷ luật. Tư liệu về ông ghi rõ rằng bất kỳ nhiệm vụ nào, trong hoàn cảnh nào, ông đều chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh. Đây là một điểm rất quan trọng khi đánh giá người chiến sĩ trong chiến tranh.
Dũng cảm nhưng không chấp hành mệnh lệnh có thể dẫn tới hành động thiếu tổ chức. Ngược lại, chỉ biết tuân thủ mà không có khả năng xử trí linh hoạt cũng khó hoàn thành những nhiệm vụ phức tạp trên chiến trường. Nguyễn Văn Ty được ghi nhận ở sự kết hợp giữa hai phẩm chất: kỷ luật trong thực hiện nhiệm vụ và táo bạo khi hành động.
Đó cũng là phẩm chất được rèn luyện ở rất nhiều chiến sĩ của Đại đoàn 308 – một trong những đại đoàn chủ lực quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp.
6. Người chiến sĩ của những chiến dịch lớn
Trong chặng đường chiến đấu của Nguyễn Văn Ty, ông có mặt tại nhiều chiến dịch quan trọng. Những chiến dịch ấy nằm trong quá trình quân đội Việt Nam từng bước giành thế chủ động trên chiến trường Bắc Bộ, tiến tới những trận đánh quyết định trong năm 1954.
Đối với người lính bộc phá, mỗi chiến dịch đều là một thử thách mới. Công sự của đối phương ngày càng được tổ chức chặt chẽ hơn, hỏa lực mạnh hơn và yêu cầu phối hợp giữa các đơn vị ngày càng cao. Người lính phải vừa tiến công vừa bảo đảm khả năng mở đường cho lực lượng phía sau.
Nguyễn Văn Ty đã đi qua quá trình đó từ năm 1949 đến năm 1954. Khi cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi, ông đã có một quá trình chiến đấu liên tục kéo dài hơn 5 năm.
7. Danh hiệu Anh hùng
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, những chiến sĩ có thành tích đặc biệt xuất sắc được Nhà nước tuyên dương. Nguyễn Văn Ty nằm trong danh sách những người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội trong đợt tuyên dương lần thứ hai năm 1955. Danh sách các Anh hùng được tuyên dương ngày 31/8/1955 ghi nhận Nguyễn Văn Ty trong số 26 cán bộ, chiến sĩ được phong tặng và truy tặng danh hiệu.
Danh hiệu ấy là sự ghi nhận cho cả một quá trình chiến đấu. Không phải một chiến công đơn lẻ, mà là 35 trận đánh, 7 chiến dịch lớn và tinh thần chiến đấu bền bỉ của một người lính đã trưởng thành từ những ngày đầu nhập ngũ.
Nguyễn Văn Ty vì thế trở thành hình ảnh tiêu biểu của người chiến sĩ bộc phá: đi đầu, chịu đựng gian khổ, không lùi bước trước nguy hiểm và luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an toàn của bản thân.
8. Bài học từ người tiểu đội trưởng
Câu chuyện của Nguyễn Văn Ty không có những lời nói nổi tiếng hay những khoảnh khắc được kể lại nhiều như một số Anh hùng khác. Giá trị của câu chuyện nằm ở sự bền bỉ qua hàng chục trận chiến.
Từ một thanh niên Bắc Giang nhập ngũ năm 1949, Nguyễn Văn Ty trở thành tiểu đội trưởng bộc phá của một đơn vị chủ lực, tham gia 35 trận đánh và 7 chiến dịch lớn. Con đường ấy cho thấy một người lính có thể trưởng thành như thế nào khi được tôi luyện trong thực tiễn chiến đấu.
Nguyễn Văn Ty là câu chuyện về lòng dũng cảm có tổ chức, về tinh thần kỷ luật và ý chí không rời trận địa. Đó cũng là những phẩm chất làm nên sức mạnh của người lính Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.



