NGUYỄN VĂN XƠ – NGƯỜI PHÓ CHÍNH ỦY HY SINH TRONG TRẬN ĐÁNH CỬA NGÕ SÀI GÒN

Ngày 31 tháng 1 năm 1968.

Cửa ngõ Sài Gòn.

Mục tiêu phía trước là Trung tâm huấn luyện Quang Trung – một căn cứ lớn của đối phương nằm sát đô thành.

Đại bộ phận đơn vị chưa đến kịp.

Lực lượng trong tay Nguyễn Văn Sơ ít hơn đối phương rất nhiều.

Nhưng giờ hiệp đồng của toàn chiến trường đã đến.

Nếu chờ đợi, kế hoạch phối hợp có thể bị ảnh hưởng.

Nguyễn Văn Sơ quyết định:

NỔ SÚNG ĐÚNG GIỜ QUY ĐỊNH.

Một trận chiến kéo dài khoảng 5 giờ bắt đầu.

Và đó cũng là trận đánh cuối cùng của ông.

Người con của vùng đất Hóc Môn

Nguyễn Văn Sơ sinh năm 1927, quê xã Thái Mỹ, huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh.

Ông lớn lên trên vùng đất có truyền thống đấu tranh cách mạng mạnh mẽ.

Mới khoảng 16 tuổi, Nguyễn Văn Sơ đã tình nguyện tham gia lực lượng vũ trang.

Tháng 1/1948, ông chính thức nhập ngũ.

Trong kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Văn Sơ chiến đấu tại chiến trường Đông Nam Bộ, tham gia hơn 30 trận và được đánh giá đều hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc.

Nhưng chiến trường miền Nam vẫn luôn thôi thúc người lính quê Hóc Môn.

Cuối năm 1961 – trở lại miền Nam

Theo nguyện vọng của Nguyễn Văn Sơ, cuối năm 1961, tổ chức cử ông trở lại chiến trường.

Từ năm 1962 đến 1967, ông tham gia hầu hết những trận đánh và chiến dịch lớn của Trung đoàn 1, Đoàn Bình Giã trên chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Đó cũng là thời kỳ đơn vị liên tục trưởng thành qua chiến đấu.

Nguyễn Văn Sơ vừa tham gia chỉ huy, vừa làm công tác chính trị và xây dựng đơn vị.

Tài liệu đặc biệt nhấn mạnh một đặc điểm của ông:

Nơi nào khó khăn, ông thường có mặt ở đó.

Mậu Thân 1968 – mục tiêu Quang Trung

Xuân Mậu Thân năm 1968, đơn vị Nguyễn Văn Sơ nhận một nhiệm vụ đặc biệt:

tiến công Trung tâm huấn luyện Quang Trung.

Đây là một căn cứ quân sự lớn nằm ngay sát Sài Gòn.

Ngày 31/1/1968, Nguyễn Văn Sơ trực tiếp chỉ huy một bộ phận vượt qua hệ thống phòng thủ vùng ven, bí mật áp sát mục tiêu.

Nhưng một tình huống khó khăn xuất hiện.

Đại bộ phận đơn vị chưa đến kịp.

Trong khi đó, lực lượng đối phương tại khu vực lại đông hơn nhiều lần.

Trước người chỉ huy lúc này là một lựa chọn rất khó:

Chờ lực lượng?

Hay:

Nổ súng đúng giờ để giữ hiệp đồng chung?

Nguyễn Văn Sơ chọn phương án thứ hai.

“Đánh đúng giờ”

Quyết định ấy đồng nghĩa với việc bộ phận của ông phải bước vào trận đánh trong tương quan lực lượng rất bất lợi.

Nhưng nếu không nổ súng, kế hoạch phối hợp với các hướng khác có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Nguyễn Văn Sơ quyết tâm thực hiện đúng thời gian quy định.

Tiếng súng vang lên.

Trận đánh nhanh chóng trở nên ác liệt.

Không phải vài phút.

Không phải một giờ.

Mà kéo dài khoảng:

5 GIỜ LIÊN TỤC

Vừa đánh bộ binh, vừa đối phó máy bay

Trong suốt trận chiến, lực lượng của Nguyễn Văn Sơ phải đối phó với nhiều tình huống.

Ông vẫn giữ bình tĩnh, trực tiếp động viên cán bộ, chiến sĩ.

Đơn vị vừa chiến đấu với bộ binh đối phương,

vừa tổ chức bắn máy bay,

vừa giữ trận địa.

Nhưng giữa cuộc chiến, Nguyễn Văn Sơ vẫn đặc biệt quan tâm đến một nhiệm vụ khác:

đưa thương binh nặng và tử sĩ về phía sau.

Đó cũng là nét nổi bật xuyên suốt trong hình ảnh người cán bộ này: chiến đấu quyết liệt nhưng luôn quan tâm đến đồng đội.

Hơn 300 đối phương và đài phát thanh quân đội

Theo tài liệu tuyên dương, trong trận đánh Trung tâm huấn luyện Quang Trung, đơn vị do Nguyễn Văn Sơ tham gia chỉ huy đã:

loại khỏi vòng chiến đấu hơn 300 đối phương

và

phá hủy đài phát thanh của quân đội Việt Nam Cộng hòa.

Quan trọng hơn, trận đánh đã phối hợp với các đơn vị bạn tiến công những mục tiêu ở khu vực Sài Gòn trong Tổng tiến công Xuân Mậu Thân.

Nhưng Nguyễn Văn Sơ không trở về.

Người chỉ huy hy sinh giữa trận đánh

Trong một tình huống chiến đấu đặc biệt ác liệt, Nguyễn Văn Sơ hy sinh tại trận.

Khi ấy ông là:

PHÓ CHÍNH ỦY TRUNG ĐOÀN 1 – SƯ ĐOÀN 9

Cuộc đời quân ngũ bắt đầu từ một thanh niên Hóc Môn trong kháng chiến chống Pháp và kết thúc tại một trận đánh ở cửa ngõ Sài Gòn đúng vào những ngày đầu của cuộc Tổng tiến công Mậu Thân.

Từ một chiến sĩ trẻ tuổi năm 1948,

qua hơn 30 trận trong kháng chiến chống Pháp,

tập kết ra Bắc,

rồi trở lại miền Nam,

tham gia những chiến dịch lớn của bộ đội chủ lực miền Đông,

cho đến trận đánh cuối cùng năm 1968.

Đó là một hành trình chiến đấu kéo dài khoảng hai thập niên.

“Nơi khó khăn thường có mặt”

Tài liệu ghi nhận Nguyễn Văn Sơ là người:

trung thực,

nhiệt tình,

sâu sát,

gương mẫu,

đoàn kết,

khiêm tốn.

Ông không chỉ là cán bộ chính trị làm công tác tư tưởng phía sau trận tuyến.

Trong chiến đấu, ông thường trực tiếp có mặt tại những nơi khó khăn.

Trong trận cuối cùng cũng vậy.

Khi lực lượng chưa tập kết đầy đủ, ông vẫn ở phía trước.

Khi trận đánh kéo dài, ông vẫn trực tiếp chỉ huy.

Khi thương binh xuất hiện, ông tổ chức đưa họ về phía sau.

Và cuối cùng, ông hy sinh ngay trong quá trình chiến đấu.

Ngày 20 tháng 12 năm 1969

Trước đó, Nguyễn Văn Sơ đã được tặng:

Huân chương Chiến công hạng Nhì.

Ngày 20/12/1969, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng ông:

Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba

và danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG

Nếu phải chọn một khoảnh khắc tiêu biểu cho cuộc đời Nguyễn Văn Sơ, đó có lẽ là sáng 31/1/1968.

Đại bộ phận đơn vị chưa đến.

Đối phương đông hơn nhiều lần.

Giờ hiệp đồng đã điểm.

Người Phó Chính ủy quyết định chiến đấu.

Suốt 5 giờ, ông cùng đơn vị giữ trận địa, đánh bộ binh, đối phó máy bay và tổ chức chuyển thương binh.

Rồi ông hy sinh.

Nguyễn Văn Sơ – người cán bộ từ Hóc Môn đã đi qua hai cuộc kháng chiến và ngã xuống trong trận đánh cửa ngõ Sài Gòn mùa Xuân Mậu Thân 1968.