Nguyên vẹn ký ức của người cựu chiến binh năm xưa - Nguyễn Đức Hoạt

Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi, khép lại chặng đường đấu tranh gian khổ, mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất đất nước. Dẫu hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng với những người trực tiếp cầm súng chiến đấu năm xưa, ký ức về những tháng ngày hào hùng ấy vẫn luôn nguyên vẹn trong tim.

Trong những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi có dịp gặp cựu chiến binh Nguyễn Đức Hoạt, hiện sống tại phường Nguyễn Trãi, quận Hà Đông, Hà Nội. Ở tuổi xế chiều, mái tóc đã bạc trắng, nhưng khi nhắc đến những năm tháng quân ngũ, giọng ông vẫn đầy nhiệt huyết, ánh mắt sáng lên niềm tự hào của một người lính từng góp phần làm nên chiến thắng.

Bên ấm trà nóng và những kỷ vật cũ, câu chuyện về một thời hoa lửa cứ thế mở ra.

Tháng 3 năm 1967, khi vừa tròn 19 tuổi, chàng thanh niên Nguyễn Đức Hoạt quê ở Mỹ Đức, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội) đã cùng nhiều thanh niên địa phương hăng hái lên đường nhập ngũ.

Ông nhớ lại:

“Ngày ấy, thanh niên chúng tôi chỉ có một suy nghĩ đơn giản: đất nước còn chiến tranh thì mình phải đi. Không ai tính toán thiệt hơn, chỉ mong được góp sức cho Tổ quốc.”

Sau sáu tháng huấn luyện tại Hà Tây, ông tiếp tục được đưa lên Lạc Sơn (Hòa Bình) rèn luyện. Sau đó, ông được biên chế vào Tiểu đoàn Thông tin 18, rồi chuyển về Trung đoàn 52, Sư đoàn 320 – đơn vị chủ lực nổi tiếng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Khi nhận lệnh vào Nam chiến đấu, đơn vị ông hành quân liên tục suốt một tháng trời mới tới vĩ tuyến 17, bên dòng sông Bến Hải lịch sử.

Đầu tháng 3/1968, Trung đoàn 52 được lệnh hoạt động tại vùng đồng bằng ven biển Vĩnh Linh, Quảng Trị.

Ông Hoạt kể:

“Bộ đội và nhân dân nơi đây sống chủ yếu dưới giao thông hào, hầm sâu dưới lòng đất. Trên mặt đất thì bom đạn cày xới ngày đêm. Chúng tôi vốn quen đánh rừng núi, nay xuống đồng bằng thấy trống trải lắm, như phơi mình giữa cánh đồng cát.”

Không chỉ đối mặt với bom đạn, bộ đội còn phải học cách tác chiến mới: đánh địch trên cát, vượt sông, bố phòng nơi địa hình trống trải.

Trong thời gian đó, đơn vị ông tham gia chiến đấu ở Cửa Việt. Đây cũng là lần đầu tiên người lính trẻ Nguyễn Đức Hoạt bước vào trận mạc thực sự.

Ông xúc động nhớ lại:

“Đó là trận đầu đời. Đại đội 5 và Đại đội 6 của chúng tôi đã loại khỏi vòng chiến đấu gần 200 tên địch, bắt sống 20 tên, bắn cháy 2 xe tăng.”

Sau chiến công ấy, tháng 4/1968, ông được kết nạp vào Đảng – niềm vinh dự lớn lao của người lính trẻ nơi chiến trường ác liệt.

Năm 1970, ông được cử đi học tại Trường Sĩ quan Lục quân. Sau khi tốt nghiệp năm 1971, ông tiếp tục trở lại chiến trường miền Nam.

Ông kể:

“Anh em chúng tôi lúc đó có khẩu hiệu: Đi sâu, đi lâu, đi đến thắng lợi hoàn toàn. Tất cả đều xác định theo Đảng đến cùng.”

Khi Hiệp định Paris năm 1973 được ký kết, đơn vị ông được giao nhiệm vụ cắm cờ giữ đất tại huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai và tham gia công tác trao trả tù binh.

Nhưng hòa bình chưa trọn vẹn. Khi phía Mỹ và chính quyền Sài Gòn phá vỡ Hiệp định, đơn vị ông lại tiếp tục bước vào chiến đấu.

Ngày 24/4/1975, sau chiến thắng Cheo Reo – Phú Bổn, đơn vị ông được lệnh cơ động thần tốc từ Tây Nguyên về Buôn Ma Thuột, rồi vào Lộc Ninh, Chơn Thành, vượt sông Sài Gòn tiến về Củ Chi để tham gia chiến dịch đánh Căn cứ Đồng Dù ngày 29/4.

Lúc này, ông Hoạt là cán bộ thuộc phòng Chính trị nên được giao nhiệm vụ quân quản, không trực tiếp cầm súng xung trận.

Sau khi căn cứ Đồng Dù thất thủ, đơn vị ông làm nhiệm vụ tập trung dân, ổn định tình hình, truy tìm những tên địch trà trộn trong dân.

Vì đang làm nhiệm vụ tại đây, đơn vị ông không biết ngay tin Sài Gòn đã giải phóng.

Ông kể:

“Đến 2 giờ chiều ngày 30/4, chúng tôi mới nhận được tin chiến thắng. Anh em ôm nhau mừng rơi nước mắt.”

Ngay chiều 30/4, đơn vị được lệnh chuẩn bị xe tiến vào Sài Gòn từ hướng Củ Chi.

Nhưng hành trình ấy không hề dễ dàng. Xe bị thủng két nước khi đến xã Tân Phú Trung.

“Anh em phải vào nhà dân xin xà phòng để trát vào lỗ thủng két nước,” ông cười nhớ lại. “Dân quý bộ đội lắm, họ ùa ra chào đón, mang đồ ăn thức uống cho chúng tôi.”

Đơn vị tiếp tục qua Hóc Môn, tới ngã tư Bảy Hiền thì trời đã khuya, đường sá chưa quen nên phải quay lại đóng quân gần sân bay Tân Sơn Nhất.

Sáng ngày 1/5, đơn vị mới chính thức tiến vào nội đô Sài Gòn, tập kết tại Trường Trung học Lê Quý Đôn, gần Dinh Độc Lập.

Ông Hoạt nhớ như in khung cảnh ấy:

“Dân đổ ra đường đông nghịt. Các đơn vị bộ đội từ nhiều hướng cũng kéo về rất đông. Anh em chúng tôi vui lắm, sung sướng vô cùng vì đất nước đã thống nhất.”

Rồi ông trầm ngâm:

“Nhưng trong niềm vui ấy vẫn có chút lo. Lo rằng còn tên địch nào đó nổ súng vào dân thì sao. Thành ra cảm xúc lúc ấy vừa mừng vừa lo.”

Sau một tuần làm nhiệm vụ bảo vệ tại Sài Gòn, đơn vị ông rút về Củ Chi, rồi chuyển ra Nha Trang. Năm 1976, đơn vị giải trừ quân bị.

Tháng 10 cùng năm, ông chuyển ngành về công tác tại Công ty Ăn uống tỉnh Hà Tây. Đến năm 1991, ông nghỉ hưu.

Trở về cuộc sống đời thường, người lính năm xưa vẫn giữ nguyên phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ: giản dị, trách nhiệm và tận tụy với cộng đồng.

Ông từng có 12 năm làm Chi hội trưởng Cựu chiến binh tổ dân phố 8, phường Nguyễn Trãi, luôn tích cực tham gia các phong trào địa phương và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với cựu chiến binh Nguyễn Đức Hoạt, những ngày tháng hành quân, chiến đấu, những người đồng đội năm xưa và khoảnh khắc nghe tin giải phóng miền Nam sẽ mãi là ký ức không thể nào phai.

Những câu chuyện ông kể hôm nay không chỉ là hồi ức cá nhân, mà còn là lịch sử sống động, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và thống nhất.

Với những người lính như ông, chiến thắng 30/4 không chỉ là niềm tự hào của một thế hệ cầm súng, mà là niềm tự hào chung của cả dân tộc Việt Nam.