Nguyễn Việt Hồng -Huyền thoại bất tử nguoief con gái Tây Đô

Giữa những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, vùng đất Tây Đô chứng kiến sự xuất hiện của một cô gái tuổi mười tám nhưng mang trong mình ý chí kiên cường khiến quân thù kinh hoàng. Đó là Nguyễn Việt Hồng – người con gái “sống đẹp, chết anh hùng”, một huyền thoại mà đến hôm nay, nhân dân Cần Thơ vẫn nhắc với niềm kính phục sâu sắc.

Sinh năm 1950, Việt Hồng lớn lên trong gian khó. Mẹ của cô – bà Phan Thị Tốt – là người phụ nữ kiên trung, tham gia cách mạng từ thuở thiếu niên, từng bị tù đày, từng một mình sinh con trong chòi hoang giữa lúc chạy giặc. Những tháng năm cơ cực ấy trở thành ngọn lửa hun đúc tinh thần đấu tranh trong lòng Hồng. Từ nhỏ, cô đã chăm sóc các em, sống nhờ những cơ sở cách mạng, chịu cực để mẹ yên tâm hoạt động. Cô bé Hồng lanh lợi, nhanh nhẹn, được trẻ con quanh xóm yêu quý và luôn chạy theo mỗi khi thấy chị.

Những câu chuyện về nữ anh hùng Võ Thị Sáu khiến Hồng mê say. Cô từng nói với mẹ: “Sau này đi đánh giặc, nếu phải chết, con cũng chết như chị Sáu.” Không ai ngờ câu nói ấy lại trở thành lời tiên tri về một số phận.

Năm 1968, sau Tổng tiến công Mậu Thân, Hồng – khi ấy mới học lớp 7 Trường Lý Tự Trọng – được tổ chức phân công làm giao liên nội thành Cần Thơ. Cô sống tại nhà số 11 đường Quang Trung, giả làm thợ may để che mắt địch. Công việc nguy hiểm nhưng Hồng luôn hoàn thành xuất sắc: chuyển tài liệu, đưa vũ khí, theo dõi động tĩnh, treo khẩu hiệu… Thế nhưng, trong lòng cô gái trẻ vẫn luôn đau đáu một điều: “Cho con vô đội đánh Mỹ.”

Đêm nhận nhiệm vụ đánh mìn vào đám phòng vệ dân sự gần sân banh, Hồng cùng chị Chín Nhung lặng lẽ tiếp cận mục tiêu. Trong ánh đèn pha quét chập chờn, chị Nhung giả vấp đá, còn Hồng giả vờ cúi xuống “bị đau chân”, tranh thủ đặt mìn hẹn giờ vào đám cỏ. Hoàn thành, Hồng ngẩng lên, đôi mắt sáng lấp lánh, nháy một cái – dấu hiệu báo thành công. Nhưng đêm đó mìn không nổ. Sáng hôm sau, lo dân thường bị liên lụy, Hồng quay lại gỡ mìn. Khi chỉ còn cách nhà vài chục mét, quả mìn bất ngờ phát nổ.

Hồng bị thương nặng, một chân gần như dập nát. Lính Mỹ – ngụy bao vây, để cô nằm đó hai giờ liền nhằm khai thác thông tin trước mắt người dân. Hồng chỉ bình thản nói một câu: “Gia đình tôi bị Mỹ giết, tôi vào đây để đánh Mỹ.”

Tại bệnh viện, chúng vừa tra khảo vừa cưa nốt phần chân còn lại để bắt cô khai tổ chức. Mỗi khi tỉnh dậy, Hồng chỉ hô khẩu hiệu và chửi giặc. Có lần tên sĩ quan Mỹ cúi sát mặt thẩm vấn, cô bất ngờ bật dậy, ghì chặt đầu hắn và cắn vào cổ. Chúng điên cuồng đánh đập nhưng cô vẫn không nhả ra, cho đến khi chúng dùng kềm bẻ từng chiếc răng của cô. Khi chúng kéo được ra, Hồng đã trút hơi thở cuối cùng – giữa sự căm phẫn của kẻ thù và sự ngưỡng mộ của nhân dân.

Xác Hồng bị địch bỏ lại sân nhà xác cả ngày trời. Người dân xót xa nhìn nhưng không dám lại gần. Đêm đó, một lão giữ nhà xác cùng vài người dân bí mật đưa cô lên xe lôi và chôn tại nghĩa địa cách đó gần một cây số. Sau giải phóng, họ tìm đến chính quyền chỉ nơi chôn cất, để thành phố đưa chị về Nghĩa trang Liệt sĩ Long Tuyền. Ngày gặp lại mộ con, mẹ Hồng chỉ lặng lẽ ôm bia mà khóc – bởi khi con hy sinh, bà cũng đang bị giam trong nhà tù Mỹ–ngụy.

Tên tuổi Nguyễn Việt Hồng được đặt cho một con đường lớn, một trường THPT và nhiều công trình ở Cần Thơ. Hàng ngàn học sinh, đoàn viên, chiến sĩ đến viếng mộ chị mỗi năm. Bức tượng bán thân của chị được trân trọng như một biểu tượng của tinh thần bất khuất. Câu chuyện về cô gái 18 tuổi hiên ngang “cắn cổ sĩ quan Mỹ” đã trở thành một phần của ký ức bất diệt nơi đất Tây Đô.