Nguyễn Việt Hồng, nữ biệt động, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân
Nguyễn Việt Hồng, sinh năm 1951, quê xã Mỹ Lộc (nay là xã Phú Lộc, huyện Tam Bình), sinh trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha là liệt sĩ Nguyễn Hùng Sơn, mẹ là bà Phan Thị Tốt, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh. Năm 15 tuổi, Phan Thị Tốt đã tích cực tham gia phong trào cách mạng tại huyện Tam Bình, bị địch bắt giam. Sau khi được trả lại tự do, bà Tốt thoát ly gia đình, đi gầy dựng cơ sở cách mạng ở nhiều nơi như Vĩnh Long, Cần Thơ, Kiên Giang, Sóc Trăng, Cà Mau… Năm 1940, bà tham gia Khởi nghĩa Nam kỳ ở Cà Mau và bị địch bắt khi đang trên đường về Vĩnh Long móc nối liên lạc với Xứ ủy Nam kỳ, sau đó bị giam tại khám Chí Hòa tới năm 1945 mới được trao trả. Căm thù giặc sâu sắc, Nguyễn Việt Hồng xin mẹ đi làm cách mạng. Chị tình nguyện chăm sóc thương bệnh binh trong vùng giải phóng. Sau đó, được cấp trên cho đi học tại trường văn hóa Lý Tự Trọng. Tổ chức dự định sẽ đào tạo chị làm công tác báo chí, nhưng chị có nguyện vọng được trực tiếp chiến đấu để trả thù nhà, giành độc lập cho quê hương.
Năm 1968 khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân của quân và dân miền Nam nổ ra, với nhiệm vụ giao liên, Nguyễn Việt Hồng hăng hái dẫn đường bộ đội, tiếp lương, tải đạn, vận chuyển thương binh… Cũng trong năm ấy, chị được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng miền Nam. Cuối năm 1968, chị Nguyễn Việt Hồng được Khu ủy chuyển về làm Đội trưởng giao liên tại Cần Thơ, giữ trọng trách nối liên lạc từ căn cứ của Thành ủy vào nội thành. Với vỏ bọc là một nữ sinh, chị đã nhiều lần qua mắt địch, đem được nhiều truyền đơn và vũ khí vào nội thành, tham gia treo khẩu hiệu, rải truyền đơn...
Sau Tết Mậu Thân 1968, bọn giặc tăng cường càn quét, khủng bố các cơ sở cách mạng, Nguyễn Việt Hồng xin được xung phong đánh vào trung tâm thị xã Cần Thơ và được cấp trên chấp thuận. Qua thời gian nghiên cứu thực địa, nắm rõ giờ giấc sinh hoạt của địch, khoảng 9 giờ tối ngày 12/3/1969, Nguyễn Việt Hồng cùng một nữ biệt động khác nhận nhiệm vụ đặt mìn đánh cư xá Mỹ trên đường Quang Trung. Quả mìn đã được đặt vào vị trí và 2 chị rút ra an toàn, nhưng đến giờ hẹn mìn không nổ. 5 giờ sáng hôm sau, ngày 13/3/1969, vì sợ lộ điểm đánh và sợ mìn nổ gây thương vong cho nhân dân, chị quyết định quay lấy mìn mang về sửa chữa để đánh tiếp, nhưng không may trên đường về mìn phát nổ làm chị bị thương nặng giập nát hai chân. Địch phát hiện lập tức bắt giữ, tra hỏi và đưa vào nhà thương chữa trị với mục đích khai thác tìm ra đầu mối cơ sở cách mạng. Trong 5 ngày ở bệnh viện, bọn giặc đã dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến dùng vũ lực tra trấn, nhưng không làm lung lạc được ý chí và lời khai nào của chị.
Chiều ngày 16/3/1969, một tên Mỹ đến gần đã bị Nguyễn Việt Hồng bất ngờ cắn vào hắn, bọn giặc xúm lại đánh chị bất tỉnh. Không khai thác được gì, bọn Mỹ cưa chân chị từng đoạn làm chị ngất xỉu nhiều lần nhưng mỗi khi tỉnh lại thì chị lại tiếp tục lên tiếng chửi Mỹ - Ngụy, đến 2 giờ sáng ngày 17/3/1969 chị anh dũng hy sinh ở tuổi 18 thanh xuân.
Ngày 10/2/1970, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam quyết định truy tặng Nguyễn Việt Hồng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.
