Nguyễn Việt Khái – Trang sử hào hùng của vùng đất Phú Tân

Nhắc đến những vị anh hùng của quê hương Cà Mau, chúng ta thường nhớ đến Phan Ngọc Hiển, Trần Văn Thời hay Hồ Thị Kỷ. Mỗi người đều gắn liền với những trang sử và dấu mốc đáng tự hào của vùng đất cực Nam Tổ quốc. Thế nhưng, lịch sử Cà Mau không chỉ được viết nên bởi những cái tên đã trở nên quen thuộc ấy. Còn biết bao câu chuyện, bao cuộc đời và những cống hiến đáng trân trọng đang chờ được tìm hiểu. Nguyễn Việt Khái cũng là một trong những người anh hùng như thế.

Để hiểu hơn về người anh hùng ấy, trước hết hãy cùng nhìn lại những dấu mốc đầu tiên trong cuộc đời và hành trình đến với cách mạng của ông.

Nguyễn Việt Khái,tên thật là Nguyễn Văn Huôi, bí danh Ba Khái, sinh năm 1938(có tài liệu là 1940) tại xã Tân Hưng Tây, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau (nay thuộc xã Nguyễn Việt Khái, tỉnh Cà Mau). Ông sinh ra và lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi người dân đã trải qua nhiều năm tháng đấu tranh kiên cường để bảo vệ quê hương.

Lớn lên trong bối cảnh đất nước còn chìm trong chiến tranh, tuổi trẻ của ông gắn liền với những biến động của quê hương. Chính từ mảnh đất ấy, Nguyễn Việt Khái đã sớm lựa chọn con đường tham gia cách mạng, bắt đầu hành trình cống hiến cho quê hương và đất nước.

Hành trình hoạt động cách mạng

Năm 1954, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Việt Khái đã bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Ông đảm nhiệm công tác liên lạc, sau đó chuyển sang công tác thanh niên. Dù tuổi đời còn trẻ, ông đã sớm thể hiện tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt thành và sự gắn bó với phong trào cách mạng ở quê hương.

Qua quá trình hoạt động và rèn luyện, ông từng bước trưởng thành, được giao phó những nhiệm vụ quan trọng hơn. Năm 1960, ông đảm nhiệm cương vị Ấp đội trưởng, trực tiếp tham gia xây dựng và duy trì phong trào cách mạng tại địa phương. Đến năm 1962, ông được giao chỉ huy lực lượng du kích xã Tân Hưng Tây.

Từ một thanh niên làm công tác liên lạc, Nguyễn Việt Khái đã trưởng thành thành người cán bộ chỉ huy ở cơ sở. Hành trình ấy cũng mở ra những dấu mốc đáng nhớ trong cuộc đời hoạt động cách mạng của ông.

Chiến công bắn rơi bốn máy bay trực thăng

Ngày 8/12/1962 đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Việt Khái. Hôm ấy, khi quân địch tổ chức đổ quân đánh phá các khu vực Cái Bát và Rạch Chèo, lực lượng du kích cùng bộ đội địa phương đã tổ chức chiến đấu chống trả.

Giữa tình thế chiến đấu căng thẳng, Nguyễn Việt Khái đã lập nên một chiến công đặc biệt: bắn rơi bốn máy bay trực thăng của địch. Theo hồ sơ khoa học Khu tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Việt Khái, những chiếc máy bay này rơi tại các khu vực Kinh Năm, đầu Kinh Ông Xe và Cỏ Xước.

Chiến công ấy không chỉ là dấu ấn nổi bật trong quá trình hoạt động cách mạng của riêng ông mà còn góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương. Nó cho thấy ý chí kiên cường, lòng dũng cảm và quyết tâm bảo vệ quê hương của những người chiến sĩ trên vùng đất Cà Mau.

Ngày nay, sự kiện ngày 8/12/1962 vẫn được lưu giữ trong hồ sơ di tích và trở thành một phần quan trọng trong câu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp của Anh hùng Nguyễn Việt Khái.

Sau chiến công ngày 8/12/1962, Nguyễn Việt Khái tiếp tục được giao những nhiệm vụ mới trên chiến trường. Ông được điều động về đơn vị cấp tiểu đoàn và giữ cương vị Trung đội trưởng Trung đội 3, Đại đội Quyết Chiến, Tiểu đoàn U Minh 2.

Ngày 31/10/1963, trong trận đánh đồn Vàm Cái Tàu, Nguyễn Việt Khái đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự ra đi của ông là mất mát đối với đồng đội và quê hương, nhưng những đóng góp trong suốt quá trình hoạt động cách mạng vẫn được ghi nhận và lưu giữ.

Ngày 5/5/1965, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang giải phóng. Đây là sự ghi nhận đối với những chiến công, tinh thần chiến đấu và sự cống hiến của người chiến sĩ cách mạng Nguyễn Việt Khái.

Dù cuộc đời dừng lại giữa những năm tháng chiến tranh, tên tuổi của ông vẫn được lưu truyền qua các thế hệ, trở thành một phần đáng tự hào trong lịch sử đấu tranh cách mạng của quê hương Cà Mau.

Để tưởng nhớ và ghi nhận những đóng góp của Anh hùng Nguyễn Việt Khái, Khu tưởng niệm mang tên ông được xây dựng tại ấp Cái Bát, xã Tân Hưng Tây, huyện Phú Tân trước đây. Ngày 9/6/2021, khu tưởng niệm được UBND tỉnh Cà Mau xếp hạng là di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 1098/QĐ-UBND.

Không chỉ là nơi tưởng niệm một người chiến sĩ cách mạng, công trình còn góp phần lưu giữ những tư liệu, dấu mốc lịch sử gắn với cuộc đời và chiến công của ông. Tên Nguyễn Việt Khái cũng được đặt cho địa danh và một số công trình giáo dục, giao thông, thể hiện sự trân trọng của quê hương đối với người anh hùng.

Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Việt Khái, người ta không chỉ nhớ đến chiến công bắn rơi bốn máy bay trực thăng mà còn nhớ đến hành trình trưởng thành, cống hiến và hy sinh của một người con Phú Tân. Câu chuyện về ông là một phần lịch sử đáng trân trọng, nhắc nhở thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến cho quê hương, đất nước.