Nguyễn Viết Ninh: "Sống trên đá, chết hóa thành đá" nơi biên cương Vị Xuyên
Khác với những cuộc chiến chống Pháp hay chống Mỹ trường kỳ, cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc tại mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) những năm 1984-1989 mang một màu sắc bi tráng riêng biệt. Tại đó, trên những đỉnh núi đá tai mèo cao chót vót, đã có một người chiến sĩ tạc vào lịch sử một lời thề sắt đá. Đó là Anh hùng Nguyễn Viết Ninh, tác giả của câu khẩu hiệu bất tử: "Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử".
Nguyễn Viết Ninh sinh năm 1962 tại vùng quê nghèo Minh Hòa, Yên Lập, Phú Thọ. Năm 1980, anh nhập ngũ và được điều động về Trung đoàn 435, sau đó là Trung đoàn 876, Sư đoàn 356. Những năm đầu thập niên 80, biên giới Vị Xuyên trở thành một "lò vôi thế kỷ" với những trận pháo kích dồn dập. Năm 1984, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, Nguyễn Viết Ninh lúc đó là Trung đội trưởng bộ binh, cùng đồng đội nhận nhiệm vụ giữ vững cao điểm 685 – nơi được mệnh danh là "cao điểm thịt băm" vì mật độ bom đạn quá khủng khiếp.
Trong suốt những tháng cuối năm 1984, đơn vị của anh phải sinh hoạt và chiến đấu trong những hầm đá ẩm ướt, thiếu nước, thiếu ăn, dưới cơn mưa pháo không dứt của đối phương. Đá núi bị pháo bắn nát vụn thành vôi, nhưng ý chí của người chiến sĩ thì không gì lay chuyển nổi. Chính trong những ngày đêm nghẹt thở đó, Nguyễn Viết Ninh đã dùng một mẩu than, viết lên báng súng của mình dòng chữ: "Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử". Dòng chữ ấy không chỉ là lời thề của riêng anh, mà đã trở thành linh hồn, thành mệnh lệnh chiến đấu cho hàng vạn chiến sĩ tại mặt trận Vị Xuyên.
Trận đánh ác liệt nhất diễn ra vào ngày 14/1/1985. Quân đối phương mở đợt tấn công quy mô lớn hòng chiếm bằng được cao điểm 685. Nguyễn Viết Ninh cùng tiểu đội của mình đã đánh trả ngoan cường, đẩy lùi nhiều đợt xung phong của địch. Dù bị thương nặng ở đầu và chân, anh vẫn không rời vị trí chỉ huy, tiếp tục bắn trả và ném lựu đạn về phía quân thù. Khi viên đạn cuối cùng được bắn đi, anh đã hy sinh ngay trên mỏm đá mà anh đã thề bảo vệ. Anh ngã xuống, tay vẫn ôm chặt khẩu súng có dòng chữ định mệnh.
Nguyễn Viết Ninh hy sinh khi tuổi đời mới 23. Lời thề của anh đã trở thành biểu tượng cho tinh thần của cả một thế hệ chiến sĩ bảo vệ biên cương phía Bắc. Sau này, dòng chữ ấy đã được khắc trang trọng trên đài tưởng niệm tại nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên. Anh đã thực sự "hóa đá", trở thành một phần của núi non trùng điệp, giữ vững biên thùy cho Tổ quốc. Câu chuyện của Nguyễn Viết Ninh nhắc nhở chúng ta rằng, bất cứ thời điểm nào, dù trong hòa bình hay chiến tranh, lòng yêu nước luôn đòi hỏi những trái tim can trường sẵn sàng hòa mình vào đất đá quê hương để giữ gìn sự vẹn toàn của lãnh thổ.
