Nguyễn Viết Xuân
Nguyễn Viết Xuân (1933–1964) là một sĩ quan và chính trị viên pháo cao xạ của Quân đội nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Ông được xem là biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ và được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân sau khi hy sinh.
Dấu mốc cuộc đời
Sinh tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường (nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc), Nguyễn Viết Xuân xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo. Tháng 11 năm 1952, ông nhập ngũ, lần lượt đảm nhiệm các vị trí chiến sĩ trinh sát, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng pháo cao xạ và sau đó là chính trị viên đại đội. Ông cũng tham gia chiến đấu trong chiến dịch Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Khẩu lệnh bất hủ
Ngày 18/11/1964, trong một trận đánh máy bay Mỹ tại khu vực Cha Lo, phía tây Quảng Bình, Nguyễn Viết Xuân đã lao khỏi công sự để chỉ huy chiến đấu giữa làn bom đạn. Khi khẩu đội pháo bị tấn công dữ dội, ông hô lớn: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Câu nói này nhanh chóng trở thành khẩu hiệu cổ vũ tinh thần chiến đấu của bộ đội phòng không Việt Nam trong những năm chiến tranh.
Sự hy sinh và ghi nhận
Trong cùng trận chiến, ông bị thương rất nặng ở chân nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy, động viên đồng đội và bàn giao nhiệm vụ trước khi hy sinh. Khi mất, ông mang quân hàm Thiếu úy, giữ chức Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, thuộc Sư đoàn 325. Ngày 1/1/1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Di sản và ảnh hưởng
Khẩu lệnh của Nguyễn Viết Xuân đã trở thành một trong những câu nói nổi tiếng nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại. Tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình công cộng trên cả nước. Hình tượng của ông cũng xuất hiện trong văn học, âm nhạc và các hoạt động giáo dục truyền thống nhằm tôn vinh lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm đối với Tổ quốc.
