Nguyễn Viết Xuân (1934–1964) – Người chiến sĩ với lời hô “Nhằm thẳng quân thù, bắn!

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại Phú Thọ. Năm 1952, khi vừa tròn 18 tuổi, ông rời vùng tạm chiếm ra vùng tự do và xin vào bộ đội. Tháng 11/1952, ông chính thức nhập ngũ, ban đầu làm chiến sĩ trinh sát, sau đó lần lượt đảm nhiệm các cương vị Tiểu đội trưởng trinh sát, Trung đội trưởng pháo cao xạ, Chính trị viên phó Đại đội và Chính trị viên Đại đội. Ở mỗi vị trí, ông đều thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự gan dạ và luôn đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân tham gia chiến đấu và bắn rơi nhiều máy bay của quân Pháp. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, đơn vị chuyển sang nhiệm vụ huấn luyện, xây dựng lực lượng. Tháng 1/1955, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1964, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân là Chính trị viên Đại đội 3 pháo cao xạ, làm nhiệm vụ bảo vệ vùng trời miền Tây Quảng Bình. Ông luôn chú trọng động viên bộ đội giữ vững tinh thần, bình tĩnh trước máy bay và vũ khí hiện đại của đối phương.

Ngày 18/11/1964, tại trọng điểm Cha Lo, miền Tây Quảng Bình, máy bay Mỹ mở cuộc đánh phá ác liệt vào trận địa của Đại đội 3. Ngay từ đợt đầu, nhiều máy bay F-100 lao vào trận địa. Các khẩu đội pháo cao xạ lập tức chiến đấu. Loạt đạn đầu tiên đã đánh trúng một máy bay địch, khiến chiếc máy bay bốc cháy. Địch tiếp tục tập trung hỏa lực vào trận địa của ta.

Trong lúc trận đánh diễn ra quyết liệt, Nguyễn Viết Xuân lao ra khỏi công sự, đứng bên khẩu đội và hô lớn: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Lời hô ấy vang lên giữa trận địa đang bị máy bay địch đánh phá, trở thành nguồn động viên mạnh mẽ đối với cán bộ, chiến sĩ. Sau đó, ông tiếp tục đi đến các khẩu đội để nắm tình hình và động viên bộ đội chiến đấu.

Trong trận đánh, Nguyễn Viết Xuân bị thương rất nặng, nhưng vẫn cố gắng tiếp tục chỉ huy và động viên đồng đội. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, dù bị thương nặng ở chân, ông vẫn giữ vững tinh thần, yêu cầu các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu. Cuộc chiến đấu của Đại đội 3 tiếp tục diễn ra quyết liệt và đơn vị đã bắn rơi máy bay Mỹ.

Nguyễn Viết Xuân hy sinh ngày 18/11/1964, khi mới 30 tuổi. Sau khi ông hy sinh, câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” nhanh chóng lan rộng trong toàn quân, trở thành khẩu hiệu cổ vũ tinh thần chiến đấu của bộ đội phòng không và nhân dân trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân không chỉ được lưu giữ trong các tư liệu lịch sử mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho văn học, âm nhạc và giáo dục truyền thống. Tấm gương của ông được Báo Quân đội nhân dân tuyên truyền rộng rãi, tạo nên phong trào học tập, noi gương trong toàn quân.