Nguyễn Viết Xuân

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những con người tuy đã đi xa nhưng tên tuổi và tinh thần của họ vẫn sống mãi với thời gian. Nguyễn Viết Xuân là một trong những người như thế. Ông là người chiến sĩ, người chính trị viên đã dành trọn tuổi trẻ cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí kiên cường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1952, ông gia nhập quân đội và từng bước trưởng thành qua quá trình học tập, rèn luyện và chiến đấu. Trong những năm tháng quân ngũ, ông được đồng đội yêu quý bởi sự giản dị, gần gũi, tận tụy với công việc và luôn quan tâm đến chiến sĩ. Những người từng chiến đấu cùng ông kể lại rằng ông thường xuyên xuống tận nơi ở của bộ đội để hỏi han, nắm bắt tâm tư và giúp đỡ từng người.

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Nguyễn Viết Xuân tiếp tục được rèn luyện và đảm nhiệm công tác chính trị trong quân đội. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ngày càng ác liệt, ông cùng đơn vị được điều động vào Quảng Bình – nơi được xem là tuyến đầu của hậu phương miền Bắc và thường xuyên phải đối mặt với các cuộc đánh phá bằng đường không của máy bay Mỹ.

Đầu tháng 11 năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân thực hiện nhiệm vụ tại khu vực Cha Lo, phía tây Quảng Bình. Đây là địa bàn quan trọng trên tuyến chi viện cho chiến trường. Với vai trò chính trị viên, ông không chỉ làm tốt công tác động viên tinh thần mà còn thường xuyên có mặt tại trận địa, sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ. Ông phát động phong trào thi đua, động viên mọi người giữ vững quyết tâm và sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, khu vực Cha Lo bị máy bay Mỹ đánh phá dữ dội. Trận chiến diễn ra vô cùng căng thẳng. Các chiến sĩ pháo cao xạ phải chiến đấu liên tục để bảo vệ trận địa và tuyến giao thông quan trọng. Trong thời khắc nguy hiểm, Nguyễn Viết Xuân vẫn có mặt bên các khẩu đội, trực tiếp động viên và khích lệ tinh thần chiến sĩ.

Khi trận chiến diễn ra quyết liệt, ông đã hô vang:

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Lời hô ấy đã trở thành nguồn động viên mạnh mẽ đối với các chiến sĩ đang chiến đấu. Sau tiếng hô của người chính trị viên, các khẩu đội tiếp tục kiên cường chiến đấu. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, trong trận đánh này, đơn vị đã bắn rơi máy bay địch, còn Nguyễn Viết Xuân tiếp tục động viên bộ đội dù trận địa vẫn đang chịu sức ép dữ dội.

Trong trận đánh, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng. Tuy vậy, ông vẫn cố gắng bám trụ, tiếp tục quan tâm đến nhiệm vụ của đơn vị và động viên đồng đội. Những hồi ức của người chiến sĩ từng chiến đấu cùng ông cho thấy ngay trong những giờ phút cuối cùng, ông vẫn nghĩ đến công việc chung, đến đồng đội và việc bàn giao nhiệm vụ.

Sau trận chiến, Nguyễn Viết Xuân hy sinh vào ngày 19 tháng 11 năm 1964, khi mới 30 tuổi. Sự hy sinh của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và quê hương. Nhưng cũng từ đó, hình ảnh người chính trị viên kiên cường và câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” ngày càng được biết đến rộng rãi, trở thành biểu tượng của tinh thần quyết tâm chiến đấu vì Tổ quốc.

Chùm ảnh tư liệu

1 / 2

Ảnh tư liệu của bài viết.

Điều đáng nhớ về Nguyễn Viết Xuân không chỉ nằm ở khoảnh khắc ông đứng giữa trận địa. Qua lời kể của đồng đội, ông còn hiện lên là một người cán bộ sống giản dị, cần kiệm và hết lòng vì tập thể. Ông quan tâm đến sự tiến bộ của từng chiến sĩ, cố gắng tạo không khí đoàn kết trong đơn vị và luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên lợi ích cá nhân. Chính những phẩm chất bình dị ấy đã khiến ông được đồng đội kính trọng và yêu mến.

Cuộc đời Nguyễn Viết Xuân tuy ngắn ngủi nhưng có ý nghĩa lớn lao. Ông đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước và để lại một tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự kiên cường trước thử thách. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân được trao cho ông là sự ghi nhận của Tổ quốc đối với những đóng góp và sự hy sinh của người chiến sĩ ấy.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Thế hệ trẻ được lớn lên trong hòa bình, được học tập và theo đuổi những ước mơ của mình. Chúng ta không phải đối mặt với những trận chiến như thế hệ Nguyễn Viết Xuân, nhưng vẫn có thể tiếp nối tinh thần của ông bằng những việc làm phù hợp với thời đại: học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, biết trân trọng lịch sử và sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng.

Câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” vì thế không chỉ là một lời hô trong một trận đánh năm xưa. Đó còn là dấu ấn của một thế hệ đã sống và chiến đấu với niềm tin mãnh liệt vào độc lập, tự do của dân tộc. Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh, nhưng hình ảnh người chính trị viên tận tụy, dũng cảm và giàu tình đồng đội vẫn còn được nhắc nhớ.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng tên tuổi Nguyễn Viết Xuân vẫn sống trong những trang sử của dân tộc. Ông đã để lại cho thế hệ hôm nay không chỉ một câu nói bất tử, mà còn một bài học sâu sắc: khi sống vì một lý tưởng cao đẹp và biết đặt lợi ích của Tổ quốc, tập thể lên trên bản thân, một con người có thể để lại dấu ấn vượt qua giới hạn của thời gian.