NGUYỄN VIẾT XUÂN
Sinh năm 1934 tại vùng đất Vĩnh Phúc, Nguyễn Viết Xuân lớn lên trong cảnh nghèo khó, phải đi ở vất vả suốt 10 năm ròng rã từ khi mới lên 7 tuổi. Chính thực tại bị áp bức đã hun đúc trong anh ý chí cách mạng sục sôi.
Tháng 11 năm 1952, khi vừa tròn 18 tuổi, anh quyết định xếp lại nỗi niềm riêng để lên đường nhập ngũ. Từ một chiến sĩ trinh sát đến khi trở thành Chính trị viên đại đội, dù ở bất kỳ cương vị nào, anh cũng luôn là người tiên phong, nêu cao tinh thần quyết tâm sắt đá để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.
Dấu ấn rực rỡ nhất trong cuộc đời binh nghiệp của Nguyễn Viết Xuân gắn liền với những ngày tháng chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ tại miền Bắc năm 1964. Tại vùng Chalo (Quảng Bình), trước sự oanh tạc điên cuồng của máy bay địch nhắm thẳng vào khẩu đội 3, anh đã có một hành động lay động lòng người. Bất chấp tên lửa và bom đạn bủa vây, Nguyễn Viết Xuân hiên ngang bước ra khỏi công sự, đứng sừng sững bên trận địa và hô vang câu khẩu lệnh lịch sử: “Nhắm thẳng quân thù, bắn!”. Lời hô dõng dạc ấy không chỉ là mệnh lệnh chiến đấu mà đã trở thành điểm tựa tinh thần, biến thành câu khẩu hiệu truyền lửa cho toàn lực lượng Phòng không - Không quân suốt thời kỳ kháng chiến.
Trong trận chiến khốc liệt ấy, dù bị thương rất nặng khiến đùi phải gãy nát, Nguyễn Viết Xuân vẫn thể hiện một bản lĩnh phi thường. Anh yêu cầu y tá cắt bỏ phần thịt còn dính để không gây vướng víu, lặng lẽ chịu đựng cơn đau và dặn không được cho đồng đội biết để tránh làm xao nhãng tinh thần chiến đấu. Ngay cả khi hơi thở dần yếu đi, người Chính trị viên ấy vẫn tỉnh táo bàn giao công việc tỉ mỉ, dặn dò về công tác phát triển Đảng, Đoàn và khen thưởng trong đơn vị, lo lắng cho từng đồng chí bị thương trước khi chính thức thanh thản ra đi.
Nguyễn Viết Xuân ngã xuống khi mang quân hàm Thiếu úy, để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng cũng đầy tự hào cho Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325. Với những cống hiến vô giá, anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều thập kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ, nhưng cái tên Nguyễn Viết Xuân vẫn mãi là một bản trường ca bất diệt. Anh chính là hiện thân của một thế hệ thanh niên sẵn sàng "xương tan thịt nát", không tiếc máu xương để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.
