Nguyễn Viết Xuân
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những câu nói đã trở thành mệnh lệnh của lòng yêu nước. Một trong những câu nói bất hủ ấy là: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!", gắn liền với tên tuổi của Nguyễn Viết Xuân.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại huyện Vĩnh Tường. Năm 1952, ông gia nhập quân đội và trở thành cán bộ của lực lượng pháo phòng không. Nhờ tinh thần trách nhiệm và ý chí rèn luyện, ông được đồng đội tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Năm 1964, sau Sự kiện Vịnh Bắc Bộ, không quân Mỹ mở rộng các đợt đánh phá miền Bắc. Các đơn vị pháo phòng không được triển khai bảo vệ cầu cống, nhà máy, tuyến giao thông và các mục tiêu trọng yếu.
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận chiến đấu bảo vệ khu vực cầu Đò Lèn thuộc tỉnh Thanh Hóa, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân bị máy bay Mỹ tập kích dữ dội. Bom và rốc-két liên tiếp dội xuống trận địa.
Trong lúc chỉ huy chiến đấu, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng. Dù vậy, ông vẫn đứng trên trận địa, quan sát hướng bay của máy bay đối phương và hô lớn với khẩu đội:
"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Tiếng hô dõng dạc ấy đã tiếp thêm ý chí cho các pháo thủ. Toàn đơn vị giữ vững đội hình, bắn trả quyết liệt, bảo vệ trận địa đến cùng.
Ngay sau đó, Nguyễn Viết Xuân anh dũng hy sinh vì vết thương quá nặng. Câu nói cuối cùng của ông nhanh chóng lan truyền khắp các đơn vị trong quân đội, trở thành khẩu hiệu chiến đấu của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Việt Nam.
Năm 1965, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố và đơn vị quân đội trên cả nước.
Đến hôm nay, mỗi khi nhắc đến câu nói "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!", người Việt Nam lại nhớ đến hình ảnh người cán bộ pháo binh kiên cường đã biến lời hô xung trận thành biểu tượng của ý chí quyết thắng.
