NGUYỄN VIẾT XUÂN

Nguyễn Viết Xuân – “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

"Lịch sử dân tộc có những câu nói chỉ vỏn vẹn vài từ, nhưng đủ sức sống mãi cùng năm tháng. Có câu nói trở thành lời hiệu triệu của cả một dân tộc. Có câu nói được khắc vào bia đá, đi vào sách giáo khoa, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Và có một câu nói đã vang lên giữa mưa bom lửa đạn, khi người nói chỉ còn những giây phút cuối cùng của cuộc đời: 'Nhằm thẳng quân thù mà bắn!'"

Tháng Mười Một năm 1964.

Miền Bắc Việt Nam bước vào những ngày tháng khốc liệt.

Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, không quân Mỹ mở rộng các cuộc tập kích bằng máy bay phản lực với mục tiêu phá hủy cầu cống, nhà máy, trận địa phòng không và các tuyến giao thông huyết mạch.

Tiếng còi báo động trở thành âm thanh quen thuộc ở nhiều địa phương.

Những đứa trẻ đang học phải chạy xuống hầm trú ẩn.

Những người nông dân đang gặt lúa vội buông liềm.

Còn những người lính phòng không thì luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Ở một trận địa pháo phòng không thuộc tỉnh Thanh Hóa, có một người chính trị viên trẻ luôn được đồng đội yêu quý.

Anh tên là Nguyễn Viết Xuân.

Sinh năm 1934, tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.

Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo.

Tuổi thơ của anh cũng giống như hàng triệu người Việt Nam thời ấy.

Lớn lên giữa cảnh đất nước còn chia cắt, chiến tranh liên miên, anh sớm hiểu rằng muốn có cuộc sống yên bình thì trước hết phải bảo vệ Tổ quốc.

Năm hai mươi tuổi.

Nguyễn Viết Xuân tình nguyện nhập ngũ.

Trong quân đội, anh nổi tiếng là người giản dị.

Không nói nhiều.

Không thích kể về bản thân.

Nhưng bất cứ việc gì khó, anh đều làm trước.

Bất cứ nhiệm vụ nào nguy hiểm, anh đều nhận.

Đồng đội thường nói vui:

"Có đồng chí Xuân thì anh em yên tâm."

Bởi ở đâu có anh.

Ở đó có tinh thần.

Ở đó có niềm tin.

Những năm đầu thập niên 1960, khi cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân ngày càng ác liệt, Nguyễn Viết Xuân được điều về đơn vị pháo phòng không.

Nhiệm vụ của họ rất rõ ràng.

Bảo vệ bầu trời.

Không để máy bay địch tự do đánh phá quê hương.

Khẩu pháo phòng không khi ấy không hiện đại như ngày nay.

Muốn bắn chính xác.

Người lính phải quan sát bằng mắt thường.

Phải bình tĩnh tính toán tốc độ, độ cao và hướng bay của mục tiêu.

Chỉ cần chậm vài giây.

Máy bay địch đã vượt khỏi tầm bắn.

Cuộc sống nơi trận địa rất gian khổ.

Ngày đào công sự.

Đêm trực chiến.

Có hôm vừa ăn cơm được vài miếng.

Còi báo động vang lên.

Tất cả lại lao về vị trí chiến đấu.

Mùa hè nắng như đổ lửa.

Thân pháo nóng bỏng tay.

Mùa đông gió buốt cắt da.

Nhưng không ai rời vị trí.

Bởi phía sau họ là làng xóm.

Là trường học.

Là gia đình.

Là Tổ quốc.

Nguyễn Viết Xuân thường xuyên nhắc nhở đồng đội:

"Máy bay có thể mạnh hơn mình.

Nhưng lòng yêu nước thì không ai mạnh hơn người Việt Nam."

Câu nói ấy trở thành động lực cho biết bao chiến sĩ trẻ.

Anh không chỉ là người chỉ huy.

Anh còn là người anh.

Người bạn.

Luôn chia phần lương khô cho chiến sĩ mới.

Luôn động viên những người lần đầu ra trận.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964.

Bầu trời Thanh Hóa trong xanh lạ thường.

Nhưng những người lính phòng không đều hiểu.

Đó có thể là dấu hiệu của một trận đánh lớn.

Đúng như dự đoán.

Khoảng giữa trưa.

Tiếng còi báo động vang lên dồn dập.

Từng tốp máy bay Mỹ xuất hiện từ phía biển.

Chúng bay rất thấp.

Gầm rú xé toạc bầu trời.

Mục tiêu của chúng là các tuyến giao thông và trận địa phòng không.

Khẩu đội của Nguyễn Viết Xuân lập tức vào vị trí.

Những khẩu pháo nhanh chóng xoay nòng.

Ai nấy đều tập trung cao độ.

Khoảng cách ngày càng gần.

Máy bay địch bắt đầu bổ nhào.

Bom rơi.

Mặt đất rung chuyển dữ dội.

Đất đá bắn tung lên như mưa.

Sức ép khiến nhiều người choáng váng.

Nhưng khẩu đội vẫn không rời vị trí.

Từng loạt đạn phòng không xé trời lao lên.

Bầu trời rực sáng bởi những vệt lửa.

Máy bay Mỹ liên tục cơ động tránh đạn.

Cuộc chiến diễn ra từng giây một.

Bất ngờ.

Một loạt bom nổ ngay sát trận địa.

Nguyễn Viết Xuân bị mảnh bom găm vào người.

Máu thấm đỏ quân phục.

Đồng đội vội chạy tới.

"Đồng chí Xuân! Lùi xuống để băng bó!"

Nhưng anh gạt đi.

Đôi mắt vẫn dõi theo bầu trời.

Máy bay địch vẫn đang lao tới.

Nếu lúc này trận địa ngừng bắn.

Hậu quả sẽ rất lớn.

Vết thương ngày càng nặng.

Máu chảy nhiều.

Giọng nói bắt đầu yếu đi.

Nhưng trong khoảnh khắc quyết định ấy.

Nguyễn Viết Xuân dồn hết sức lực còn lại.

Anh đứng bật dậy.

Giơ cánh tay chỉ về phía máy bay đang bổ nhào.

Và hô vang:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Tiếng hô vang dội giữa khói bom.

Mạnh mẽ.

Dứt khoát.

Đầy khí phách.

Như một mệnh lệnh.

Như một lời thề.

Như tiếng gọi của cả dân tộc.

Cả trận địa như bừng tỉnh.

Những người lính siết chặt tay pháo.

Tiếp tục khai hỏa.

Những loạt đạn dồn dập lao lên bầu trời.

Theo các tài liệu lịch sử, trong trận chiến ấy, đơn vị đã chiến đấu kiên cường, góp phần đánh trả các đợt tập kích của không quân Mỹ và bảo vệ mục tiêu được giao.

Còn Nguyễn Viết Xuân.

Sau khi hô vang câu nói bất hủ.

Anh gục xuống.

Người chính trị viên trẻ đã hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng của cuộc đời mình.

Tin về sự hy sinh của anh nhanh chóng lan khắp các đơn vị.

Nhưng điều được nhắc đến nhiều nhất không phải là cái chết.

Mà là câu nói.

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Chỉ sáu chữ.

Nhưng chứa đựng tinh thần quyết chiến quyết thắng.

Chứa đựng lòng yêu nước.

Chứa đựng ý chí không bao giờ khuất phục.

Từ đó về sau.

Câu nói ấy xuất hiện trên báo chí.

Trong các buổi sinh hoạt đơn vị.

Trong trường học.

Trên những tấm pa-nô cổ động.

Và đi vào lịch sử như một biểu tượng của tinh thần chiến đấu Việt Nam.

Năm 1967, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhiều con đường.

Nhiều trường học.

Nhiều đơn vị quân đội.

Mang tên anh.

Không chỉ để ghi nhớ.

Mà còn để nhắc nhở các thế hệ mai sau về giá trị của lòng dũng cảm.

Ngày nay.

Những khẩu pháo năm xưa có thể đã nằm trong bảo tàng.

Những hố bom đã phủ đầy cỏ xanh.

Bầu trời Thanh Hóa không còn tiếng máy bay gầm rú.

Thay vào đó là tiếng chim.

Tiếng trẻ em đến trường.

Tiếng máy cày trên những cánh đồng.

Một bầu trời bình yên.

Đó chính là điều mà Nguyễn Viết Xuân và biết bao người lính cùng thời đã đánh đổi bằng tuổi trẻ và cả cuộc đời mình.

Lịch sử luôn ghi nhớ những người lập nên chiến công.

Nhưng lịch sử cũng dành một vị trí đặc biệt cho những con người đã truyền cảm hứng bằng tinh thần bất khuất.

Nguyễn Viết Xuân không để lại những bài diễn văn dài.

Không để lại những cuốn hồi ký.

Anh chỉ để lại một câu nói.

Nhưng câu nói ấy đã sống lâu hơn cả cuộc đời của người nói.

Đã trở thành lời nhắc nhở mỗi khi Tổ quốc cần.

Rằng người Việt Nam, dù trong hoàn cảnh gian nan nhất, vẫn giữ vững ý chí chiến đấu và niềm tin vào ngày mai.

Có những con người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có những tiếng nói tưởng như tan vào khói lửa.

Nhưng rồi thời gian chứng minh điều ngược lại.

Bom đạn có thể phá hủy những công trình.

Có thể cày nát những cánh đồng.

Nhưng không bao giờ có thể dập tắt được tinh thần của một dân tộc yêu nước.

Và mỗi khi nhắc đến câu nói "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!", hàng triệu người Việt Nam vẫn cảm nhận được khí phách của một thế hệ đã dám đứng giữa mưa bom, ngẩng cao đầu trước hiểm nguy, để gìn giữ bầu trời Tổ quốc.

Nguyễn Viết Xuân đã ra đi, nhưng tinh thần của anh vẫn còn mãi. Không chỉ trong những trang sử, mà còn trong lòng mỗi người Việt Nam – như một ngọn lửa không bao giờ tắt, soi sáng con đường của các thế hệ hôm nay và mai sau.