NGUYỄN VIẾT XUÂN: "BẰNG MỌI GIÁ BẮT MÁY BAY MỸ RƠI TẠI CHỖ"

Trong pho lịch sử bằng vàng của Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, câu khẩu lệnh vang động đất trời: "Nhắm thẳng quân thù mà bắn!" đã trở thành một biểu tượng bất tử cho khí tiết, bản lĩnh và quyết tâm sắt đá của bộ đội pháo cao xạ nói riêng và cả dân tộc Việt Nam nói chung. Người hô vang câu khẩu lệnh lịch sử ấy – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân – chính là ngọn đuốc sáng ngời về lý tưởng cách mạng, người chiến sĩ kiên trung đã dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

​Cảm nhận về lý tưởng, quá trình hoạt động và những đóng góp của Anh hùng Nguyễn Viết Xuân không chỉ là sự xúc động, kính phục trước một hành động dũng cảm trên chiến trường, mà còn là bài học sâu sắc về bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước nồng nàn của một người cán bộ chính trị quân đội trong những năm tháng gian khổ nhất của chiến tranh.

​Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, chứng kiến cảnh nước mất nhà tan dưới sự áp bức của thực dân Pháp, tinh thần yêu nước và ý chí vươn lên đã sớm nhen nhóm trong tâm hồn người thanh niên xứ Bắc.

​Năm 1952, khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang ở giai đoạn quyết liệt, mới 18 tuổi, Nguyễn Viết Xuân đã xung phong nhập ngũ. Trải qua những năm tháng rèn luyện gian khổ trong quân ngũ, từ một người chiến sĩ bộ binh, ông dần trưởng thành, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và trở thành cán bộ chính trị. Tỉnh táo về tư tưởng, kiên định về lập trường, Nguyễn Viết Xuân luôn xác định lý tưởng sống duy nhất của mình: Sống để phụng sự Tổ quốc, chiến đấu vì độc lập, tự do của Nhân dân và thắng lợi của chủ nghĩa xã hội.

​Là một chính trị viên đại đội pháo cao xạ (Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325), lý tưởng của Nguyễn Viết Xuân không chỉ dừng lại ở những bài giảng lý luận trên lớp học hay những lời động viên suông. Với ông, lý tưởng phải được chứng minh bằng hành động thực tế, bằng sự sâu sát, yêu thương đồng đội và gương mẫu trong mọi hoàn cảnh.

​Ông luôn sâu sát tới từng khẩu đội, chăm lo từ bữa ăn, giấc ngủ đến diễn biến tư tưởng của từng chiến sĩ. Trong chiến đấu, ông không đứng ở vị trí an toàn mà luôn có mặt ở những nơi khốc liệt nhất, dùng sự điềm tĩnh và dũng cảm của mình để làm tựa tinh thần vững chắc cho toàn đại đội. Tinh thần "Cán bộ đi trước" ấy đã tạo nên một tập thể Đại đội 3 đoàn kết một lòng, coi khẩu đội là nhà, coi trận địa là quê hương.

​Cuối năm 1964, đế quốc Mỹ bắt đầu leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân, nhằm đè bẹp ý chí của nhân dân ta và ngăn chặn sự tiếp tế cho chiến trường miền Nam. Vùng đất miền Tây Quảng Bình (đặc biệt là khu vực đèo Cha Lo) trở thành một "tọa độ chết", nơi địch tập trung hàng trăm lượt máy bay đánh phá ác liệt mỗi ngày nhằm cắt đứt con đường huyết mạch của ta.

​Ngày 18 tháng 11 năm 1964, Đại đội 3 pháo cao xạ do Nguyễn Viết Xuân làm Chính trị viên nhận nhiệm vụ chốt giữ, bảo vệ vùng trời Cha Lo. Địch huy động nhiều tốp máy bay phản lực hiện đại lao xuống trút hàng tấn bom đạn, pháo kích dữ dội vào trận địa của ta. Khói bốc cao ngút trời, đất đá bị cày xới, tiếng nổ xé tan không gian.

​Trong tình thế hiểm nghèo, giữa cơn mưa bom đạn, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân vẫn bình tĩnh di chuyển qua từng vị trí pháo để động viên các chiến sĩ. Ông nhắc nhở: "Nhắm thẳng quân thù mà bắn! Bằng mọi giá bắt máy bay Mỹ rơi tại chỗ!".

​Một quả đạn pháo địch nổ gần đã hất văng ông, khiến ông bị thương rất nặng: đùi phải bị nát gãy. Nhận thấy vết thương quá nặng, đồng đội vội vã lao đến định đưa ông về tuyến sau cấp cứu. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Nguyễn Viết Xuân đã kiên quyết từ chối. Ông yêu cầu đồng đội dùng dao chặt đứt phần đùi bị gãy vướng víu, lấy khăn nén chặt vết thương để cầm máu, rồi kiên quyết ngồi trên mâm pháo tiếp tục chỉ huy chiến đấu.

​Từ trên trận địa khói lửa, tiếng hô đanh thép, kiêu hãnh của ông lại vang lên:

​"Nhắm thẳng quân thù mà bắn!"

​Tiếng hô ấy như một mệnh lệnh từ trái tim, một ngọn lửa bùng cháy tiếp thêm sức mạnh phi thường cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đại đội 3. Các pháo thủ gạt đi giọt nước mắt thương yêu người chính trị viên, siết chặt tay quay, tập trung hỏa lực quật ngã máy bay Mỹ ngay tại chỗ. Nguyễn Viết Xuân đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và hy sinh anh dũng ngay trên trận địa vào ngày 18 tháng 11 năm 1964, khi tuổi đời mới tròn 30.