NGUYỄN VIẾT XUÂN – KHÍ PHÁCH BẤT TỬ TỪ MỘT TIẾNG HÔ LỊCH SỬ

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, khi bầu trời Tổ quốc bị xé toạc bởi bom đạn kẻ thù, có những con người đã đứng lên bằng tất cả lòng dũng cảm và ý chí sắt đá, biến từng khoảnh khắc sinh tử thành biểu tượng bất tử của tinh thần dân tộc. Giữa khói lửa chiến tranh chống Mỹ, hình ảnh người chiến sĩ Nguyễn Viết Xuân với câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” đã trở thành một huyền thoại – không chỉ của riêng một trận đánh, mà của cả một thế hệ dám sống, dám chiến đấu và dám hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Sinh năm 1934 tại làng Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, Nguyễn Viết Xuân lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của anh không có nhiều niềm vui, mà sớm gắn liền với những tháng ngày cơ cực. Mới 7 tuổi, anh đã phải đi làm thuê, làm mướn suốt nhiều năm để mưu sinh. Nhưng chính trong gian khó ấy, một nghị lực bền bỉ và tinh thần tự lập đã được hun đúc, trở thành nền tảng cho con đường sau này của anh.

Khi vừa tròn 18 tuổi, Nguyễn Viết Xuân rời vùng tạm chiếm, tìm đến vùng tự do và xin gia nhập quân đội. Từ tháng 11 năm 1952, anh chính thức trở thành người lính. Trải qua nhiều vị trí như trinh sát, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng rồi chính trị viên đại đội pháo cao xạ, ở bất kỳ cương vị nào anh cũng luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, sự dũng cảm và ý chí chiến đấu kiên cường.

Trong chiến dịch Chiến dịch Điện Biên Phủ, anh đã cùng đồng đội chiến đấu quả cảm, góp phần vào thắng lợi vang dội của dân tộc. Nhưng dấu ấn sâu đậm nhất trong cuộc đời anh lại gắn liền với những năm tháng chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ở miền Bắc.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, tại khu vực Cha Lo (Quảng Bình), một trận chiến ác liệt đã diễn ra. Địch huy động nhiều tốp máy bay hiện đại, liên tục oanh tạc dữ dội vào trận địa pháo cao xạ của ta. Trong làn bom đạn dày đặc, cái chết dường như chỉ cách một nhịp thở, nhưng các chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ.

Giữa thời khắc căng thẳng ấy, khi kẻ thù tập trung hỏa lực đánh vào khẩu đội 3, Nguyễn Viết Xuân đã không do dự lao ra khỏi công sự. Giữa tiếng nổ chát chúa, giữa lằn ranh mong manh của sự sống và cái chết, anh đứng hiên ngang bên trận địa và cất lên tiếng hô dõng dạc:

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Đó không chỉ là một mệnh lệnh chiến đấu. Đó là tiếng nói của ý chí, của lòng căm thù giặc, của tinh thần không lùi bước. Tiếng hô ấy vang lên như xé tan bầu trời khói lửa, truyền sức mạnh cho toàn đơn vị, biến nỗi sợ hãi thành quyết tâm chiến đấu. Ngay sau đó, một máy bay địch bị bắn cháy, góp phần làm nên chiến thắng của trận đánh. Nhưng chiến đấu chưa dừng lại. Khi trận địa tiếp tục bị oanh tạc, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng. Đùi phải bị dập nát, máu chảy không ngừng. Trong hoàn cảnh ấy, điều khiến người ta khâm phục không chỉ là sự chịu đựng phi thường, mà là tinh thần bình tĩnh đến đáng kinh ngạc. Anh yêu cầu y tá xử lý vết thương ngay tại chỗ, thậm chí chấp nhận cắt bỏ phần thịt bị dập để tiếp tục chỉ huy.

Dù đau đớn đến tột cùng, anh vẫn nói một câu giản dị nhưng đầy khí phách:
“Không việc gì.” Anh tiếp tục theo dõi trận đánh, động viên chiến sĩ, biểu dương những người lập công. Khi biết mình không thể qua khỏi, Nguyễn Viết Xuân vẫn giữ trọn sự tỉnh táo của một người chỉ huy. Anh bàn giao công việc, chỉ định người thay thế, dặn dò từng chi tiết về nhiệm vụ, về tổ chức, về tinh thần đoàn kết trong đơn vị. Ngay cả trong giây phút cuối cùng của cuộc đời, anh vẫn nghĩ đến nhiệm vụ, đến đồng đội, đến Tổ quốc. Sự ra đi của anh không phải là kết thúc, mà là sự khởi đầu cho một biểu tượng. Câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” nhanh chóng lan tỏa, trở thành khẩu hiệu chiến đấu của bộ đội phòng không – không quân trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nó không chỉ là một khẩu lệnh quân sự, mà là tinh thần của cả một thời đại – thời đại của những con người không chùn bước trước bất kỳ kẻ thù nào. Khi hy sinh, Nguyễn Viết Xuân là Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, Sư đoàn 325. Năm 1967, anh được truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác – sự ghi nhận xứng đáng cho một cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực rỡ. Ngày nay, khi nhìn lại, người ta có thể thấy anh chỉ là một người lính bình thường, xuất thân nghèo khó, không có điều kiện học hành đầy đủ. Nhưng chính con người bình thường ấy đã làm nên điều phi thường – để lại cho lịch sử một biểu tượng bất diệt về lòng dũng cảm và ý chí chiến đấu.

Câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân không chỉ là ký ức của quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở cho thế hệ hôm nay. Trong hòa bình, chúng ta không còn phải đối mặt với bom đạn, nhưng vẫn cần một tinh thần kiên định, một ý chí mạnh mẽ để vượt qua thử thách của cuộc sống. Tiếng hô năm nào có thể đã lắng xuống trong không gian, nhưng ý nghĩa của nó vẫn còn vang vọng. Đó là lời nhắc nhở rằng: trong bất kỳ hoàn cảnh nào, khi đối diện với khó khăn, con người vẫn cần giữ cho mình một tinh thần không khuất phục – dám đối diện, dám hành động và dám chịu trách nhiệm. Và có lẽ, đó chính là giá trị lớn nhất mà Nguyễn Viết Xuân để lại – không chỉ cho lịch sử, mà cho cả hiện tại và tương lai.