NGUYỄN VIẾT XUÂN: LỜI ANH VANG VỌNG KHẮP NON SÔNG

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những câu nói đã trở thành mệnh lệnh trái tim, thành ngọn lửa thổi bùng khí thế chiến đấu của cả một dân tộc. Lời hô: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân chính là một trong những âm hưởng hào hùng nhất, đại diện cho tinh thần lẫm liệt của binh chủng Cao xạ nói riêng và quân đội ta nói chung.

Nguyễn Viết Xuân (1933–1964) quê tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nghèo, ông sớm hun đúc lòng căm thù giặc và ý chí tự lập.

Năm 18 tuổi, ông nhập ngũ. Qua nhiều vị trí công tác, với sự nỗ lực không ngừng, ông trở thành Chính trị viên của Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325. Trong mắt đồng đội, Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một chỉ huy nghiêm túc mà còn là một người anh, người bạn luôn sâu sát, động viên tinh thần chiến sĩ trong mọi hoàn cảnh khó khăn.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, không quân Mỹ huy động nhiều tốp máy bay đánh phá ác liệt vùng trời Cha Lo (Quảng Bình) nhằm cắt đứt con đường chi viện của ta cho chiến trường miền Nam.

Đơn vị của Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng đánh trả. Trong lúc cuộc chiến đang diễn ra căng thẳng nhất:

Nguyễn Viết Xuân bị trúng đạn, một chân của ông bị gãy nát.

Để tránh gây dao động tâm lý cho đồng đội và để tiếp tục chỉ huy, ông đã yêu cầu y tá cắt bỏ phần chân gãy rồi thản nhiên băng bó, tiếp tục bám trụ tại trận địa.

Khi máy bay địch lồng lộn điên cuồng trút bom đạn, giữa tiếng gầm rú của động cơ và tiếng nổ chát chúa, tiếng hô của ông vang lên dõng dạc, át cả bom đạn:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Lời hô ấy như một luồng điện truyền đi khắp các mâm pháo, tiếp thêm sức mạnh cho các pháo thủ bình tĩnh trút bão lửa vào máy bay địch. Trận đó, đơn vị của ông đã bắn rơi 3 máy bay Mỹ, đánh bại cuộc càn quét của chúng. Nhưng cũng chính trong trận chiến oanh liệt này, người Chính trị viên kiên trung ấy đã anh dũng hy sinh.

Hành động cắt chân để tiếp tục chỉ huy và lời hô quyết chiến của Nguyễn Viết Xuân đã tạo nên một làn sóng thi đua trong toàn quân.

Năm 1967, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Lời hô của ông trở thành khẩu hiệu hành động của các đơn vị phòng không - không quân, góp phần làm nên chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" và giải phóng miền Nam sau này.

Nhạc sĩ Huy Du đã cảm tác và viết nên bài hát nổi tiếng "Cùng anh tiến quân trên đường dài" với những ca từ xúc động: "Nguyễn Viết Xuân, lời anh nói vang vang trên đỉnh đèo..."

Ngày nay, tên của Anh hùng Nguyễn Viết Xuân được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp cả nước. Hình ảnh người chiến sĩ cao xạ với tư thế lẫm liệt trên mâm pháo đã trở thành biểu tượng cho khát vọng độc lập và sức mạnh không gì lay chuyển nổi của con người Việt Nam.

Nguyễn Viết Xuân ngã xuống khi mới 31 tuổi, nhưng lời hô của ông vẫn vang vọng đến tận hôm nay. Nó nhắc nhở thế hệ trẻ rằng: Trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn hay hiểm nguy nào, chỉ cần ta giữ vững ý chí, "nhằm thẳng" mục tiêu và đối đầu với thử thách, chúng ta nhất định sẽ chiến thắng.