NGUYỄN VIẾT XUÂN: LỜI HIỆU TRIỆU THÉP: BẢN LĨNH NGƯỜI LÍNH VÀ KHẨU LỆNH “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ, BẮN!”
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nếu có một câu nói đã trở thành mệnh lệnh thiêng liêng, là tiếng sấm vang dội giữa trận địa, thì đó chính là câu nói của Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Người con của quê hương Vĩnh Phúc này đã trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Anh nhập ngũ năm 1952 và dần trưởng thành, trở thành Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn pháo cao xạ 228. Đây là đơn vị chủ lực, có nhiệm vụ bảo vệ các tuyến giao thông huyết mạch và các mục tiêu quan trọng trước sự tấn công điên cuồng của không quân Mỹ.
I. Trận Địa Của Lòng Dũng Cảm
Năm 1964, Mỹ bắt đầu cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc. Các trận địa pháo cao xạ của ta luôn là mục tiêu hàng đầu bị địch ném bom. Nguyễn Viết Xuân luôn là người có mặt ở những nơi nguy hiểm nhất, trực tiếp chỉ huy chiến đấu và động viên tinh thần chiến sĩ.
Trận đánh định mệnh diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 1964. Đại đội của anh đang bảo vệ một mục tiêu giao thông quan trọng thì bị máy bay Mỹ oanh tạc dữ dội. Bom rơi đạn nổ không ngớt, trận địa bị rung chuyển liên hồi.
“Phóng viên hỏi: Đồng đội của anh kể lại, trong lúc đó, sự hy sinh và sức ép của bom đạn là rất lớn. Với vai trò Chính trị viên, làm thế nào anh giữ được sự bình tĩnh và ý chí chiến đấu?”
“Điều khó khăn nhất không phải là chống chọi với bom đạn, mà là chống chọi với nỗi sợ hãi và sự dao động của đồng đội. Khi thấy một chiến sĩ bị thương, hoặc khi hỏa lực địch quá lớn, tinh thần dễ bị ảnh hưởng. Công việc của tôi là phải dùng niềm tin và ý chí để vực dậy họ,” các đồng đội của anh sau này đã thuật lại tinh thần lãnh đạo của Nguyễn Viết Xuân.
II. Khẩu Lệnh Của Sự Bất Khuất
Trong trận đánh ngày 18/11/1964, Nguyễn Viết Xuân đã bị thương nặng. Một quả bom gần đó phát nổ, mảnh đạn găm vào đùi, máu chảy lênh láng. Tuy nhiên, anh đã cố nén đau, từ chối nằm yên. Anh dùng sức lực còn lại, bò đến từng vị trí chiến đấu để động viên, củng cố ý chí của từng chiến sĩ.
Khi thấy một số chiến sĩ đang hoang mang, hỏa lực có dấu hiệu chùng xuống, Nguyễn Viết Xuân biết rằng, nếu không có một sự thúc đẩy mạnh mẽ, đơn vị có thể không giữ vững được trận địa.
Anh đã dùng hết sức lực, hô vang một câu nói dứt khoát, đi thẳng vào lòng người:
“NHẰM THẲNG QUÂN THÙ, BẮN!”
Khẩu lệnh ấy, vang lên giữa tiếng bom đạn, không chỉ là mệnh lệnh chiến đấu đơn thuần mà là tiếng thét của lòng yêu nước, là lời tuyên chiến mạnh mẽ, khẳng định tinh thần “thà hy sinh chứ không chịu khuất phục”. Lời hiệu triệu đó ngay lập tức làm vực dậy ý chí chiến đấu của cả đại đội. Mọi người nén đau thương, dũng cảm bám trụ và tiếp tục xạ kích chính xác vào máy bay địch, góp phần bảo vệ thành công mục tiêu.
III. Sự Hy Sinh Và Di Sản Vĩnh Cửu
Mặc dù được cứu chữa tích cực, nhưng do vết thương quá nặng, Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh anh dũng vào ngày 29 tháng 11 năm 1964.
Anh ngã xuống, nhưng câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” đã trở thành một di sản vĩ đại. Nó được lan truyền rộng rãi trong toàn quân, trở thành khẩu hiệu hành động, mệnh lệnh chiến đấu và tiêu chí thi đua cho các đơn vị pháo cao xạ nói riêng và toàn quân nói chung.
Năm 1967, Nguyễn Viết Xuân đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được đặt cho nhiều trường học, con đường trên khắp cả nước.
Người con quê hương Vĩnh Phúc ấy đã dùng tuổi trẻ và sự hy sinh của mình để viết nên một bản anh hùng ca về lòng dũng cảm, và câu hiệu lệnh của anh mãi mãi là lời nhắc nhở về tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam.
