NGUYỄN VIẾT XUÂN: LỜI HÔ BẤT TỬ TRÊN TRẬN ĐỊA PHÁO CAO XẠ VÀ BẢN HÙNG CA CHỐNG MỸ
Tác giả: Phạm Thị Hồng Nhung
Trong cuộc chiến đấu chống lại cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ra miền Bắc, mặt trận đối không đã ghi dấu biết bao chiến công oanh liệt cùng sự hy sinh lẫm liệt của các chiến sĩ pháo cao xạ. Giữa làn mưa bom xối xả và tiếng gầm rú của máy bay giặc trên bầu trời Quân khu 4, hình ảnh Anh hùng Nguyễn Viết Xuân – Người Chính trị viên đại đội với lời hô đanh thép "Bắn thẳng vào kẻ thù!" – đã trở thành khẩu hiệu tiến công, một biểu tượng bất tử về khí tiết kiên trung và chí khí quật cường của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo chịu nhiều áp bức dưới chế độ cũ, từ nhỏ ông đã phải đi làm thuê để phụ giúp gia đình. Những gian khổ của kiếp sống nghèo cặn đã hun đúc ở ông tinh thần tự lập và lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 1952, khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang ở giai đoạn gay go nhất, Nguyễn Viết Xuân đã dũng cảm trốn nhà gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, trở thành chiến sĩ thuộc Binh chủng Pháo cao xạ.
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Nguyễn Viết Xuân đã cùng đơn vị tham gia kéo pháo, đào công sự và chiến đấu ngoan cường trên mặt trận đối không, góp phần bảo vệ bầu trời lòng chảo Điện Biên. Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, ông tiếp tục học tập, rèn luyện và được bổ nhiệm làm Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Pháo cao xạ 37mm (thuộc Sư đoàn 325, sau này thuộc Quân khu 4).
Bước sang năm 1964, đế quốc Mỹ dựng lên "Sự kiện Vịnh Bắc Bộ" rồi dùng không quân leo thang đánh phá ác liệt ra miền Bắc nhằm ngăn chặn sự chi viện cho chiến trường miền Nam. Vùng đất Quảng Bình – cửa ngõ tiến vào tuyến đường Trường Sơn – trở thành một trong những tọa độ bị không quân Mỹ bắn phá dữ dội nhất. Đại đội pháo cao xạ của Nguyễn Viết Xuân được giao nhiệm vụ đóng quân tại vị trí đèo Cha Lo (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình) để bảo vệ con đường chiến lược huyết mạch.
Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, không quân Mỹ huy động nhiều tốp máy bay phản lực hiện đại bay thấp, lao xuống trút hàng tấn bom đạn đè nát trận địa pháo cao xạ của Đại đội 3 tại khu vực đèo Cha Lo. Trận địa chìm trong khói lửa mù mạt, đất đá bị cày xới, tiếng bom nổ đinh tai nhức óc. Trước tình thế hiểm nghèo, Nguyễn Viết Xuân vẫn giữ vững bản lĩnh của người chính trị viên, đứng vững trên mâm pháo nhô cao, bình tĩnh quan sát đường bay của giặc để chỉ huy đơn vị đánh trả.
Trong lúc đợt oanh tạc đang diễn ra dữ dội, Nguyễn Viết Xuân bất ngờ bị một mảnh đạn pháo của máy bay Mỹ găm trúng, làm gãy nát đùi phải và mất máu rất nhiều. Đồng đội vội vã lao đến định đưa ông xuống công sự cấp cứu, nhưng ông đã kiên quyết từ chối. Nhận thấy nếu mình rời vị trí chỉ huy thì tinh thần chiến đấu của chiến sĩ có thể bị ảnh hưởng trong giây phút sinh tử, ông đã bình tĩnh yêu cầu đồng đội lấy dây thắt lưng buộc chặt vết thương đang chảy máu rồi lấy cọc gỗ ép chặt chân lại.
Nằm trên cáng ngay tại mép công sự, giữa tiếng bom đạn gầm xé không gian và khói lửa mịt mù, Nguyễn Viết Xuân dồn hết sức lực còn lại, cất tiếng hô đanh thép vang vọng khắp trận địa:
"Nhằm thẳng kẻ thù mà bắn!"
Mệnh lệnh xuất phát từ trái tim của người chính trị viên bị thương nặng đã vang lên như một lời thề chiến đấu, tiếp thêm sức mạnh phi thường cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đại đội 3. Mặc cho bom rơi đạn nổ quanh mình, các khẩu đội pháo cao xạ vẫn sục sôi khí thế, giáng những tràng đạn chính xác vào đội hình máy bay Mỹ, bắn rơi 1 chiếc máy bay F-100 và bắn trúng nhiều chiếc khác, bẻ gãy hoàn toàn đợt tiến công xảo quyệt của kẻ thù.
Do vết thương quá nặng và mất máu quá nhiều, Anh hùng Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa đèo Cha Lo vào ngày 18 tháng 11 năm 1964, khi mới 31 tuổi.
Lời hô "Nhằm thẳng kẻ thù mà bắn!" của Nguyễn Viết Xuân ngay sau đó đã lan rộng khắp các quân binh chủng, trở thành khẩu hiệu hành động cách mạng của toàn thể Quân đội Nhân dân Việt Nam và nhân dân miền Bắc trong suốt những năm tháng chống chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Nguyễn Viết Xuân đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Cuộc đời và sự hy sinh lẫm liệt của Anh hùng Nguyễn Viết Xuân mãi mãi là một bài học lịch sử vô giá về bản lĩnh người chỉ huy, tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm không lùi bước trước kẻ thù. Tên của ông đã được trân trọng đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình văn hóa trên khắp cả nước, mãi mãi là niềm tự hào bất tử của dân tộc Việt Nam.



