Trong cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ đối với miền Bắc, bầu trời Việt Nam đã chứng kiến biết bao tấm gương hy sinh oanh liệt. Nhưng có lẽ, chưa có lời hối thúc nào đanh thép và có sức lan tỏa mạnh mẽ như câu khẩu lệnh của người anh hùng trẻ tuổi Nguyễn Viết Xuân. Giữa khói lửa mịt mù và làn mưa bom từ những "con ma", "thần sấm", tiếng hô của anh đã trở thành linh hồn của trận địa, biến những nòng pháo cao xạ thành những mũi tên uất hận xuyên thẳng vào tim kẻ thù.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình bần nông, lớn lên giữa cảnh nước mất nhà tan, anh sớm hun đúc ý chí chiến đấu để đòi lại độc lập cho dân tộc. Năm 1952, anh nhập ngũ và trở thành chiến sĩ pháo cao xạ. Với bản tính điềm tĩnh, mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao, anh sớm trở thành Chính trị viên đại đội, người giữ lửa niềm tin cho các chiến sĩ trẻ giữa những trận địa khốc liệt nhất. Trận đánh định mệnh và cũng là trận đánh rực rỡ nhất trong cuộc đời anh diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 1964, tại vùng trời miền Tây Quảng Bình. Khi ấy, biên đội máy bay Mỹ ồ ạt tấn công vào trận địa pháo của đại đội anh hòng hủy diệt cửa ngõ huyết mạch chi viện cho miền Nam. Giữa lúc trận đánh đang ở cao trào, một quả tên lửa của địch nổ gần khiến Nguyễn Viết Xuân bị thương rất nặng: một chân của anh bị dập nát. Cơn đau thấu xương ập tới, nhưng nhìn lên bầu trời vẫn dày đặc bóng giặc, nhìn đồng đội đang xao động trước hỏa lực mạnh, anh đã nén đau, yêu cầu đồng đội chặt đứt phần chân bị nát để khỏi vướng víu rồi yêu cầu anh em vực mình đứng dậy. Đứng hiên ngang trên mâm pháo, máu thấm đỏ áo trấn thủ, Nguyễn Viết Xuân đã dồn hết sức bình sinh hô vang câu khẩu lệnh lịch sử: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!". Câu hô ấy như một luồng điện chạy khắp trận địa, xua tan mọi nỗi sợ hãi và đau đớn. Các chiến sĩ pháo thủ như được tiếp thêm sức mạnh thần kỳ, đồng loạt nhả đạn, tạo nên lưới lửa dày đặc thiêu cháy máy bay giặc ngay trên bầu trời quê hương. Anh đã trút hơi thở cuối cùng ngay khi trận đánh vừa kết thúc, nhưng lời hô ấy vẫn còn vang vọng mãi, trở thành phương châm sống và chiến đấu của toàn quân chủng Phòng không - Không quân Việt Nam. Với tôi, Nguyễn Viết Xuân là biểu tượng của sự bình tĩnh và hiên ngang trước cái chết. Anh dạy cho chúng ta rằng: Trong bất kỳ hoàn cảnh ngặt nghèo nào, chỉ cần giữ vững ý chí và xác định đúng mục tiêu, chúng ta sẽ chiến thắng. Ngọn lửa từ lời thề trên mâm pháo của anh không chỉ dập tắt uy thế quân thù năm xưa mà còn soi sáng lý tưởng cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng kiên trung và sự tận hiến. Hôm nay, khi bầu trời Việt Nam đã xanh trong và yên bình, mỗi khi nhắc lại câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân, tôi lại thấy lòng mình rạo rực một niềm tự hào. Anh nằm xuống ở tuổi 31, nhưng tinh thần "nhằm thẳng quân thù" của anh vẫn mãi là kim chỉ nam cho thế hệ chúng em – những người đang nỗ lực học tập để "nhằm thẳng" vào những nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp như mong ước của cha ông.
