NGUYỄN VIẾT XUÂN: LỜI THÉP TRÊN MÂM PHÁO
1. Trận địa giữa "Tọa độ lửa"
Những năm 1964, vùng đất Quảng Bình trở thành túi bom của cả miền Bắc. Địch điên cuồng đánh phá nhằm cắt đứt con đường chi viện cho miền Nam. Tại vùng đồi Cha Lo, đơn vị pháo cao xạ của Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân nhận nhiệm vụ bảo vệ bầu trời, giữ cho mạch máu giao thông được thông suốt.
Trưa ngày 18 tháng 11 năm 1964, bầu trời Cha Lo đang yên ả bỗng bị xé toạc bởi tiếng gầm rú của những chiếc "thần sấm" F-105 và "con ma" F-4 của không quân Mỹ. Chúng lao xuống như những con diều hâu đói mồi, trút bom đạn xối xả xuống trận địa.
2. Khoảnh khắc định mệnh
Giữa tiếng bom nổ rung chuyển mặt đất, Nguyễn Viết Xuân đứng sừng sững trên công sự. Ông không chỉ chỉ huy mà còn là điểm tựa tinh thần cho các chiến sĩ trẻ. Một loạt tên lửa của địch phóng xuống, khói bụi mù mịt bao trùm mâm pháo.
Khi khói vừa tan, đồng đội bàng hoàng thấy Nguyễn Viết Xuân bị trúng đạn. Một mảnh đạn lớn đã găm nát đùi phải của ông, máu tuôn ra xối xả. Cơn đau ập đến xé tâm can, nhưng nhìn lên bầu trời, quân thù vẫn đang quần đảo, nhìn xuống mâm pháo, các pháo thủ đang có chút nao núng trước sự hy sinh của chỉ huy.
3. "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Y tá chạy lại định băng bó cho ông, nhưng Nguyễn Viết Xuân gạt tay ra. Ông biết rằng nếu mình rời khỏi trận địa lúc này, tinh thần anh em sẽ bị ảnh hưởng. Ông nén đau, ra lệnh cho đồng chí y tá:
"Cắt bỏ chân cho tôi để tôi tiếp tục chỉ huy!"
Một yêu cầu đến rùng mình, nhưng đó là mệnh lệnh của một người cộng sản đang cháy hết mình cho Tổ quốc. Khi thấy chiếc chân gãy làm vướng víu việc vận động, ông đã yêu cầu đồng đội dùng dao găm cắt rời phần thịt còn dính lại để ông có thể đứng vững trên mâm pháo bằng chân còn lại.
Giữa lúc trận chiến khốc liệt nhất, tiếng hô đanh thép của ông vang lên, át cả tiếng bom đạn: "NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!"
Lời hô ấy như một luồng điện chạy dọc sống lưng các chiến sĩ. Những nòng pháo cao xạ đồng loạt vươn cao, khạc lửa vào đám giặc trời. Trong trận chiến ấy, đơn vị của ông đã bắn rơi một máy bay F-105 và làm hư hỏng nhiều chiếc khác, buộc chúng phải tháo chạy khỏi bầu trời Cha Lo.
4. Bất tử trong lời hát
Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh ngay sau trận đánh ấy vì vết thương quá nặng và mất máu, nhưng lời hô của ông đã không mất đi. Nó trở thành khẩu hiệu hành động, thành mệnh lệnh trái tim cho tất cả các đơn vị phòng không không quân Việt Nam suốt những năm tháng chống Mỹ.
Câu chuyện về người chính trị viên chặt chân để chỉ huy trận đánh đã bước vào thơ ca, nhạc họa. Bài hát "Thái Văn A đứng đó, Nguyễn Viết Xuân còn đây..." mãi mãi là bản hùng ca về một thế hệ thanh niên Việt Nam: Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.
