Nguyễn Viết Xuân Nêu khẩu hiệu “Nhằm thẳng quân thù mà bắn”, hy sinh năm 1968.
Nguyễn Viết Xuân (1934–1964) là một sĩ quan của Quân đội nhân dân Việt Nam, được biết đến rộng rãi qua khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và hình ảnh của ông trở thành biểu tượng về tinh thần chiến đấu, lòng dũng cảm và ý chí kiên cường trong lịch sử quân sự Việt Nam.
Con đường quân ngũ
Nguyễn Viết Xuân sinh tại xã Ngũ Kiên, nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, trong một gia đình nông dân nghèo. Ông nhập ngũ vào năm 1952, từng đảm nhiệm các vị trí trinh sát, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng pháo cao xạ và sau đó là chính trị viên đại đội. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông cùng đơn vị tham gia chiến đấu, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch.
Khẩu lệnh nổi tiếng
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận đánh tại khu vực phía tây Quảng Bình, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân đối đầu với các đợt không kích. Khi trận địa bị oanh tạc và bản thân bị thương nặng, ông vẫn rời công sự, hô vang khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” để động viên cán bộ, chiến sĩ tiếp tục chiến đấu. Câu nói này về sau trở thành một trong những khẩu lệnh nổi tiếng nhất của lực lượng phòng không Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh.
Ghi nhận và ảnh hưởng
Sau khi hy sinh, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1967, cùng nhiều phần thưởng khác. Tên của ông được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình trên khắp Việt Nam, phản ánh sự ghi nhận đối với đóng góp và biểu tượng tinh thần mà ông để lại.
Di sản
Hình tượng Nguyễn Viết Xuân thường xuất hiện trong sách giáo khoa, các công trình tưởng niệm và các tác phẩm văn học, âm nhạc về đề tài chiến tranh cách mạng. Khẩu lệnh của ông tiếp tục được nhắc đến như một biểu tượng lịch sử gắn với tinh thần quyết tâm chiến đấu và ý chí vượt qua nghịch cảnh trong ký ức lịch sử Việt Nam.
