Nguyễn Viết Xuân – Người chính trị viên và câu nói còn vang mãi

Nguyễn Viết Xuân – Người chính trị viên và câu nói còn vang mãi

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của ông trải qua nhiều nhọc nhằn; từ năm 7 tuổi, ông đã phải đi ở trong khoảng mười năm. Tháng 11 năm 1952, khi vừa 18 tuổi, Nguyễn Viết Xuân vượt vùng tạm chiếm ra vùng tự do và xin nhập ngũ. Từ một chiến sĩ trinh sát, ông lần lượt trở thành Tiểu đội trưởng trinh sát, Trung đội trưởng pháo cao xạ rồi Chính trị viên đại đội. Ông cũng từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Năm 1964, trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ ở miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân là Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, Sư đoàn 325, Quân khu 4. Đơn vị của ông làm nhiệm vụ chiến đấu tại khu vực Cha Lo, phía tây Quảng Bình – một địa bàn có vị trí quan trọng trên tuyến giao thông chiến lược.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, máy bay Mỹ tiến công trận địa. Trong lúc chiến đấu, Nguyễn Viết Xuân bị thương rất nặng ở đùi phải. Vết thương khiến ông gần như không còn khả năng đứng vững, nhưng ông vẫn yêu cầu được tiếp tục ở lại trận địa và chỉ huy đơn vị. Theo các tư liệu lịch sử, ông đã động viên bộ đội giữ vững tinh thần chiến đấu bằng khẩu lệnh nổi tiếng: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

Câu nói ấy không dài, nhưng trong hoàn cảnh của người lính lúc đó, nó mang một sức mạnh đặc biệt. Giữa tiếng máy bay, tiếng bom đạn và sự khốc liệt của trận chiến, người chính trị viên bị thương vẫn hướng về nhiệm vụ, động viên đồng đội giữ vững trận địa.

Nguyễn Viết Xuân tiếp tục chiến đấu cho đến khi những vết thương quá nặng. Ông hy sinh sau trận đánh tháng 11 năm 1964, khi mới khoảng 30 tuổi. Các nguồn tư liệu địa phương có cách ghi khác nhau về ngày tháng cụ thể, nhưng đều thống nhất về sự kiện ông bị thương nặng tại trận địa phía tây Quảng Bình và hy sinh sau đó.

Sự hy sinh của Nguyễn Viết Xuân đã gây xúc động sâu sắc trong quân đội. Câu nói “Nhằm thẳng quân thù mà bắn” từ một khẩu lệnh trong trận chiến đã trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường, được nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ nhắc nhớ.

Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định truy tặng Nguyễn Viết Xuân danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày người chính trị viên ấy nằm lại. Những trận địa năm xưa đã trở thành những địa danh lịch sử. Những người lính từng chiến đấu cùng ông rồi cũng dần trở về với cuộc sống đời thường hoặc trở thành những người của lịch sử.

Nhưng câu nói của Nguyễn Viết Xuân vẫn được nhắc lại.

Không chỉ bởi đó là một khẩu lệnh trong chiến đấu, mà bởi phía sau câu nói ấy là hình ảnh một người lính đã đặt nhiệm vụ và đồng đội lên trên sự an nguy của chính mình.

Nguyễn Viết Xuân đã không sống để nhìn thấy những năm tháng hòa bình sau này. Nhưng sự hy sinh của ông góp phần làm nên ký ức về một thế hệ đã chiến đấu trong những năm tháng đất nước còn chia cắt và chiến tranh khốc liệt.

Hôm nay, khi chúng ta được sống giữa bầu trời bình yên, câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân không chỉ để nhớ về một người anh hùng.

Mà còn để hiểu rằng bình yên của hiện tại được xây dựng từ sự hy sinh của những người đã từng đứng giữa bom đạn và không lùi bước.

Và giữa những trang lịch sử ấy, cái tên Nguyễn Viết Xuân vẫn còn vang lên cùng một câu nói giản dị, mạnh mẽ:

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”