Nguyễn Viết Xuân - Người chính trị viên và lời thề giữa trận địa
Trần Đặng Mỹ Hoa
NGUYỄN VIẾT XUÂN – NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN VÀ LỜI THỀ GIỮA TRẬN ĐỊA
Có những câu nói chỉ vang lên trong một khoảnh khắc, nhưng lại sống cùng năm tháng.
Có những con người chỉ kịp đi qua cuộc đời vài chục năm, nhưng tên tuổi của họ trở thành ký ức không thể phai mờ của cả một thế hệ.
Và có những người, trong giây phút đứng giữa ranh giới của sự sống và cái chết, vẫn nghĩ đến đồng đội trước khi nghĩ đến bản thân mình.
Nguyễn Viết Xuân là một người như thế.
Mỗi khi nhắc đến anh, người ta thường nhớ đến một câu nói đã trở thành biểu tượng của ý chí chiến đấu:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Nhưng phía sau câu nói ấy không chỉ là một khẩu hiệu.
Đó là tiếng nói của một người lính đã dùng những giây phút cuối cùng của cuộc đời để tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội.
Đó là câu chuyện về một con người đã sống giữa thời hoa lửa bằng tất cả niềm tin và lòng yêu nước của mình.
Từ người con quê hương đến người chiến sĩ
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Sinh ra trong những năm đất nước còn chìm trong cảnh chiến tranh và đói nghèo, tuổi thơ của anh sớm chứng kiến những đau thương của quê hương.
Khi đất nước cần những người con đứng lên bảo vệ Tổ quốc, Nguyễn Viết Xuân đã lựa chọn con đường của người lính.
Anh nhập ngũ khi còn trẻ.
Những năm tháng trong quân ngũ đã rèn luyện ở anh sự kiên cường, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm.
Nhưng điều làm nên Nguyễn Viết Xuân không chỉ là khả năng chiến đấu.
Anh còn là một người cán bộ chính trị gần gũi, luôn quan tâm đến đời sống và tinh thần của chiến sĩ.
Anh hiểu rằng trên chiến trường, một người lính muốn chiến đấu tốt không chỉ cần một khẩu súng.
Họ cần niềm tin.
Cần đồng đội.
Cần một lý tưởng để sẵn sàng vượt qua nỗi sợ hãi của chính mình.
Và Nguyễn Viết Xuân đã trở thành người truyền niềm tin ấy cho đồng đội.
Trận địa giữa trời Quảng Bình
Năm 1964, trong những ngày chiến tranh ngày càng ác liệt, Nguyễn Viết Xuân cùng đơn vị chiến đấu tại khu vực Quảng Bình.
Đây là địa bàn thường xuyên hứng chịu các cuộc không kích.
Máy bay địch liên tục xuất hiện trên bầu trời.
Mỗi tiếng động cơ từ xa vọng lại đều có thể báo hiệu một trận chiến mới.
Nhưng những người lính phòng không vẫn bám trận địa.
Họ biết rằng phía sau mình là những tuyến đường, những làng quê và những người dân cần được bảo vệ.
Trong những trận chiến ấy, Nguyễn Viết Xuân luôn có mặt bên cạnh các chiến sĩ.
Anh động viên mọi người bình tĩnh.
Giữ vững vị trí.
Không được hoảng loạn.
Bởi anh hiểu:
Chỉ một khoảnh khắc mất bình tĩnh có thể khiến cả trận địa bị đe dọa.
Ngày 18 tháng 11 năm 1964
Ngày 18 tháng 11 năm 1964 trở thành ngày không thể nào quên trong cuộc đời người chính trị viên ấy.
Hôm đó, máy bay Mỹ mở cuộc tấn công vào trận địa.
Bom đạn trút xuống.
Khói lửa bao phủ cả một vùng.
Giữa tiếng máy bay, tiếng bom và tiếng súng phòng không, những người lính vẫn bám trận địa.
Nguyễn Viết Xuân cũng ở đó.
Anh không đứng phía sau để chỉ huy.
Anh ở ngay bên cạnh các chiến sĩ của mình.
Trong lúc chiến đấu, anh bị thương rất nặng.
Một chân của anh bị thương.
Máu chảy.
Đau đớn.
Nhưng điều khiến những người chứng kiến khoảnh khắc ấy xúc động không phải là vết thương của anh.
Mà là cách anh đối diện với nó.
Người chiến sĩ bị thương vẫn cố gắng động viên đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Anh không muốn nỗi đau của mình làm những người bên cạnh dao động.
Rồi anh cất tiếng:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Câu nói vang lên giữa trận địa.
Không dài.
Không hoa mỹ.
Nhưng mạnh mẽ như một lời thề.
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Có lẽ khi nói câu ấy, Nguyễn Viết Xuân không nghĩ rằng câu nói của mình sẽ trở thành một biểu tượng.
Anh chỉ muốn đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Anh muốn họ hiểu rằng dù mình bị thương, dù chiến trường có khốc liệt đến đâu, họ cũng không được lùi bước.
Đó là khoảnh khắc mà con người vượt lên trên nỗi đau của chính mình.
Một người lính bị thương vẫn nghĩ đến nhiệm vụ.
Một người đồng đội đang đứng giữa ranh giới sống – chết vẫn nghĩ đến những người bên cạnh.
Và chính trong khoảnh khắc ấy, vẻ đẹp của người chiến sĩ Việt Nam hiện lên rõ nhất.
Không phải là một con người không biết sợ.
Mà là một con người biết sợ, biết đau, nhưng vẫn lựa chọn tiến về phía trước.
Khi người chiến sĩ ngã xuống
Vết thương quá nặng.
Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh ngày 18 tháng 11 năm 1964.
Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.
Nhưng những gì anh để lại thì không dừng lại ở ngày anh hy sinh.
Tên anh trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường.
Câu nói của anh được truyền đi trong quân đội, trong những đơn vị chiến đấu và trong những lớp học của thế hệ trẻ.
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Từ một lời nói trong trận địa, nó trở thành một biểu tượng của lòng dũng cảm.
Một câu nói và cả một thế hệ
Nếu chỉ nghe câu “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”, chúng ta có thể nghĩ đó chỉ là một câu nói trong chiến đấu.
Nhưng nếu hiểu hoàn cảnh mà nó được nói ra, ta mới cảm nhận được sức nặng của nó.
Đó là lời nói của một người đang bị thương.
Một người biết mình có thể không còn sống.
Một người hoàn toàn có thể nghĩ đến nỗi đau của bản thân.
Nhưng anh đã chọn nghĩ đến đồng đội.
Đó chính là điều khiến Nguyễn Viết Xuân trở thành một biểu tượng.
Bởi lòng dũng cảm không phải là không có nỗi sợ.
Lòng dũng cảm là không để nỗi sợ khuất phục mình.
Nếu người anh hùng ấy nhìn thấy hôm nay...
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.
Bầu trời mà Nguyễn Viết Xuân từng nhìn thấy trong những trận chiến giờ đây đã bình yên.
Không còn những tốp máy bay lao xuống.
Không còn tiếng còi báo động giữa đêm.
Trẻ em được đến trường.
Những người lính hôm nay được sống và huấn luyện trong một đất nước hòa bình.
Nếu Nguyễn Viết Xuân có thể nhìn thấy Việt Nam hôm nay, có lẽ điều khiến anh vui nhất chính là đất nước đã có được những điều mà thế hệ anh từng chiến đấu để bảo vệ.
Một bầu trời bình yên.
Một cuộc sống bình yên.
Một thế hệ trẻ có cơ hội học tập và theo đuổi ước mơ.
Nhưng có lẽ anh cũng sẽ mong chúng ta đừng quên.
Đừng quên những người đã nằm lại.
Đừng quên những năm tháng chiến tranh.
Đừng quên rằng mỗi ngày bình yên hôm nay đều được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao người.
Thế hệ hôm nay và lời nhắn từ người chiến sĩ
Chúng ta không sống trong thời chiến.
Chúng ta không phải đối diện với máy bay địch.
Không phải cầm súng giữa trận địa.
Nhưng chúng ta vẫn có những cuộc chiến của thời đại mình.
Đó là cuộc chiến với sự lười biếng.
Với sự vô trách nhiệm.
Với sự thờ ơ.
Với những cám dỗ khiến con người quên mất mục tiêu và lý tưởng sống.
Nếu Nguyễn Viết Xuân đã có thể đứng vững trước bom đạn, thì người trẻ hôm nay càng phải biết đứng vững trước những khó khăn của cuộc sống.
Nếu anh đã sống có trách nhiệm với đồng đội và Tổ quốc, thì chúng ta cũng cần sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước.
Không phải ai cũng cần làm một điều phi thường.
Nhưng ai cũng có thể làm những điều bình thường bằng một tinh thần phi thường.
Một người thầy tận tâm với học sinh.
Một học sinh chăm chỉ học tập.
Một người lao động làm việc trung thực.
Một người trẻ biết sống tử tế và có trách nhiệm.
Tất cả đều là những cách góp phần xây dựng đất nước.
Lời kết: Tiếng gọi từ thời hoa lửa
Có những người đã nằm lại nhưng tiếng nói của họ vẫn còn vang vọng.
Có những người đã ra đi nhưng tinh thần của họ vẫn tiếp tục sống.
Nguyễn Viết Xuân là một người như thế.
Anh đã hy sinh khi tuổi đời còn trẻ.
Nhưng trong khoảnh khắc cuối cùng, anh đã để lại cho đồng đội và cho các thế hệ mai sau một bài học lớn:
Khi Tổ quốc cần, con người có thể vượt lên trên chính mình.
Ngày hôm nay, chúng ta không còn nghe tiếng bom trên bầu trời.
Nhưng mỗi khi nhắc đến Nguyễn Viết Xuân, câu nói năm xưa dường như vẫn vang lên giữa những năm tháng của thời hoa lửa:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Đó không chỉ là lời của một người chiến sĩ năm xưa.
Đó còn là lời nhắc nhở đối với thế hệ hôm nay:
Hãy biết mình đang sống vì điều gì.
Hãy có trách nhiệm với những gì mình được trao.
Hãy biết trân trọng hòa bình.
Và khi gặp khó khăn, đừng vội cúi đầu.
Bởi đã từng có một người lính, giữa trận địa đầy bom đạn, với cơ thể đang bị thương, vẫn đứng về phía đồng đội và đất nước.
Anh đã dùng những giây phút cuối cùng của đời mình để truyền lại niềm tin.
Nguyễn Viết Xuân đã đi qua thời hoa lửa.
Nhưng tinh thần của anh vẫn còn ở lại.
Ở lại trong lịch sử.
Ở lại trong lòng đồng đội.
Ở lại trong ký ức dân tộc.
Và ở lại như một lời nhắc nhở rằng:
Tuổi trẻ đẹp nhất không phải là tuổi trẻ không có thử thách, mà là tuổi trẻ biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm và dám cống hiến cho những điều lớn lao hơn chính mình.



