Nguyễn Viết Xuân – “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có những câu nói ngắn ngủi đã trở thành biểu tượng. Một trong số đó là lời hô của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 18 tuổi, ông nhập ngũ và bắt đầu cuộc đời của một người lính.

Trong những năm tháng chiến đấu, ông từng tham gia nhiều chiến dịch và làm nhiệm vụ ở nhiều địa bàn khác nhau. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tiếp tục công tác trong quân đội và được điều động vào chiến trường Quân khu 4.

Năm 1964, cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ ở miền Bắc diễn ra ngày càng ác liệt. Đơn vị pháo cao xạ của Nguyễn Viết Xuân được giao nhiệm vụ bảo vệ vùng trời và các mục tiêu quan trọng.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận chiến đấu tại Quảng Bình, máy bay Mỹ liên tục tiến công trận địa. Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng ở chân.

Đau đớn và mất nhiều máu, nhưng ông vẫn yêu cầu đồng đội tiếp tục chiến đấu. Ông chống nạng, đứng bên trận địa, động viên các chiến sĩ giữ vững vị trí.

Và câu nói của ông vang lên giữa trận địa:

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Không lâu sau đó, ông hy sinh.

Nguyễn Viết Xuân ra đi khi mới 30 tuổi.

Câu nói của ông sau này trở thành một khẩu hiệu nổi tiếng, được nhắc lại trong các đơn vị quân đội và trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường của quân và dân miền Bắc trong những năm chống Mỹ.

Điều làm câu chuyện ấy lay động không chỉ nằm ở sự hy sinh. Đó còn là khoảnh khắc một người lính đang đứng giữa đau đớn vẫn nghĩ đến nhiệm vụ, đến đồng đội và đến Tổ quốc.

Chiến tranh có thể biến con người thành những con số trong lịch sử. Nhưng phía sau mỗi cái tên là một cuộc đời, một gia đình, một tuổi trẻ và những ước mơ chưa kịp hoàn thành.

Nguyễn Viết Xuân đã không trở về sau trận chiến năm ấy.

Nhưng lời hô của ông vẫn còn vang vọng.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, đất nước hôm nay đã hòa bình. Những trận địa năm xưa đã trở thành những miền quê bình dị.

Thế hệ trẻ không còn phải cầm súng ra trận.

Nhưng tinh thần “nhằm thẳng” của Nguyễn Viết Xuân vẫn có thể được hiểu theo một cách khác: hãy sống có mục tiêu, có bản lĩnh, dám đối mặt với khó khăn và không lùi bước trước thử thách.

Đó có lẽ cũng là cách thế hệ hôm nay tiếp nối tinh thần của những người đã đi qua “thời hoa lửa”.