Nguyễn Viết Xuân: "Nhằm thẳng quân thù, bắn"
Ngày 18/11/1964, trong trận chiến đấu chống máy bay Mỹ tại khu vực Cha Lo, phía Tây Quảng Bình, Chính trị viên Đại đội pháo cao xạ Nguyễn Viết Xuân đã động viên cán bộ, chiến sĩ bằng khẩu lệnh: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Khẩu lệnh ấy gắn liền với tên tuổi người sĩ quan trẻ và trở thành một trong những lời hiệu triệu tiêu biểu trên các trận địa phòng không trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Nguyễn Viết Xuân quê ở Ngũ Kiên, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của ông trải qua nhiều khó khăn. Năm 18 tuổi, ông rời vùng tạm chiếm ra vùng tự do và tình nguyện gia nhập quân đội.
Tháng 11/1952, Nguyễn Viết Xuân nhập ngũ. Từ một chiến sĩ trinh sát, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị tiểu đội trưởng trinh sát, trung đội trưởng pháo cao xạ và sau đó là chính trị viên đại đội.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Viết Xuân tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Mười năm sau, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh, sử dụng không quân đánh phá miền Bắc, ông tiếp tục có mặt trong đội hình chiến đấu của lực lượng pháo cao xạ.
Ngày 18/11/1964, nhiều tốp máy bay Mỹ tiến công khu vực Cha Lo, phía Tây tỉnh Quảng Bình. Trận địa pháo cao xạ của đơn vị Nguyễn Viết Xuân trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay đối phương.
Trong trận chiến đấu quyết liệt, bất chấp bom đạn, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân trực tiếp có mặt tại trận địa, động viên các pháo thủ giữ vững vị trí chiến đấu. Giữa lúc máy bay địch tiếp tục tiến công, ông hô lớn: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Khẩu lệnh vang lên giữa trận địa, cổ vũ cán bộ, chiến sĩ tiếp tục chiến đấu.
Trong trận đánh, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, dù bị thương, ông vẫn tiếp tục động viên, chỉ huy đơn vị chiến đấu cho đến khi hy sinh. Khi hy sinh, Nguyễn Viết Xuân là Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, Sư đoàn 325, Quân khu IV.
Ngày 1/1/1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau trận chiến đấu tại Cha Lo, khẩu lệnh gắn với Nguyễn Viết Xuân được phổ biến rộng rãi trong lực lượng phòng không và trở thành lời động viên tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ trong những năm chống chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ đối với miền Bắc.
