Nguyễn Viết Xuân – “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại Vĩnh Phúc.

Anh nhập ngũ khi còn trẻ và trải qua nhiều năm trong quân đội.

Năm 1964, trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ ở miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân là Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, đơn vị của anh chiến đấu tại khu vực miền Tây Quảng Bình.

Máy bay Mỹ đánh phá ác liệt.

Trận chiến diễn ra trong điều kiện vô cùng căng thẳng.

Nguyễn Viết Xuân có mặt trên trận địa.

Trong lúc chiến đấu, anh đã động viên bộ đội giữ vững vị trí.

Câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” sau đó trở thành câu nói nổi tiếng gắn liền với tên tuổi Nguyễn Viết Xuân. Báo Quân đội nhân dân đã đưa tin về trận đánh và vai trò của anh; các tư liệu sau này cho biết anh vẫn chỉ huy chiến đấu dù bị thương rất nặng.

Anh bị thương nặng ở chân.

Nhưng anh vẫn tiếp tục chỉ huy.

Đồng đội chiến đấu bên cạnh anh.

Trận đánh tiếp diễn.

Nguyễn Viết Xuân hy sinh ngày 18 tháng 11 năm 1964.

Anh mới 31 tuổi.

Sau khi anh hy sinh, phong trào học tập tấm gương Nguyễn Viết Xuân lan rộng trong quân đội và cả nước.

Điều khiến hình ảnh Nguyễn Viết Xuân trở nên đặc biệt là câu chuyện về một người chỉ huy không đứng phía sau khi trận đánh diễn ra.

Anh có mặt ngay tại trận địa.

Anh động viên bộ đội.

Và khi bị thương, anh vẫn nghĩ đến nhiệm vụ.

Nhiều năm sau, đồng đội của anh vẫn nhắc đến Nguyễn Viết Xuân.

Một cuốn nhật ký của chiến sĩ Trần Đình Khang, người thuộc đơn vị do Nguyễn Viết Xuân làm chính trị viên, đã ghi lại những ký ức về anh. Cuốn nhật ký sau này được trao lại cho Bảo tàng Phòng không – Không quân.

Những dòng nhật ký ấy cho thấy một điều rất thật.

Người lính không phải là những con người không biết sợ.

Chiến tranh đáng sợ.

Bom đạn đáng sợ.

Thương vong đáng sợ.

Nhưng điều quan trọng là họ vượt qua nỗi sợ để tiếp tục nhiệm vụ.

Đó có lẽ chính là giá trị lớn nhất trong câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân.

Không phải một con người không biết sợ.

Mà là một con người biết mình đang đứng trước hiểm nguy nhưng vẫn giữ được trách nhiệm với đồng đội.

Tên anh sau này được đặt cho nhiều đơn vị, trường học, đường phố.

Nhưng có lẽ điều còn lại sâu sắc nhất vẫn là hình ảnh người chính trị viên giữa trận địa năm 1964.

Một tiếng hô.

Một trận đánh.

Một người chiến sĩ.

Và một tuổi trẻ đã hóa thành ký ức.