NGUYỄN VIẾT XUÂN – “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”
Từ một người con của gia đình nông dân nghèo, Nguyễn Viết Xuân trưởng thành trong quân ngũ, tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và sau đó trở thành Chính trị viên Đại đội pháo cao xạ trong những năm đầu chống chiến tranh phá hoại của Mỹ ở miền Bắc. Trong trận chiến đấu ác liệt năm 1964, dù bị thương nặng, anh vẫn kiên cường chỉ huy và động viên đồng đội bằng khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”. Câu nói ấy đã vượt ra khỏi một trận địa, trở thành biểu tượng về ý chí chiến đấu, tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm của người chiến sĩ Việt Nam.
NGUYỄN VIẾT XUÂN – “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”
Có những câu nói chỉ vang lên trong vài giây nhưng lại sống mãi cùng lịch sử.
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Đó là khẩu lệnh gắn với tên tuổi Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân, một người chiến sĩ đã lấy chính hành động và sự hy sinh của mình để truyền thêm sức mạnh cho đồng đội giữa những giờ phút ác liệt của chiến tranh.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934, quê tại làng Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của anh gắn với nhiều khó khăn. Khi vừa tròn 18 tuổi, anh rời vùng tạm chiếm ra vùng tự do và tình nguyện nhập ngũ vào tháng 11/1952. Từ chiến sĩ trinh sát, anh từng bước trưởng thành qua nhiều vị trí, từ tiểu đội trưởng, trung đội trưởng pháo cao xạ đến Chính trị viên đại đội.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Nguyễn Viết Xuân cùng đồng đội trực tiếp chiến đấu, góp sức vào thắng lợi chung của quân và dân ta. Sau hòa bình ở miền Bắc, anh tiếp tục ở lại quân đội, rèn luyện và trưởng thành trong lực lượng phòng không.
Một khẩu lệnh giữa trận địa
Năm 1964, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân là Chính trị viên Đại đội 3 pháo cao xạ chiến đấu tại khu vực phía Tây Quảng Bình.
Trong một trận đánh ác liệt với máy bay Mỹ, anh bị thương rất nặng ở chân. Nhưng thay vì rời trận địa, Nguyễn Viết Xuân vẫn yêu cầu được tiếp tục ở lại công sự, động viên và chỉ huy đồng đội chiến đấu.
Giữa tiếng bom đạn, khẩu lệnh của anh vang lên:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Đó không đơn thuần là mệnh lệnh xác định mục tiêu cho những khẩu pháo.
Đằng sau câu nói ấy là một ý chí: dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt đến đâu cũng không được lùi bước trước nhiệm vụ.
Sau trận chiến, do vết thương quá nặng, Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh. Nhưng khẩu lệnh của anh nhanh chóng được lan truyền trong toàn quân và trở thành một biểu tượng cổ vũ cán bộ, chiến sĩ phòng không – không quân trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại.
Khi một câu nói trở thành sức mạnh
Điều khiến câu chuyện Nguyễn Viết Xuân được nhớ mãi không chỉ nằm ở bốn chữ “nhằm thẳng quân thù”.
Điều quan trọng hơn là anh đã làm đúng điều mình yêu cầu đồng đội thực hiện.
Bị thương nhưng vẫn ở lại trận địa.
Đối diện hiểm nguy nhưng không mất tinh thần.
Ở vị trí người chính trị viên, anh không chỉ chỉ huy bằng mệnh lệnh mà còn bằng chính tấm gương của mình.
Bởi vậy, lời nói ấy có sức mạnh.
Một khẩu lệnh xuất phát giữa chiến trường đã trở thành ý chí chiến đấu chung, được bộ đội phòng không – không quân nhắc lại trong suốt những năm chống Mỹ. Báo Quân đội nhân dân cũng xem câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân là một trong những tấm gương điển hình lớn được tuyên truyền, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của toàn quân.
“Nhằm thẳng” vào điều mình phải làm hôm nay
Chiến tranh đã lùi xa.
Thế hệ trẻ hôm nay sẽ không phải đứng bên một khẩu pháo như Nguyễn Viết Xuân.
Nhưng tinh thần trong câu nói của anh vẫn có thể được hiểu bằng ngôn ngữ của thời bình:
Xác định đúng mục tiêu.
Không né tránh khó khăn.
Dám nhận trách nhiệm.
Và kiên trì đến cùng với nhiệm vụ đã lựa chọn.
Với một học sinh, đó có thể là quyết tâm vượt qua khó khăn trong học tập.
Với một thanh niên công nhân, đó là tinh thần lao động trách nhiệm, sáng tạo.
Với cán bộ, đoàn viên, đó là sẵn sàng nhận việc mới, việc khó, tham gia hoạt động vì cộng đồng.
Với người trẻ trong thời đại công nghệ, đó còn là khát vọng học tập, làm chủ khoa học kỹ thuật và đóng góp trí tuệ vào sự phát triển của đất nước.
Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” hướng đến việc lưu giữ và lan tỏa chính những câu chuyện, ký ức và tấm gương như vậy; qua đó giúp thế hệ trẻ hiểu sâu hơn lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm tiếp nối truyền thống. 08khtv
Hơn sáu thập niên đã trôi qua từ ngày Nguyễn Viết Xuân hy sinh.
Khói lửa chiến trường không còn.
Nhưng lời anh vẫn còn nguyên sức lay động:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Hôm nay, điều thế hệ trẻ cần “nhằm thẳng” không còn là quân thù trước trận địa, mà là mục tiêu học tập, lao động, rèn luyện và cống hiến.
Bởi mỗi thời đại có một nhiệm vụ khác nhau, nhưng tuổi trẻ ở bất kỳ thời đại nào cũng cần bản lĩnh để lựa chọn mục tiêu đúng và ý chí để đi đến cùng với lựa chọn ấy.


