NGUYỄN VIẾT XUÂN – “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN”

Người chiến sĩ quê Vĩnh Phúc

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông xuất thân từ một gia đình nông dân và tham gia cách mạng từ khi còn trẻ. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Viết Xuân từng tham gia lực lượng vũ trang và trưởng NGUYỄN VIẾT XUÂN thành qua nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Sau khi Hiệp định Genève năm 1954 được ký kết, đất nước tạm thời bị chia cắt. Miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng và chi viện cho cuộc đấu tranh ở miền Nam, trong khi chiến tranh ngày càng mở rộng. Nguyễn Viết Xuân tiếp tục phục vụ trong quân đội và được phân công công tác tại lực lượng phòng không.

Đến năm 1964, khi Mỹ bắt đầu mở rộng chiến tranh phá hoại bằng không quân đối với miền Bắc, các đơn vị phòng không phải thường xuyên chiến đấu bảo vệ các mục tiêu quan trọng. Người lính phòng không phải làm việc trong điều kiện máy bay địch xuất hiện bất ngờ, tốc độ cao và có hỏa lực mạnh.

Nguyễn Viết Xuân lúc đó là Chính trị viên phó Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn 208, Quân khu 4. Ông đã trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của lực lượng phòng không Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Trận chiến ngày 18 tháng 11 năm 1964

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân chiến đấu chống máy bay Mỹ tại khu vực miền Tây Quảng Bình. Đây là thời kỳ máy bay Mỹ thường xuyên đánh phá các tuyến giao thông và khu vực hậu phương của miền Bắc.

Trong trận chiến, đơn vị phòng không phải nhanh chóng triển khai trận địa và chiến đấu dưới sự đánh phá của máy bay đối phương. Công việc của các chiến sĩ không chỉ là sử dụng pháo mà còn phải duy trì tinh thần chiến đấu, bảo đảm thông tin và phối hợp giữa các vị trí.

Nguyễn Viết Xuân với vai trò chính trị viên có nhiệm vụ động viên bộ đội, giữ vững tinh thần và tổ chức hoạt động chính trị trong đơn vị. Khi chiến đấu xảy ra, ông không đứng ở một vị trí an toàn mà trực tiếp có mặt tại trận địa.

Trong quá trình máy bay Mỹ đánh phá, trận địa của đơn vị bị bom đạn tấn công. Nguyễn Viết Xuân bị thương rất nặng nhưng vẫn cố gắng tiếp tục chỉ huy và động viên đồng đội.

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn”

Khi bị thương, Nguyễn Viết Xuân vẫn hướng về trận địa và động viên các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu. Câu nói “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” sau đó trở thành câu nói nổi tiếng gắn với tên tuổi ông.

Câu nói được nhắc lại trong nhiều tài liệu và trở thành khẩu hiệu của các đơn vị phòng không trong những năm chiến tranh. Nó thể hiện tinh thần quyết tâm chiến đấu trong hoàn cảnh bị đối phương đánh phá dữ dội.

Nguyễn Viết Xuân tiếp tục chỉ huy và động viên bộ đội cho đến khi không thể tiếp tục. Ông hy sinh vì những vết thương trong trận đánh ngày 18 tháng 11 năm 1964.

Sau khi hy sinh, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi Nguyễn Viết Xuân nhanh chóng trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu của lực lượng phòng không và thanh niên Việt Nam trong những năm chống Mỹ.

Người chính trị viên ở giữa trận địa

Điểm đặc biệt trong câu chuyện Nguyễn Viết Xuân là ông không phải người trực tiếp vận hành khẩu pháo. Vai trò chính trị viên của ông gắn với việc tổ chức, động viên và xây dựng tinh thần chiến đấu của đơn vị.

Trong quân đội, tinh thần của người chiến sĩ có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng chiến đấu. Khi bom đạn liên tục dội xuống, nếu một đơn vị mất bình tĩnh hoặc mất ý chí, khả năng hoàn thành nhiệm vụ sẽ giảm sút.

Nguyễn Viết Xuân đã thể hiện vai trò của người làm công tác chính trị ngay trong thời điểm nguy hiểm nhất. Ông bị thương nhưng vẫn hướng về đồng đội và động viên họ tiếp tục nhiệm vụ.

Điều đó khiến hình ảnh của ông trở thành một biểu tượng về tinh thần trách nhiệm của người cán bộ đối với chiến sĩ dưới quyền.

Sự hy sinh giữa cuộc chiến tranh phá hoại

Nguyễn Viết Xuân hy sinh khi cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc mới bước vào giai đoạn đầu. Ông không thể biết cuộc chiến sẽ kéo dài thêm nhiều năm và cũng không thể chứng kiến ngày đất nước thống nhất năm 1975.

Nhưng câu chuyện của ông được truyền đi trong các đơn vị và trở thành nguồn động viên tinh thần đối với nhiều chiến sĩ. Trong những năm sau đó, lực lượng phòng không Việt Nam tiếp tục chiến đấu chống các đợt đánh phá ngày càng lớn.

Đặc biệt, trong những năm cuối cuộc chiến, miền Bắc phải đối mặt với các chiến dịch không kích quy mô lớn. Những người lính phòng không tiếp tục chiến đấu trong điều kiện rất nguy hiểm.

Nguyễn Viết Xuân trở thành một trong những biểu tượng tinh thần của lực lượng ấy. Tên tuổi ông gắn với hình ảnh người cán bộ bị thương nhưng vẫn hướng về nhiệm vụ.

Giá trị của một câu nói

Một câu nói có thể tồn tại lâu dài nếu nó phản ánh được tinh thần của cả một thời đại. “Nhằm thẳng quân thù mà bắn” trở thành một khẩu hiệu nổi tiếng bởi nó cô đọng tinh thần chiến đấu của những người lính phòng không trong thời kỳ chiến tranh.

Tuy nhiên, khi nhìn lại lịch sử ngày nay, cần đặt câu nói trong đúng hoàn cảnh của nó. Đó là lời động viên được nói ra giữa một trận chiến thực sự, khi người lính đang bảo vệ trận địa trước cuộc không kích.

Giá trị lịch sử của câu nói nằm ở việc nó phản ánh tinh thần của một thế hệ đã sống trong chiến tranh. Thế hệ ấy phải đối mặt với những lựa chọn sinh tử mà người trẻ hôm nay không còn phải trải qua.

Điều thế hệ hôm nay có thể tiếp nhận là tinh thần kiên định, khả năng giữ bình tĩnh trong khó khăn và trách nhiệm với nhiệm vụ chung.

Bài học về bản lĩnh

Nguyễn Viết Xuân cho thấy bản lĩnh không phải là không biết sợ hay không bị tổn thương. Ông bị thương, chịu đau đớn nhưng vẫn cố gắng thực hiện nhiệm vụ của mình.

Trong cuộc sống hiện đại, con người cũng gặp những hoàn cảnh khó khăn nhưng ở mức độ rất khác. Có lúc chúng ta thất bại, bị áp lực hoặc phải đối mặt với những vấn đề vượt quá dự tính. Khi ấy, bản lĩnh là khả năng bình tĩnh, không buông xuôi và tìm cách giải quyết.

Nguyễn Viết Xuân đã trở thành biểu tượng bởi ông giữ được tinh thần ấy trong một hoàn cảnh đặc biệt khắc nghiệt.

Nhớ về ông không phải để cổ vũ chiến tranh, mà để hiểu cái giá của chiến tranh và trân trọng những người đã hy sinh. Đồng thời, câu chuyện của ông nhắc người trẻ hôm nay hãy sống có trách nhiệm và có bản lĩnh trước những khó khăn của thời bình.