NGUYỄN VIẾT XUÂN — "NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!"

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Anh tham gia bộ đội từ năm 1952 và sau đó trở thành Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 thuộc Đoàn pháo cao xạ. Trong những năm Mỹ leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc, đơn vị của anh được giao nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Tổ quốc, ngăn chặn máy bay Mỹ ném bom các mục tiêu chiến lược.

Ngày 18/11/1964, máy bay Mỹ tổ chức không kích quy mô lớn vào trận địa pháo cao xạ tại miền Tây Quảng Bình. Trong trận đánh ác liệt, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng — một chân bị đứt lìa do bom Mỹ. Mặc dù đau đớn tột độ, anh vẫn bám trụ tại trận địa, tiếp tục chỉ huy đơn vị bằng giọng nói khản đặc nhưng đầy quyết tâm. Khi đồng đội định đưa anh đi cứu thương, anh kiên quyết từ chối và hô vang khẩu lệnh bất hủ:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" — Anh hùng Nguyễn Viết Xuân, 18/11/1964

Khẩu lệnh "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của Nguyễn Viết Xuân đã trở thành biểu tượng của ý chí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của bộ đội phòng không Việt Nam, được kêu gọi vang lên trên các đài phát thanh và truyền cảm hứng cho hàng triệu chiến sĩ ra trận. Anh hy sinh trên trận địa pháo, ở tuổi 30.

Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân ngay trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Khẩu lệnh của anh được chọn làm khẩu hiệu thi đua của bộ đội phòng không - không quân Việt Nam suốt nhiều năm sau đó, góp phần vào chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12/1972.