NGUYỄN VIẾT XUÂN – “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN”
Có những câu nói chỉ vang lên trong một khoảnh khắc, nhưng lại trở thành lời nhắc nhở đối với nhiều thế hệ. Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, giữa một trận địa đầy bom đạn, người chính trị viên trẻ Nguyễn Viết Xuân đã hô vang lời động viên đồng đội: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” Câu nói ấy sau này trở thành biểu tượng của ý chí chiến đấu, của lòng dũng cảm và tinh thần không khuất phục của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.
Người thanh niên từ quê hương Vĩnh Phúc
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống khó khăn của người dân dưới chế độ thực dân, phong kiến. Khi trưởng thành, Nguyễn Viết Xuân tham gia cách mạng và nhập ngũ.
Trong quân đội, ông trải qua nhiều nhiệm vụ khác nhau và từng bước trưởng thành. Đến năm 1964, ông là chính trị viên phó Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn 208, Quân khu 4.
Đây là thời điểm cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ ở miền Bắc ngày càng ác liệt.
Những vùng đất ở Quân khu 4 trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội. Máy bay địch liên tục xuất hiện trên bầu trời. Bom đạn trút xuống các tuyến giao thông, kho tàng, trận địa và những khu vực quân sự.
Trong hoàn cảnh ấy, những người lính phòng không phải luôn ở trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.
Nguyễn Viết Xuân cũng như vậy.
Ông không chỉ làm nhiệm vụ của một người cán bộ chính trị mà còn thường xuyên có mặt cùng chiến sĩ, động viên bộ đội giữ vững tinh thần chiến đấu.
Trận chiến trên bầu trời
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân chiến đấu tại khu vực Chư Pông, thuộc tỉnh Quảng Bình.
Hôm ấy, máy bay Mỹ tổ chức một đợt đánh phá.
Trận địa nhanh chóng trở nên căng thẳng.
Bom đạn liên tục dội xuống. Những người lính phòng không vẫn bám trận địa, chờ thời cơ tiêu diệt máy bay địch.
Trong hoàn cảnh khốc liệt ấy, Nguyễn Viết Xuân đứng bên các chiến sĩ, trực tiếp động viên tinh thần bộ đội.
Ông hiểu rằng trước hỏa lực và bom đạn của đối phương, điều quan trọng không chỉ là vũ khí mà còn là tinh thần của người chiến sĩ.
Nếu người lính mất bình tĩnh, trận địa có thể bị phá vỡ.
Nếu người lính giữ được ý chí, họ có thể biến sự nguy hiểm thành sức mạnh chiến đấu.
Và rồi điều không ai mong muốn đã xảy ra.
Trong một đợt máy bay địch đánh phá, Nguyễn Viết Xuân bị thương rất nặng.
Hai chân của ông bị thương.
Máu chảy nhiều.
Đồng đội muốn đưa ông ra khỏi trận địa để cấp cứu.
Nhưng người chính trị viên trẻ vẫn hướng sự chú ý về phía trận địa.
Ông yêu cầu đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Trong thời khắc ấy, Nguyễn Viết Xuân đã hô vang:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Lời hô vang giữa trận địa bom đạn trở thành mệnh lệnh tinh thần đối với những người lính đang chiến đấu.
Không phải một lời nói dài.
Chỉ vài từ ngắn gọn.
Nhưng trong đó có quyết tâm của người chiến sĩ: dù bị thương, dù đối mặt với hiểm nguy, vẫn không được dao động; dù gian khổ đến đâu, vẫn phải giữ vững trận địa.
Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh sau đó.
Ông ra đi khi mới 30 tuổi.
Một người thanh niên đã dành những năm tháng đẹp nhất của đời mình cho quân đội, cho cách mạng và cuối cùng nằm lại giữa trận địa trong cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc.
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn”
Sau khi Nguyễn Viết Xuân hy sinh, câu nói của ông được đồng đội và nhân dân nhắc lại.
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Câu nói trở thành biểu tượng gắn với người Anh hùng.
Năm 1967, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi của ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố, công trình và đơn vị ở nhiều địa phương.
Nhưng giá trị của câu chuyện không nằm ở việc một câu nói trở nên nổi tiếng.
Điều quan trọng hơn là hoàn cảnh mà câu nói ấy được nói ra.
Đó là khi một người chiến sĩ đang bị thương nặng.
Đó là khi bom đạn vẫn đang trút xuống.
Đó là khi sự sống của chính mình đang bị đe dọa.
Trong hoàn cảnh ấy, điều Nguyễn Viết Xuân nghĩ đến vẫn là đồng đội và nhiệm vụ chiến đấu.
Đó chính là bản lĩnh của người cán bộ cách mạng.
Bài học từ một người lính trẻ
Ngày nay, thế hệ trẻ không còn sống trong những năm tháng chiến tranh như Nguyễn Viết Xuân.
Không còn những trận địa phòng không, không còn những đợt bom đạn từ trên bầu trời.
Nhưng cuộc sống hòa bình không có nghĩa là những bài học của chiến tranh trở nên xa lạ.
Ngược lại, chính hòa bình càng khiến chúng ta phải biết trân trọng những gì thế hệ trước đã đánh đổi.
Nguyễn Viết Xuân để lại cho tuổi trẻ hôm nay bài học về ý chí và trách nhiệm.
Trong học tập, khi gặp một bài toán khó, không thể bỏ cuộc chỉ vì thất bại một lần.
Trong công việc, khi được giao một nhiệm vụ khó, không nên vội vàng tìm lý do để né tránh.
Trong hoạt động cộng đồng, khi người khác cần sự giúp đỡ, người trẻ cần biết bước lên phía trước.
Đó chính là cách để tinh thần của những người đi trước được tiếp nối trong thời đại mới.
Nếu ngày trước Nguyễn Viết Xuân hô vang “Nhằm thẳng quân thù mà bắn” để động viên đồng đội giữ vững trận địa, thì hôm nay, thế hệ trẻ cần có cho mình một “trận địa” khác: trận địa của tri thức, trách nhiệm, kỷ luật và khát vọng cống hiến.
Mỗi người trẻ hãy biết mình đang sống trong một đất nước được xây dựng bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh.
Để từ đó biết sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội.
Ba mươi tuổi – độ tuổi mà hôm nay nhiều người đang bắt đầu xây dựng sự nghiệp và cuộc sống riêng – Nguyễn Viết Xuân đã nằm lại nơi chiến trường.
Nhưng tuổi trẻ của ông không mất đi.
Nó được tiếp nối trong từng thế hệ người Việt Nam được sống dưới bầu trời hòa bình.
Và mỗi khi câu nói “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” được nhắc lại, đó không chỉ là lời của một người lính năm xưa.
Đó còn là lời nhắc nhở hôm nay:
Hãy giữ vững bản lĩnh trước khó khăn, sống có trách nhiệm và biết cống hiến những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho quê hương, đất nước.



