Nguyễn Viết Xuân - Tấm gương dũng cảm và lời hô bất tử trên mặt trận đối không

• Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Tự nguyện nhập ngũ từ năm 1952 trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông trải qua nhiều vị trí chiến đấu và dần trưởng thành trong lực lượng Phòng không - Không quân. Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ông giữ chức vụ Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325 (sau này thuộc Quân khu 4).

Thời điểm năm 1964, đế quốc Mỹ bắt đầu mở chiến dịch bắn phá miền Bắc bằng không quân nhằm đè bẹp sức mạnh quân sự và cắt đứt tuyến tiếp tế cho chiến trường miền Nam. Trận địa pháo cao xạ của Đại đội 3 do Nguyễn Viết Xuân làm Chính trị viên được bố trí tại khu vực miền núi thuộc tỉnh Quảng Bình – một trong những tọa độ trọng điểm hứng chịu lượng bom đạn khổng lồ từ không quân Mỹ.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, không quân Mỹ đợt ồ ạt tấn công vào khu vực Cha Lo, tỉnh Quảng Bình. Trận địa của Đại đội 3 hứng chịu các đợt oanh tạc dữ dội bằng bom napalm và đạn pháo từ máy bay địch. Trong lúc trận địa chìm trong khói lửa, Nguyễn Viết Xuân liên tục di chuyển giữa các khẩu đội để chỉ huy, động viên chiến sĩ giữ vững vị trí thi đấu. Trong đợt tấn công tiếp theo, ông bị trúng đạn pháo của địch và bị thương rất nặng ở đùi.

Dù bị mất máu nhiều và đau đớn dữ dội, Nguyễn Viết Xuân kiên quyết từ chối rời vị trí về tuyến sau cấp cứu. Ông yêu cầu y tá dùng băng gạt siết chặt vết thương, tiếp tục tựa vào thành hào để quan sát bầu trời và điều khiển trận địa. Khi máy bay địch lao xuống bổ nháo phóng tên lửa, ông đã đứng thẳng trên hào chiến đấu và cất lời hô vang: "Nhằm thẳng quân thù, bắn!". Khẩu lệnh dõng dạc của ông đã đập tan sự hoang mang, tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn thể pháo thủ. Đại đội 3 tiếp tục nhả đạn chính xác, bắn rơi 1 máy bay F-100 của Mỹ và đánh đuổi các máy bay còn lại.

Do vết thương quá nặng, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân đã trút hơi thở cuối cùng ngay tại trận địa sau khi trận đánh kết thúc. Lời hô "Nhằm thẳng quân thù, bắn!" của ông nhanh chóng lan rộng, trở thành khẩu hiệu hành động kinh điển của Quân đội nhân dân Việt Nam trên khắp các chiến trường. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.