Nguyễn Viết Xuân và khẩu lệnh bất hủ 'Nhằm thẳng quân thù, bắn!'

Nguyễn Viết Xuân (1934-1964), quê ở Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc, là chính trị viên đại đội pháo cao xạ thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam, người anh hùng gắn liền với câu khẩu lệnh bất hủ "Nhằm thẳng quân thù, bắn!" trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu quả cảm của bộ đội phòng không trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Sau khi đế quốc Mỹ leo thang, mở rộng chiến tranh, tiến hành các cuộc không kích đánh phá miền Bắc Việt Nam từ năm 1964, lực lượng phòng không - không quân nhân dân Việt Nam đã phải đương đầu với một đối thủ có ưu thế tuyệt đối về vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Trong bối cảnh đó, tinh thần chiến đấu kiên cường, mưu trí, sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ ta trở thành yếu tố quyết định để giành thắng lợi trước sức mạnh không quân vượt trội của địch.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận chiến đấu ác liệt chống lại máy bay Mỹ tại chiến trường Quảng Bình, khi trận địa pháo cao xạ của đơn vị bị máy bay địch tập trung hỏa lực tấn công dữ dội, Nguyễn Viết Xuân dù đang bị thương nặng ở chân vẫn kiên cường bám trụ trận địa, tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu. Trong giây phút cam go, ác liệt của trận đánh, khi các pháo thủ có phần dao động trước hỏa lực mạnh của địch, anh đã dũng cảm hô vang khẩu lệnh trở thành bất hủ: "Nhằm thẳng quân thù, bắn!" – tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn, cổ vũ toàn đơn vị vững vàng ý chí, tiếp tục chiến đấu ngoan cường, đẩy lùi đợt tấn công của máy bay địch.

Do vết thương quá nặng, Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh ngay sau đó, nhưng tinh thần chiến đấu quả cảm cùng khẩu lệnh bất hủ của anh đã kịp thời truyền đi sức mạnh tinh thần to lớn, trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ lực lượng phòng không - không quân nhân dân Việt Nam trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ ác liệt sau này.

Câu khẩu lệnh "Nhằm thẳng quân thù, bắn!" đã vượt ra khỏi ý nghĩa của một mệnh lệnh chiến đấu đơn thuần, trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần quả cảm, ý chí "nhằm thẳng quân thù mà bắn" không khoan nhượng của Quân đội nhân dân Việt Nam trước mọi kẻ thù xâm lược, dù chúng có vũ khí hiện đại đến đâu. Nguyễn Viết Xuân được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, tên tuổi và khẩu lệnh của anh mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam.