Nguyễn Viết Xuân và Lời Thề Bất Tử
Nguyễn Viết Xuân và Lời Thề Bất Tử
Ánh chiều tà đổ xuống cánh đồng Lương Điền, huyện Thanh Liêm, Hà Nam, nhuộm một màu vàng đỏ lên mái nhà tranh nghèo khó, nơi một cậu bé gầy gò, mắt sáng quắc đang lắng nghe những câu chuyện kể về nghĩa quân Cần Vương, về những người nông dân quật cường đứng lên chống lại ách đô hộ. Đó là Nguyễn Viết Xuân, sinh năm 1934, lớn lên trong những năm tháng đất nước chìm trong đêm tối nô lệ.
Tuổi thơ của Xuân thấm đẫm vị mặn chát của bùn đất đồng chiêm trũng và vị cay đắng của cuộc sống cơ cực. Nhưng cũng chính nơi đó, tinh thần yêu nước đã nảy mầm trong tâm hồn non trẻ. Giống như bao thanh niên cùng thời, người trai đất Hà Nam mang trong mình khát vọng cháy bỏng được cầm súng, được hiến dâng tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Năm 1951, ở tuổi 17, Nguyễn Viết Xuân gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam. Anh nhanh chóng hòa mình vào môi trường quân ngũ, một môi trường kỷ luật nhưng cũng đầy ắp tình đồng chí, nơi người chiến sĩ được rèn luyện không chỉ về thể chất mà còn về ý chí. Từ một thanh niên nông thôn, Xuân đã trở thành một người lính Cụ Hồ dạn dày, tham gia vào chiến dịch Tây Bắc và chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm De Castries tại Điện Biên Phủ năm 1954.
Sau Hiệp định Geneva, đất nước bị chia cắt làm hai miền. Nguyễn Viết Xuân cùng đơn vị đóng quân ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa, nhưng trái tim anh luôn hướng về miền Nam ruột thịt, nơi mà đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai đang gieo rắc đau thương. Với tinh thần trách nhiệm cao, anh được cử đi học trường sĩ quan và sau đó trở thành Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn 40, Sư đoàn 324B.
Nhiệm vụ của đơn vị anh là bảo vệ hậu phương, đồng thời chuẩn bị cho những cuộc chiến đấu khốc liệt sắp tới. Trong vai trò Chính trị viên, Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một sĩ quan chỉ huy mà còn là người anh, người bạn, người truyền lửa cho đồng đội. Anh luôn tâm niệm rằng: "Chính trị viên phải là người đi đầu, làm gương trong mọi khó khăn, gian khổ, quyết tâm giữ vững tinh thần chiến đấu cho anh em."
Năm 1964, cuộc chiến tranh leo thang ra miền Bắc. Đế quốc Mỹ bắt đầu thực hiện chiến lược “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc.
Vào những ngày đầu tháng 10 năm 1964, Nguyễn Viết Xuân và đơn vị được lệnh hành quân gấp vào Vĩnh Linh, Quảng Trị, một vùng đất tuyến lửa, nơi ranh giới chia cắt tạm thời trở thành chiến trường ác liệt. Đơn vị anh được giao nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ giao thông, giữ vững mạch máu chi viện từ hậu phương lớn miền Bắc cho tiền tuyến lớn miền Nam.
Quảng Trị những ngày đó như một chảo lửa. Máy bay địch quần thảo liên tục, rải bom đạn hủy diệt xuống các tuyến đường, cầu cống. Đơn vị của Nguyễn Viết Xuân vừa chiến đấu vừa phải khắc phục hậu quả bom đạn, vừa phải đối phó với những đợt tấn công bất ngờ của biệt kích.
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng, đơn vị Nguyễn Viết Xuân bị máy bay Mỹ tập kích dữ dội. Trận chiến diễn ra không cân sức. Trong làn bom đạn xối xả, khẩu đội pháo của ta chịu tổn thất nặng nề. Máy bay địch, tưởng chừng đã áp đảo được ý chí chiến đấu của bộ đội ta, càng lúc càng bay thấp, bắn phá ác liệt hơn.
Giữa lúc hiểm nguy cận kề, khi một số chiến sĩ bị thương vong và tinh thần chiến đấu có nguy cơ bị dao động, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân đã lao đến trận địa. Bom đạn nổ tung xung quanh, khói lửa mù mịt, nhưng hình ảnh người Chính trị viên đứng thẳng trên ụ súng, tay vung cao khẩu tiểu liên, vẫn sừng sững như một bức tượng đồng.
Với giọng nói vang vọng, dứt khoát vượt lên trên tiếng bom rền, tiếng súng nổ, anh hô lớn một câu đã đi vào lịch sử quân sự và trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng:
"Nhằm thẳng quân thù mà bắn! Quyết không để chúng thoát!"
Lời hiệu triệu giản dị, ngắn gọn nhưng chất chứa tinh thần quả cảm tột cùng, đã thổi bùng lên ngọn lửa căm thù và ý chí chiến đấu trong tim mỗi người lính. Từ câu nói ấy, các chiến sĩ như được tiếp thêm sức mạnh, gạt đi nỗi sợ hãi, bình tĩnh hơn, chính xác hơn khi nhả đạn. Họ bắn trả dữ dội, tạo thành lưới lửa phòng không dày đặc, khiến máy bay địch phải chao đảo và rút lui.
Nguyễn Viết Xuân trở thành linh hồn của trận địa. Hành động dũng cảm phi thường đó không chỉ giúp đơn vị giữ vững trận địa mà còn củng cố niềm tin mãnh liệt rằng, người lính Việt Nam, dù vũ khí thô sơ, nhưng với ý chí sắt đá, có thể đánh bại bất kỳ kẻ thù nào.
Không lâu sau, vào ngày 29 tháng 5 năm 1965, tại đồi 324 thuộc xã Lạc Sơn, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Nguyễn Viết Xuân và đơn vị tiếp tục tham gia một trận chiến ác liệt khác. Trong trận đánh này, đơn vị phải đối mặt với một đợt càn quét lớn của không quân Mỹ nhằm phá hủy hệ thống giao thông huyết mạch.
Khi một tốp máy bay Mỹ bổ nhào, trút hàng loạt quả bom xuống trận địa, một mảnh bom đã găm trúng chân trái của Nguyễn Viết Xuân. Anh gục xuống, máu loang nhanh trên nền đất đỏ. Cơn đau buốt xuyên thấu cơ thể, nhưng điều đầu tiên anh nghĩ đến không phải là sự sống của mình, mà là sự an nguy của đồng đội và nhiệm vụ chiến đấu.
Từ vị trí bị thương, anh vẫn cố gắng động viên, chỉ huy. Khi y tá và đồng đội định đưa anh về tuyến sau để cứu chữa, Nguyễn Viết Xuân giằng tay ra, kiên quyết từ chối. Anh yêu cầu y tá chỉ băng bó tạm thời, rồi lại cố gắng gượng dậy, tiếp tục theo dõi diễn biến trận chiến.
Biết rằng đây có thể là khoảnh khắc cuối cùng của đời mình, anh vẫn không ngừng nhắc nhở đồng đội: "Các đồng chí! Giữ vững tinh thần, kiên quyết không lùi bước. Thay tôi chỉ huy, nhớ lấy câu: Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Ngọn lửa thép trong người chiến sĩ Chính trị viên vẫn cháy sáng rực rỡ đến hơi thở cuối cùng. Anh đã hy sinh anh dũng ngay tại trận địa, trong tư thế kiên cường, giữ trọn lời thề son sắt với Tổ quốc và nhân dân.
Sự hy sinh của Nguyễn Viết Xuân là một mất mát lớn, nhưng nó cũng trở thành nguồn sức mạnh tinh thần vô tận. Câu nói bất hủ của anh "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" đã được lan truyền nhanh chóng trong toàn quân, trở thành khẩu hiệu hành động, mệnh lệnh chiến đấu, thành biểu tượng cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nó không chỉ là một lời hô hào chiến đấu, mà còn là sự đúc kết của tinh thần yêu nước, ý chí quyết chiến, quyết thắng, và sự kiên định không gì lay chuyển trước sức mạnh hủy diệt của kẻ thù.
Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 23 tháng 9 năm 1965, chỉ bốn tháng sau khi anh hy sinh. Cuộc đời anh, dù ngắn ngủi, chỉ vỏn vẹn 31 năm, đã trở thành một thiên anh hùng ca.
Ngày nay, khi hòa bình đã về trên đất nước Việt Nam, hình ảnh người Chính trị viên dũng cảm đứng thẳng trên trận địa, tay giương cao khẩu súng, cất lên lời thề "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" vẫn còn sống mãi. Đó là lời nhắc nhở không bao giờ phai mờ về một thế hệ đã dùng xương máu, tuổi xuân của mình để giữ gìn độc lập, tự do cho dân tộc. Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một liệt sĩ, anh là Ngọn Lửa Thép Giữa Dòng Sông Máu Lửa, là biểu tượng bất tử của Chủ Nghĩa Anh Hùng Cách Mạng Việt Nam.


