NGUYỄN VIẾT XUÂN – Ý CHÍ THÉP VÀ KHẨU LỆNH VANG VỌNG TRÊN TRẬN ĐỊA

Để hiểu được sức mạnh đằng sau lời hô vang dội cả bầu trời Quảng Bình năm ấy, tụi mình cần ngược dòng thời gian về với tuổi thơ của ông. Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 (có tài liệu ghi 1934) tại xóm Thượng, xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Đọc về tiểu sử của ông, mình không khỏi xót xa khi biết rằng, ngay từ năm lên 7 tuổi – cái tuổi mà tụi mình bây giờ đang được cha mẹ chăm chút từng bữa ăn, giấc ngủ – thì ông đã phải đi ở đợ, bế em thuê cho địa chủ để kiếm miếng cơm qua ngày.

Suốt 10 năm ròng rã sống trong cảnh bị áp bức, chính những nhọc nhằn của kiếp người nô lệ đã rèn luyện cho ông một ý chí sắt đá và lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 18 tuổi, vượt qua vùng tạm chiếm để tìm đến vùng tự do, ông chính thức gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam vào tháng 11/1952. Những ngày đầu nhập ngũ, ông là một chiến sĩ trinh sát rụt rè, ít nói, nhưng qua các trận chiến đấu ác liệt tại đèo Lũng Lô trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã trưởng thành vượt bậc và được kết nạp vào Đảng ngay tại trận địa.

Năm 1964, khi đế quốc Mỹ bắt đầu mở rộng cuộc chiến tranh phá hoại ra miền Bắc bằng không quân, Thiếu úy Nguyễn Viết Xuân lúc này là Chính trị viên phó Đại đội 3 pháo cao xạ, hành quân lên miền tây Quảng Bình để bảo vệ vùng trời Tổ quốc. Trận chiến oanh liệt làm nên tên tuổi của ông diễn ra vào sáng ngày 18/11/1964.

Mình đã cố gắng tưởng tượng ra khung cảnh trận địa lúc đó qua các thước phim tư liệu: Bầu trời Quảng Bình như xé toạc bởi tiếng gầm rít của những đàn máy bay phản lực Mỹ (F-100) lao tới tới tấp. Bom đạn dội xuống như mưa, đất đá bắn tung tóe, một khẩu pháo của đơn vị bị trúng đạn bốc cháy rừng rực. Giữa làn khói lửa mịt mùng và tiếng nổ chát chúa, khi tinh thần của một số chiến sĩ có phần dao động, Nguyễn Viết Xuân đã hiên ngang đứng trên nóc sở chỉ huy, dõng dạc hô lớn: “Các đồng chí! Hãy nhằm thẳng quân thù mà bắn!”.

Lời hô của ông như một luồng điện mạnh mẽ truyền đi khắp trận địa, tiếp thêm sức mạnh cho các pháo thủ vùng dậy, bình tĩnh chờ máy bay giặc xuống thấp để tiêu diệt. Nhưng rồi, một tình huống nghiệt ngã đã xảy ra: một viên đạn 20mm của giặc đã bắn nát đùi phải của ông. Chứng kiến cảnh người chính trị viên của mình bị thương nặng, máu chảy đầm đìa, y tá định đưa ông đi cấp cứu, nhưng ông đã gạt phắt tay và đưa ra một yêu cầu khiến ai cũng phải nghẹn lòng: “Cứ cắt cái chân đi cho khỏi vướng”. Ông bảo đồng đội đưa khăn cho mình ngậm vào miệng để nén cơn đau thấu xương, tiếp tục chỉ huy trận đánh cho đến hơi thở cuối cùng.

Sự hy sinh của Nguyễn Viết Xuân ở tuổi 31 là một tổn thất to lớn, nhưng tinh thần của ông đã trở thành bất tử. Với ông, “lửa” chính là chiến trường ác liệt với những trận oanh tạc tàn khốc, còn “hoa” chính là ý chí kiên cường và niềm tin tuyệt đối vào thắng lợi của dân tộc. Khẩu lệnh tấn công của ông sau đó đã được Bộ tư lệnh Phòng không phổ biến toàn quân, trở thành động lực to lớn giúp quân ta đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ.

Bài học mà mình và các bạn học sinh rút ra được từ tấm gương của ông chính là tinh thần vượt khó và sự kiên định với mục tiêu. Trong cuộc sống hiện đại, tụi mình không phải đối mặt với tiếng bom, tiếng súng, nhưng mỗi chúng mình đều có những "cuộc chiến" riêng: cuộc chiến với sự lười biếng, với những cám dỗ và áp lực thi cử. Mỗi khi gặp khó khăn tưởng chừng như muốn bỏ cuộc, mình lại tự nhủ phải "nhằm thẳng" mục tiêu tương lai mà tiến tới, giống như cách ông Xuân đã đứng vững bên công sự năm nào.

Nguyễn Viết Xuân đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1967. Tên của ông nay đã được đặt cho nhiều ngôi trường và con phố trên khắp cả nước, từ Hà Nội, Quảng Bình đến TP. Hồ Chí Minh. Hình ảnh ông còn đi vào âm nhạc qua bài hát "Cùng anh tiến quân trên đường dài", mãi mãi là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Lời dặn dò của cựu chiến binh Mai Xuân Vạn vẫn luôn vang vọng: “Hòa bình không phải dễ dàng mà có... xin các cháu đừng lãng quên”. Tụi mình – những học sinh mang trên vai khát vọng xây dựng đất nước – hứa sẽ luôn ghi nhớ hình ảnh người chính trị viên với khẩu lệnh bất diệt, sống và học tập thật tốt để xứng đáng với đóa hoa rực rỡ đã nở giữa ngọn lửa anh hùng của dân tộc.