“Nguyện vọng của tôi là cho mấy đứa con ch.ết đi… Vì nếu tôi ch.ết trước, nó khổ lắm.”

“Nguyện vọng của tôi là cho mấy đứa con

ch.ết đi… Vì nếu tôi ch.ết trước, nó khổ lắm.”

— Lời nghẹn ngào rụng rời tâm can của cựu ch.iến binh Đỗ Đức Địu (thôn Hà Thiệp, xã Quảng Ninh, tỉnh Quảng Trị) đã khắc họa trọn vẹn bi kịch nghiệt ngã đến p.hi nh.ân t.ính mà ch.ất đ.ộc d.a c.am/d.ioxin đày đọa những người còn sống giữa thời bình.

​Giáo sư Tôn Thất Tùng từng nhận định: Trong lịch sử t.àn b.ạo của ch.iến tr.anh, trừ v.ũ kh.í h.ạt nh.ân, chưa từng có số phận nào cay đắng như nạn nhân d.a c.am. Năm 1972, người lính trẻ Đỗ Đức Địu nhập ngũ, xông pha nơi rừng Trường Sơn và A Lưới (Thừa Thiên Huế cũ). Xưa kia trước họng s.ú.ng quân thù, ông giữ lời thề đanh thép: "Bảo vệ Tổ quốc là cuộc đời mình. Không sợ gì hết!". Nhưng ông đâu ngờ thứ váng nước trắng đục như nước vo gạo đọng trên chiếc võng năm xưa lại âm thầm ngấm vào huyết quản, trở thành kẻ thù t.àn nh.ẫn nhất thời bình. Bác thú nhận trong nước mắt cạn khô: "Tôi sợ ch.ất đ.ộc màu d.a c.am khi chứng kiến những đứa con mình sinh ra lần lượt m.ất đi. Tôi quá sợ rồi..."

​15 lần mang thai, 15 kiếp người dính ám ảnh d.a c.am và có tới 12 lần người cha tự tay đ.óng h.òm đưa con về với đất, đánh số từ 1 đến 12 sau nhà, có tháng phải làm g.iỗ tới 3 lần. Từng dằn dặt nghi ngờ bản thân, chịu đựng nỗi dằn vặt khôn cùng vì ngỡ mình mang dòng m.áu nhiễm đ.ộc, người cha già luôn cảm thấy tội lỗi với con, còn người vợ từ 50kg chỉ còn vỏn vẹn 32kg vì kiệt cùng nước mắt. Sau bao m.ất m.át, vợ chồng ông có 3 người con còn sống là Bình, Hằng và Nga, nhưng chỉ có Bình tương đối khỏe mạnh, còn lại đều chịu di chứng nặng nề, mỗi khi trở trời lại co giật, sùi bọt mép.

​Lời ước nguyện mong con ch.ết trước mình không phải vì hết thương yêu, mà vì yêu thương đến kiệt cùng — bác sợ khi tấm lưng già này ngã xuống, sẽ không còn ai chăm sóc, tắm rửa, che chở cho những sinh linh tội nghiệp. Dẫu đau đớn đến vậy, bằng nghị lực thiêng liêng, vợ chồng bác vẫn cắm sổ đỏ, bán sạch tài sản trải qua hơn 10 năm giành giật sự sống cho chị Đỗ Thị Hằng — người trải qua 8 lần phẫu thuật. Giờ đây, chị Hằng đã có thể tự đứng vững, tập làm bưu thiếp thủ công và học bán hàng online để làm đấng sinh thành tự hào.

​Ch.iến tr.anh đã lùi xa, nhưng hiện cả nước vẫn còn hàng chục nghìn nạn nhân d.a c.am thuộc các thế hệ thứ 2, thứ 3 và thứ 4 đang ngày đêm gánh chịu hậu họa. Cuộc đời bác Đỗ Đức Địu là tượng đài sống động về sự h.y s.inh vô điều kiện và bản lĩnh kiên cường của dân tộc Việt Nam. Xin nghiêng mình tri ân những người cha, người mẹ đã gánh trọn mọi đau thương để đổi lấy hòa bình, nhắc nhở thế hệ hôm nay trân trọng từng phút giây độc lập và sống sao cho xứng đáng với những m.ất m.át không gì bù đắp nổi.