Nguyễn Xuân Anh - Đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Xuân Anh sinh năm 1944 tại Triệu Phong, Quảng Trị. Thời nhỏ, cha đi hoạt động cách mạng tại Chiến khu Việt Bắc nên ông sống cùng mẹ, em gái và ông bà nội. Lúc Nguyễn Xuân Anh khoảng 8 tuổi, Hồ Chí Minh đã trực tiếp chỉ đạo đưa cậu bé từ Quảng Trị ra Chiến khu Việt Bắc và giao cậu cho gia đình ông Xuân Thủy nuôi nấng, học hành.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Nguyễn Xuân Anh theo cha về Hà Nội học. Tốt nghiệp phổ thông, ông thi vào lực lượng không quân, ước mơ trở thành phi công, nhưng được ông Hồ Chí Minh trực tiếp khuyên chuyển sang nghiên cứu chế tạo vũ khí để phục vụ đất nước. Và ông được cử sang Trung Quốc học ngành chế tạo vũ khí tại Học viện Pháo binh Nam Kinh (Trung Quốc). Sau khi tốt nghiệp, ông về công tác tại Học viện Kỹ thuật Quân sự cho đến lúc nghỉ hưu. Lúc đó ông là Đại tá, Chủ nhiệm Khoa Vũ khí, Học viện Kỹ thuật Quân sự.

Ngành nghiên cứu, chế tạo vũ khí của Việt Nam cho đến nay mới chỉ có 2 người được phong giáo sư. Trước ông là Trần Đại Nghĩa (đã mất), nên ông là giáo sư chế tạo vũ khí duy nhất hiện nay của Việt Nam.
Năm 1968, Nguyễn Xuân Anh đã cải tiến thành công tên lửa ĐKB giúp tăng tầm bắn từ 11km lên 19,5km. Ông cũng góp phần tạo ra nhiều loại vũ khí chiến đấu hiệu quả: bom CBU, vũ khí rải truyền đơn… chuyên dùng cho các lực lượng đặc biệt. Ông còn nghiên cứu các đề tài lớn như “Phát triển vũ khí sư đoàn bộ binh”, “Phòng tránh và đánh trả vũ khí công nghệ cao”, “Nghiên cứu phóng đầu phóng nổ công phá mạnh bằng động cơ tên lửa”, “Nghiên cứu chế tạo tổ hợp quốc phòng H9, H10”, thiết kế đạn tên lửa rải nhiều bom sử dụng trên tàu hải quân PK-16… Sản phẩm của các đề tài trên đã giúp cho Việt Nam tăng cường sức mạnh vũ khí, trang bị, tiết kiệm ngân sách mua sắm từ nước ngoài…

Trong quá trình nghiên cứu, sản xuất ông cũng đã góp phần đào tạo những chuyên gia giỏi về vũ khí cho quân đội.

Giáo sư Trần Đại Nghĩa – người được mệnh danh là “ông tổ ngành vũ khí Việt Nam” xem ông là một trong những học trò tâm huyết nhất và từng nhiều lần hỗ trợ ông trong các nghiên cứu cải tiến vũ khí đặc chủng.

Với những đóng góp to lớn cho ngành vũ khí và quân đội, Nguyễn Xuân Anh đã được Nhà nước tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ đợt II (2005) với công trình "Nghiên cứu thiết kế, cải tiến một số vũ khí nhẹ phục vụ kịp thời yêu cầu chiến đấu", và nhiều Huân chương, Huy chương. Ngoài ra ông còn được các tổ chức khoa học tặng thưởng nhiều danh hiệu, giải thưởng: Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (VIFOTEC), Bằng Lao động Sáng tạo. Khoa Vũ khí – Học viện Kỹ thuật Quân sự, nơi ông từng giữ cương vị Chủ nhiệm, đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ 2005
Giải thưởng khoa học
Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (VIFOTEC)
Bằng Lao động Sáng tạo
Cha ông, ông Nguyễn Xuân Trâm, là cán bộ kháng chiến hoạt động tại chiến khu Việt Bắc, một người thân cận với ông Hồ Chí Minh. Sau này ông Nguyễn Xuân Trâm trở thành Tổng thư ký Ủy ban bảo vệ hòa bình thế giới, phó Tổng thư ký Ủy ban đoàn kết nhân dân Á – Phi, Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.