Nguyễn Xuân Lực - Anh hùng chiến sĩ bộ binh hy sinh tại trận đánh Him Lam Điện Biên Phủ

Nguyễn Xuân Lực sinh năm 1929 tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, quê hương đồng với anh hùng Phan Đình Giót - người đã lấy thân mình lấp lỗ châu mai địch. Năm 1950, ông xung phong gia nhập bộ đội chủ lực, tham gia nhiều chiến dịch lớn như Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc trước khi được chuyển đến tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Vào chiều ngày 13/3/1954, quân ta bắt đầu cuộc tiến công mở màn chiến dịch vào cứ điểm Him Lam - một vị trí phòng thủ quan trọng của quân Pháp. Lực lượng xung kích của Đại đội 58, Tiểu đoàn 428 đã phải vượt qua hàng rào điện, lỗ châu mai và hỏa lực dày đặc của địch. Nguyễn Xuân Lực là thành viên của tiểu đội xung phong đầu tiên, mang theo bộ xẻng để cắt hàng rào và tiến lên mở đường cho đồng đội.

Trong trận chiến, ông bị đạn bắn trúng cánh tay phải nhưng vẫn không dừng bước, tiếp tục xung phong với cánh tay trái. Khi đến gần lỗ châu mai chính của địch, ông bị thêm vết thương ở chân, vẫn cố gắng bò lên để hỗ trợ đồng đội đặt thủ pháo. Khi thấy đồng đội bị thương nặng và không thể tiếp tục tấn công, Nguyễn Xuân Lực đã lấy ra khẩu súng cối nhỏ trong túi, bắn vào lỗ châu mai để kiềm chế hỏa lực của địch.

Trong lúc đó, quân Pháp tập trung hỏa lực bắn ra, một viên đạn chính xác bắn trúng lồng ngực của ông. Trước khi hy sinh, Nguyễn Xuân Lực vẫn kêu lên khẩu hiệu “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” và ra lệnh cho đồng đội tiếp tục tiến lên. Ông đã hy sinh ở độ tuổi 25, chỉ còn một năm trước khi chiến dịch kết thúc với thắng lợi toàn diện.

Sau khi chiến dịch kết thúc, Nguyễn Xuân Lực được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì. Di tích của ông được đặt tại nghĩa trang liệt sĩ Him Lam, thành phố Điện Biên Phủ, cùng với các anh hùng khác đã hy sinh tại trận đánh mở màn chiến dịch. Đường phố tại quê hương xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên cũng được mang tên ông để tưởng nhớ.