Nguyễn Xuân Lực – Người anh hùng của đất thép Củ Chi

Tuổi thơ gian khó

Nguyễn Xuân Lực sinh năm 1926, quê tại xã Song Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Tuổi thơ của ông trải qua nhiều khó khăn, không có điều kiện học hành đầy đủ và từng phải đi ở cho địa chủ.

Những năm tháng chịu cảnh nghèo khổ, áp bức đã sớm hun đúc trong ông ý chí đấu tranh và tinh thần muốn thay đổi cuộc sống của người dân nghèo. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, ông tình nguyện tham gia lực lượng vũ trang địa phương.

Gian nan để được nhập ngũ

Năm 1947, Nguyễn Xuân Lực đăng ký vào quân đội nhưng do thân hình gầy yếu, ông không đủ tiêu chuẩn về cân nặng nên bị từ chối.

Không nản lòng, ông tiếp tục đăng ký lần thứ hai rồi lần thứ ba. Để đủ cân nặng nhập ngũ, ông phải giấu đá vào người khi cân. Cuối cùng, ông được chấp nhận vào bộ đội.

Chi tiết ấy trở thành một câu chuyện đặc biệt về ý chí và quyết tâm của người chiến sĩ, cho thấy ngay từ những ngày đầu quân ngũ, Nguyễn Xuân Lực đã có khát vọng được chiến đấu và cống hiến.

Trưởng thành qua chiến trường Bình – Trị – Thiên

Sau khi vào quân đội, Nguyễn Xuân Lực vừa chiến đấu vừa học tập, được đồng đội hướng dẫn văn hóa và quân sự.

Ông chiến đấu trong đội hình Trung đoàn 101, Đại đoàn Bình Trị Thiên và từng bước trưởng thành từ một chiến sĩ lên cán bộ chỉ huy.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ông tham gia nhiều trận đánh ác liệt tại chiến trường Bình – Trị – Thiên, trong đó có các trận Thanh Hương, Xuân Bồ, Xuân Tùng.

Tại trận Thanh Hương, khi giữ cương vị Trung đội trưởng, ông trực tiếp chỉ huy đơn vị đánh một xe bọc thép cùng nhiều binh lính đối phương. Những trận đánh ở Bình – Trị – Thiên đã góp phần tạo sức ép và chi viện cho chiến trường Điện Biên Phủ trong mùa Xuân năm 1954.

Người chỉ huy dũng cảm trong chiến đấu

Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Xuân Lực đã tham gia hàng chục trận đánh. Ông nhiều lần bị thương nhưng vẫn kiên cường bám trụ và tiếp tục chỉ huy đơn vị.

Bản lĩnh của ông thể hiện rõ ở khả năng bình tĩnh xử lý tình huống, linh hoạt tổ chức chiến đấu và luôn đặt nhiệm vụ lên hàng đầu.

Những thành tích trong kháng chiến chống Pháp đã giúp ông được cấp trên ghi nhận và từng bước giao những trọng trách chỉ huy lớn hơn.

Được phong tặng danh hiệu Anh hùng

Ngày 7/5/1956, Nguyễn Xuân Lực được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được trao Huân chương Quân công hạng Ba.

Ông cũng được trao nhiều Huân chương Chiến công và nhiều lần được các cấp chỉ huy biểu dương, khen thưởng vì thành tích chiến đấu.

Sau khi được tuyên dương Anh hùng, ông có dịp được chụp ảnh cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh, một kỷ niệm đặc biệt trong cuộc đời người chiến sĩ.

Trở lại chiến trường miền Nam

Trong kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Xuân Lực tiếp tục trở lại chiến trường và đảm nhiệm những vị trí chỉ huy quan trọng.

Khi Trung đoàn 101 vào Nam chiến đấu, ông sử dụng bí danh Nguyễn Xuân Kiên. Từ đó, đồng đội thường gọi ông là Ba Kiên.

Ông hoạt động tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, nơi có địa bàn Củ Chi và khu vực Sài Gòn – Gia Định. Đây là một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Tư lệnh Phân khu Sài Gòn – Gia Định

Nguyễn Xuân Lực sau đó được giao giữ chức Tư lệnh Phân khu Sài Gòn – Gia Định.

Phân khu này đảm nhiệm một hướng chiến lược quan trọng, trực tiếp liên quan đến khu vực Sài Gòn và vùng ven. Trên cương vị người chỉ huy, ông cùng cán bộ, chiến sĩ tổ chức lực lượng, xây dựng cơ sở và chỉ đạo nhiều hoạt động chiến đấu trên địa bàn.

Tên tuổi Ba Kiên từ đó gắn liền với những năm tháng chiến đấu gian khổ ở vùng đất thép Củ Chi và chiến trường Sài Gòn – Gia Định.

Một người chỉ huy gần gũi với nhân dân

Không chỉ được biết đến trên chiến trường, Nguyễn Xuân Lực còn để lại ấn tượng bởi sự gần gũi với nhân dân.

Trong một lần về quê nghỉ phép năm 1964, khi máy bay Mỹ bắt đầu đánh phá khu vực Vinh và cầu Bến Thủy, ông đã chủ động trấn an bà con và hướng dẫn người dân chuẩn bị hầm hào, ngụy trang, chủ động phòng tránh bom đạn.

Qua đó có thể thấy ông luôn quan tâm đến sự an toàn của nhân dân và có ý thức chuẩn bị cho người dân trước những diễn biến khốc liệt của chiến tranh.

Dấu ấn trên đất thép Củ Chi

Những năm tháng Nguyễn Xuân Lực hoạt động tại miền Đông Nam Bộ gắn với một thời kỳ chiến tranh vô cùng ác liệt.

Ông cùng các cán bộ, chiến sĩ Phân khu Sài Gòn – Gia Định tổ chức lực lượng, xây dựng thế trận và kiên trì bám trụ địa bàn.

Hình ảnh người chỉ huy Ba Kiên trở thành một phần ký ức của những người từng sống và chiến đấu tại vùng đất thép. Cuộc đời và hoạt động của ông sau này cũng được nhà văn quân đội Nguyễn Trọng Oánh xây dựng thành hình tượng nhân vật Ba Kiên trong tiểu thuyết Đất trắng.

Một đời gắn bó với chiến trường

Nguyễn Xuân Lực đã trải qua nhiều giai đoạn quan trọng của các cuộc kháng chiến. Từ một thanh niên nghèo ở Hà Tĩnh, ông bước vào con đường cách mạng, trở thành người lính, rồi trưởng thành thành cán bộ chỉ huy.

Từ chiến trường Bình – Trị – Thiên trong kháng chiến chống Pháp đến miền Đông Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ, ông luôn có mặt tại những địa bàn chiến đấu khó khăn và ác liệt.

Dấu ấn của người anh hùng Ba Kiên

Anh hùng Nguyễn Xuân Lực là hình ảnh tiêu biểu của người cán bộ trưởng thành từ chiến trường. Từ một thanh niên nghèo không được học hành đầy đủ, ông đã vượt qua hoàn cảnh, kiên trì theo đuổi con đường quân ngũ và từng bước trở thành một người chỉ huy có nhiều kinh nghiệm. Những năm tháng chiến đấu tại Bình – Trị – Thiên và sau này tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, đặc biệt là cương vị Tư lệnh Phân khu Sài Gòn – Gia Định, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời ông. Tên tuổi Ba Kiên không chỉ được đồng đội ghi nhớ mà còn trở thành hình tượng văn học gắn với chiến trường Củ Chi trong tiểu thuyết Đất trắng.