NGUYỄN XUÂN ÔN – NGƯỜI SĨ PHU KHÔNG CHỊU KHUẤT PHỤC
Nguyễn Xuân Ôn là một nhà Nho yêu nước, một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào chống Pháp ở Nghệ An cuối thế kỷ XIX. Cuộc đời ông thể hiện khí tiết của một sĩ phu trước cảnh đất nước bị xâm lược.
Nguyễn Xuân Ôn sinh năm 1829 tại huyện Diễn Châu, Nghệ An. Ông nổi tiếng thông minh, học giỏi và từng đỗ đạt trong khoa cử triều Nguyễn.
Con đường làm quan của ông không kéo dài như nhiều nhà Nho cùng thời. Khi đất nước rơi vào cảnh bị thực dân Pháp xâm lược, Nguyễn Xuân Ôn lựa chọn đứng về phía phong trào chống Pháp.
Sau khi phong trào Cần Vương lan rộng, ông trở về quê tập hợp lực lượng và tổ chức chống quân Pháp.
Nghệ An khi ấy trở thành một trong những địa bàn có phong trào chống Pháp mạnh mẽ. Nguyễn Xuân Ôn cùng các sĩ phu và nhân dân địa phương xây dựng lực lượng, tổ chức chiến đấu.
Thực dân Pháp tìm cách đàn áp phong trào. Nguyễn Xuân Ôn bị bắt và đưa đi giam giữ.
Những năm tháng cuối đời của ông gắn với cảnh tù đày, nhưng không làm thay đổi thái độ của một nhà Nho yêu nước.
Nguyễn Xuân Ôn qua đời năm 1889.
Nhìn lại cuộc đời ông, điều nổi bật không phải là những chức tước từng có mà là sự lựa chọn của một người trí thức khi đất nước lâm nguy.
Ông đã từ bỏ sự an toàn của cuộc sống cá nhân để đứng về phía nhân dân và phong trào chống ngoại xâm. Đó chính là giá trị khiến tên tuổi Nguyễn Xuân Ôn được hậu thế nhắc nhớ.



