Nguyễn Xuân Quang – Cuốn nhật ký giữa những ngày lửa đạn của Tiểu đoàn 81

Ngày 7/7/1967, Tiểu đoàn Bộ binh 81 thuộc lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Ngãi được thành lập trong những năm tháng cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ngày càng ác liệt. Phần lớn cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn khi ấy còn rất trẻ, rời quê hương, gia đình để khoác lên mình màu áo lính và bước vào những trận chiến khốc liệt.

Tiểu đoàn 81 đã tham gia nhiều trận đánh trong điều kiện hết sức khó khăn, phải đối mặt với lực lượng, phương tiện và hỏa lực vượt trội của đối phương. Nhưng giữa bom đạn và mất mát, điều còn lại trong ký ức của những người lính không chỉ là những trận đánh, mà còn là tình đồng chí, đồng đội và những năm tháng tuổi trẻ đã cùng nhau trải qua.

Trong số những người lính năm ấy có ông Nguyễn Xuân Quang, người đã giữ lại một chứng nhân đặc biệt của chiến tranh – cuốn nhật ký được ông ghi chép từ năm 1966 đến năm 1975. Những trang viết được ghi lại giữa những ngày hành quân, chiến đấu và những phút giây hiếm hoi giữa chiến trường. Đó không chỉ là những dòng ghi chép về một cuộc chiến, mà còn là tiếng nói của một người lính trẻ về quê hương, đồng đội, những người đã hy sinh và những khát vọng rất đỗi bình dị của tuổi đôi mươi.

Chiến tranh đã lùi xa, những người lính năm xưa trở về với cuộc sống đời thường, nhưng ký ức về Tiểu đoàn 81 vẫn còn nguyên trong những trang giấy đã đi cùng năm tháng. Cuốn nhật ký của Nguyễn Xuân Quang vì thế không chỉ là kỷ vật của riêng một người, mà còn góp phần lưu giữ ký ức của cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh trong những năm tháng khốc liệt nhất của lịch sử.

Năm 2015, nhân dịp kỷ niệm 48 năm ngày thành lập, Tiểu đoàn Bộ binh 81 được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đằng sau danh hiệu ấy là biết bao tuổi trẻ, mồ hôi, máu và sự hy sinh của những người lính Quảng Ngãi.

Hôm nay, khi mở lại những trang nhật ký đã đi qua hơn nửa thế kỷ, người đọc không chỉ nhìn thấy chiến tranh, mà còn nhìn thấy một thế hệ thanh niên đã sống trọn với lý tưởng, tình đồng đội và trách nhiệm với quê hương, đất nước. Và có lẽ, đó chính là giá trị sâu sắc nhất mà những trang nhật ký của Nguyễn Xuân Quang còn trao lại cho thế hệ hôm nay.