Anh hùng La Văn Cầu – Khi tuổi trẻ hóa thành bản lĩnh thép
Có những người lính bước vào lịch sử khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ không có trong tay điều gì ngoài lòng yêu nước, niềm tin vào ngày độc lập và ý chí quyết tâm bảo vệ quê hương. Anh hùng La Văn Cầu là một trong những con người như thế – người chiến sĩ đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong trận Đông Khê lịch sử năm 1950.

Từ chàng trai vùng biên giới đến người chiến sĩ cách mạng
La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở vùng đất Cao Bằng – nơi núi rừng biên giới chứng kiến những năm tháng đấu tranh gian khổ của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, ông sớm phải chứng kiến những đau thương do chiến tranh và sự áp bức của thực dân gây ra.
Năm 1948, khi mới 16 tuổi, La Văn Cầu đã tình nguyện gia nhập quân đội, mang theo khát vọng chiến đấu giành lại độc lập, tự do cho quê hương, đất nước. Ở cái tuổi nhiều người vẫn còn được chở che trong vòng tay gia đình, chàng trai người Tày đã lựa chọn bước vào môi trường quân ngũ, đối mặt với gian khổ, hiểm nguy và những thử thách khắc nghiệt của chiến trường.
Tuổi đời còn trẻ nhưng La Văn Cầu sớm thể hiện tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Trong những năm đầu kháng chiến, ông tham gia nhiều trận đánh trên chiến trường Cao Bằng, từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Mỗi trận đánh là một lần thử thách lòng gan dạ, khả năng chịu đựng và tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ.
Những phẩm chất ấy đã được tôi luyện qua chiến trường, để rồi trong trận đánh Đông Khê năm 1950, La Văn Cầu trở thành hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu quả cảm của người lính Việt Nam.
Đông Khê năm 1950 – Trận đánh thử thách ý chí người chiến sĩ
Thu – Đông năm 1950, quân và dân ta mở Chiến dịch Biên giới nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, khai thông biên giới Việt – Trung, mở rộng căn cứ địa Việt Bắc và tạo điều kiện đưa cuộc kháng chiến chống Pháp bước sang giai đoạn phát triển mới.
Đông Khê, một cứ điểm quan trọng trên Đường số 4 thuộc tỉnh Cao Bằng, được quân Pháp xây dựng để kiểm soát tuyến giao thông chiến lược và bảo vệ hệ thống phòng thủ biên giới. Đánh chiếm Đông Khê là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng đối với toàn chiến dịch.
Ngày 16/9/1950, quân ta bắt đầu tiến công Đông Khê. Trong những ngày chiến đấu ác liệt, các đơn vị phải đối mặt với hệ thống công sự, lô cốt kiên cố và hỏa lực mạnh của địch. Muốn mở đường cho bộ đội xung phong, những chiến sĩ làm nhiệm vụ bộc phá phải tiếp cận các vị trí phòng thủ nguy hiểm nhất, tìm cách phá hàng rào và tiêu diệt lô cốt địch.
La Văn Cầu được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá đánh vào một lô cốt quan trọng. Đó là công việc đòi hỏi lòng dũng cảm đặc biệt: người chiến sĩ phải mang khối bộc phá nặng tiến sát mục tiêu giữa làn đạn, trong khi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.
Ngày 17/9/1950, khi đang thực hiện nhiệm vụ, La Văn Cầu bị đạn địch bắn làm cánh tay phải bị thương nặng, gần như dập nát. Máu chảy, cơ thể đau đớn, tình thế trước mắt vô cùng hiểm nghèo. Nhưng phía trước ông vẫn là lô cốt cần phá hủy; phía sau là đồng đội đang chờ con đường tiến công được mở ra.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, La Văn Cầu hiểu rằng cánh tay bị thương đang cản trở việc tiếp tục mang bộc phá. Ông đề nghị đồng đội chặt bỏ phần tay bị thương để có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Đó là một quyết định đau đớn đến tận cùng, nhưng cũng thể hiện ý chí sắt đá của người chiến sĩ trước yêu cầu của trận đánh.
Sau khi được đồng đội giúp xử lý vết thương, La Văn Cầu vẫn không rời bỏ mục tiêu. Với một cánh tay còn lại, ông tiếp tục ôm khối bộc phá tiến về phía lô cốt địch. Khi khối bộc phá bị đẩy ra, ông dùng chân đưa nó trở lại vị trí, giật kíp nổ rồi nhanh chóng tìm cách thoát khỏi sức ép của vụ nổ.
Tiếng bộc phá vang lên giữa trận địa. Lô cốt bị phá hủy, tạo điều kiện cho bộ đội tiến lên đánh chiếm mục tiêu.
Chiến công ấy không chỉ gắn với lòng dũng cảm của riêng La Văn Cầu mà còn là kết quả của tinh thần hiệp đồng, sự chiến đấu kiên cường và những hy sinh to lớn của tập thể cán bộ, chiến sĩ trên mặt trận Đông Khê.
Một cánh tay nằm lại chiến trường, một tấm gương còn mãi
Sau trận đánh, La Văn Cầu được đưa về tuyến sau cấp cứu. Vết thương quá nặng, lại bị nhiễm trùng, khiến các bác sĩ buộc phải phẫu thuật cắt bỏ đến khớp vai để cứu sống ông. Cánh tay phải của người chiến sĩ trẻ đã nằm lại nơi chiến trường, trở thành dấu tích không thể xóa nhòa của trận đánh năm ấy.
Nhưng sự hy sinh ấy không làm khép lại hành trình cống hiến của La Văn Cầu. Sau khi hồi phục, ông tiếp tục học tập và đảm nhiệm nhiều công tác trong quân đội, mang theo tinh thần trách nhiệm của người lính đã được tôi luyện từ chiến trường.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, tháng 5/1952, La Văn Cầu được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất. Ông cũng được trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba.
Sau này, ông được thăng quân hàm Đại tá và tiếp tục có những đóng góp trong công tác. Hình ảnh người sĩ quan thương binh chào điều lệnh bằng tay trái trở thành một dấu ấn đặc biệt, nhắc nhớ về cánh tay đã mất và ý chí không khuất phục trước gian khó.
Ngày 24/6/2026, Anh hùng La Văn Cầu từ trần, hưởng thọ 94 tuổi. Ông đã khép lại hành trình cuộc đời, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ trẻ tại Đông Khê vẫn còn được nhắc lại như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và ý chí sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tuổi trẻ hôm nay – tiếp nối tinh thần người đi trước
Nhắc đến La Văn Cầu, chúng ta không chỉ nhớ đến một trận đánh anh hùng hay hình ảnh người chiến sĩ sẵn sàng chịu đựng nỗi đau để hoàn thành nhiệm vụ. Điều còn lại sâu sắc hơn chính là tinh thần đặt lợi ích của Tổ quốc và tập thể lên trên lợi ích cá nhân; là lòng can đảm trước thử thách và ý chí không lùi bước khi đã nhận nhiệm vụ.
Thế hệ trẻ hôm nay không phải đối mặt với bom đạn như những người đi trước. Nhưng trong học tập, lao động và công tác, mỗi người vẫn có những khó khăn cần vượt qua, những trách nhiệm cần thực hiện và những việc có ích cần kiên trì theo đuổi.
Tiếp nối tinh thần của Anh hùng La Văn Cầu không có nghĩa là tìm kiếm những hy sinh lớn lao, mà là biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng; dám nhận việc khó, bền bỉ trước trở ngại và sẵn sàng đóng góp bằng những hành động thiết thực cho quê hương, đất nước.


