Nhà báo - Anh hùng Trần Ngọc Hy khí tiết lưu danh

Nhà báo Trần Ngọc Hy – Ngòi bút kiên trung, khí tiết lưu danh

Có những con người bước vào lịch sử bằng những chiến công nơi chiến trường. Cũng có những con người cầm ngòi bút làm vũ khí, dùng tiếng nói của lương tri để thức tỉnh lòng yêu nước và sẵn sàng hiến dâng cả cuộc đời cho lý tưởng cách mạng. Nhà báo, Anh hùng lực lượng cách mạng Trần Ngọc Hy là một người như thế. Cuộc đời của ông là câu chuyện về bản lĩnh, trí tuệ và khí tiết của người chiến sĩ làm báo trong những năm tháng "hoa lửa" của dân tộc.

Sinh năm 1924 tại xã Tạ An Khương, huyện Đầm Dơi, trong một gia đình nông dân Nam Bộ, Trần Ngọc Hy sớm chứng kiến cuộc sống cơ cực của người dân dưới ách thống trị của thực dân và tay sai. Sau khi tốt nghiệp bậc Diplôme năm 1943, thay vì lựa chọn một công việc ổn định, ông trở về quê hương, hòa mình vào phong trào đấu tranh của nông dân.

Là một thanh niên có học thức, gần gũi với người lao động và giàu lòng yêu nước, Trần Ngọc Hy nhanh chóng trở thành linh hồn của phong trào đấu tranh ở quê nhà. Ông thường xuyên gặp gỡ bà con, phân tích cho họ hiểu bộ mặt thật của chế độ thực dân, phong kiến; vận động mọi người đoàn kết chống sưu cao, thuế nặng và sự bóc lột của địa chủ. Những bài diễn thuyết giản dị nhưng đầy sức thuyết phục đã thắp lên niềm tin vào con đường cách mạng trong lòng người dân.

Phong trào ngày càng phát triển mạnh khiến chính quyền thực dân vô cùng lo sợ. Chúng xác định Trần Ngọc Hy là người lãnh đạo các cuộc đấu tranh nên phát lệnh truy nã gắt gao. Thế nhưng, giữa vòng vây của kẻ thù, ông vẫn được nhân dân chở che, đùm bọc. Tình cảm quân - dân son sắt ấy đã trở thành bức tường vững chắc bảo vệ người chiến sĩ cách mạng.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Trần Ngọc Hy được điều về công tác tại Ty Thông tin tỉnh Bạc Liêu. Từ đây, cuộc đời ông gắn bó với báo chí cách mạng.

Ông góp phần xây dựng tờ Thông tin Bạc Liêu, rồi tham gia thành lập Báo Chiến – cơ quan ngôn luận của Đảng bộ địa phương. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, khi cách mạng chuyển sang hoạt động bí mật, tờ báo đổi tên thành Hòa Bình Thống Nhất, và Trần Ngọc Hy được giao phụ trách công tác báo chí, giữ cương vị Trưởng ban Biên tập.

Làm báo trong chiến tranh chưa bao giờ là công việc của riêng cây bút và trang giấy.

Đó là những ngày sống giữa rừng sâu, những đêm biên tập báo dưới hầm bí mật, là tiếng máy in phải được che lấp bởi tiếng gió và tiếng mưa để tránh sự phát hiện của địch. Mỗi tờ báo hoàn thành đều được gói ghém cẩn thận, bí mật chuyển đến từng cơ sở cách mạng, từng cán bộ, đảng viên và quần chúng.

Đó không đơn thuần là một tờ báo.

Đó là niềm tin.

Là lời hiệu triệu.

Là ánh sáng soi đường giữa những ngày tháng đen tối của chiến tranh.

Điều khiến tôi xúc động hơn cả là cuộc sống đời thường của người Tổng Biên tập ấy. Trong ký ức của đồng đội, Trần Ngọc Hy không chỉ là người lãnh đạo tận tụy mà còn là một người anh vô cùng nhân hậu. Ở nhờ trong những gia đình nông dân nghèo, ông không ngại vào rừng kiếm củi, nấu cơm, làm cá, chăm sóc con nhỏ cho chủ nhà. Có món ăn ngon nào do vợ mang vào thăm, ông đều chia cho gia đình đã cưu mang mình.

Giữa khói lửa chiến tranh, tình người vẫn âm thầm tỏa sáng như thế.

Năm 1957, trong một lần hoạt động, Trần Ngọc Hy bị địch bắt.

Chúng biết ông là người có học, có tài và có uy tín lớn trong phong trào cách mạng nên không vội giết. Tên Quận trưởng Thắng – vốn là bạn học cũ của ông – cùng Tỉnh trưởng Trần Thanh Bền liên tiếp tìm cách mua chuộc.

Chúng hứa trả tự do.

Chúng hứa phong chức Quận phó.

Chúng hứa cho một cuộc sống giàu sang.

Đổi lại, chỉ cần ông phản bội cách mạng.

Nhưng trước những lời dụ dỗ ấy, Trần Ngọc Hy chỉ có một câu trả lời bằng sự khinh bỉ và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc.

Không khuất phục được ý chí của người chiến sĩ cách mạng, kẻ thù chuyển sang tra tấn dã man. Những trận đòn roi khiến thân thể ông bầm dập, nhưng không thể khuất phục được tinh thần của người cộng sản.

Trong nhà giam Lò Heo, dù mang đầy thương tích, Trần Ngọc Hy vẫn bình tĩnh nói chuyện thời cuộc với anh em tù nhân, động viên mọi người giữ vững niềm tin. Nhân dịp Quốc khánh 2 tháng 9, ông còn viết kịch bản và tổ chức biểu diễn vở "Trưng Nữ Vương khởi nghĩa" ngay trong ngục tù.

Giữa bốn bức tường lạnh lẽo, ngọn lửa yêu nước vẫn cháy sáng.

Những ngày cuối cùng của cuộc đời, như linh cảm trước cái chết, ông căn dặn đồng đội rằng nếu còn sống trở về hãy nhắn với Tỉnh ủy phải tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang, phải phát huy sức mạnh của tuổi trẻ và xây dựng lực lượng ngay trong lòng địch.

Đó không phải lời trăng trối.

Đó là mệnh lệnh của một người chiến sĩ dành cho những người tiếp bước.

Sáng ngày 26 tháng 10 năm 1957, địch đưa Trần Ngọc Hy ra pháp trường.

Một tên sĩ quan hỏi ông lần cuối:

"Ông có đồng ý cộng tác không?"

Người chiến sĩ trẻ đứng bật dậy.

Giọng ông vang lên dõng dạc giữa vòng vây súng đạn:

"Không! Chúng bây là bọn phản quốc, là bọn sát nhân. Tôi quyết không cúi đầu làm tay sai cho đế quốc."

Nói dứt lời, ông phun thẳng vào mặt tên sĩ quan.

Bị đánh đập đến kiệt sức, Trần Ngọc Hy vẫn hô vang:

"Đả đảo bọn phản quốc! Đả đảo bọn sát nhân!"

Ít phút sau, hàng chục loạt súng của kẻ thù đã cướp đi sinh mạng người chiến sĩ kiên trung.

Ông ngã xuống khi mới ba mươi ba tuổi.

Nhưng khí phách của ông thì không bao giờ ngã.

Đọc câu chuyện về Nhà báo Trần Ngọc Hy, tôi càng thấm thía rằng người làm báo cách mạng không chỉ cầm bút để viết, mà còn sẵn sàng lấy chính sinh mạng mình để bảo vệ sự thật, bảo vệ lý tưởng và bảo vệ Tổ quốc. Ngòi bút của họ là vũ khí, từng trang báo là một mặt trận, mỗi bài viết là một lời hiệu triệu lòng yêu nước.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Những hầm in báo giữa rừng đã trở thành ký ức. Nhưng tinh thần của Nhà báo Trần Ngọc Hy vẫn còn nguyên giá trị. Đó là lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, là bản lĩnh không khuất phục trước quyền lực và cám dỗ, là đức hy sinh thầm lặng của những người chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về Trần Ngọc Hy không chỉ là một trang sử hào hùng mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ sự thật, sống trung thực, có lý tưởng và dám cống hiến vì cộng đồng. Mỗi chúng ta có thể không phải đối mặt với bom đạn như cha anh, nhưng đều có thể tiếp nối tinh thần ấy bằng việc học tập tốt, lao động sáng tạo và góp phần xây dựng một đất nước Việt Nam giàu mạnh, văn minh.

Có những người sống trọn một đời dài nhưng chỉ để lại dấu chân mờ nhạt. Cũng có những người như Trần Ngọc Hy, chỉ sống ba mươi ba năm nhưng đã để lại cho dân tộc một tượng đài bất diệt về lòng yêu nước và khí tiết cách mạng.

Ngòi bút của ông đã dừng lại từ mùa thu năm 1957, nhưng những giá trị mà ông viết bằng cả cuộc đời mình sẽ còn mãi với non sông, trở thành ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.