Nhà báo – chiến sĩ Kim Toàn và hai lần vượt Trường Sơn

Ngày 16/3/1966, sau một thời gian học nghiệp vụ báo chí kết hợp huấn luyện quân sự, Nguyễn Kim Toàn cùng đoàn nhà báo mang mật danh K94 lên đường vào Nam. Đường hành quân đi qua Trường Sơn với điều kiện đặc biệt khắc nghiệt. Trong nhật ký, ông ghi lại những ngày thiếu gạo, thiếu muối, phải ăn cháo, măng, củ rừng và rau rừng; bom mìn và biệt kích luôn là mối nguy trên đường hành quân.

Khi vào đến Nam Bộ, ông trở thành phóng viên chủ lực của Báo Giải phóng, sử dụng bút danh Cao Kim. Công việc của ông không chỉ là viết bài. Ông còn tham gia xây dựng trường báo chí của Tiểu ban Báo chí thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam và hướng dẫn một số thanh thiếu niên, cán bộ địa phương làm báo.

Một nhiệm vụ đặc biệt trong Tết Mậu Thân 1968

Trước Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, Nguyễn Kim Toàn và nhà báo Hà Văn Lộc (Thép Mới) được giao nhiệm vụ vào Sài Gòn. Theo hồi ức được Báo Quân đội nhân dân đăng lại, Hà Văn Lộc đóng vai một nhà buôn, còn Kim Toàn mang vai người chụp ảnh dạo, với mục tiêu vừa đưa tin vừa tìm cách ra một tờ báo cách mạng ngay tại Sài Gòn. Nhiệm vụ không thành như dự kiến, và sau đó Kim Toàn tiếp tục hoạt động trong lực lượng vũ trang tuyên truyền T4.

Một sự việc khác xảy ra ngày 27/2/1968, khi Kim Toàn cùng một số nhà báo và chiến sĩ bảo vệ bị lực lượng đối phương bao vây tại khu vực rừng dừa ven sông Vàm Cỏ, Long An. Khi vòng vây khép lại, nhóm của ông phải chiến đấu để phá vòng vây và thoát khỏi khu vực nguy hiểm.

Điều đáng chú ý là trong chiến trường, người làm báo không chỉ cầm bút. Khi bị bao vây, những nhà báo ấy phải trực tiếp đối mặt với tình huống chiến đấu để bảo toàn lực lượng và tài liệu. Đây là một khía cạnh khá đặc biệt của hoạt động báo chí chiến trường thời kỳ chống Mỹ.

“Lần vượt Trường Sơn” thứ hai

Sau gần 10 năm ở chiến trường, do mắc bệnh và sức khỏe suy giảm, năm 1974 Nguyễn Kim Toàn được đưa trở ra miền Bắc. Đây là lần vượt Trường Sơn thứ hai của ông, lần này theo chiều từ chiến trường trở về hậu phương. Ông nhận thấy tuyến đường Trường Sơn lúc ấy đã có nhiều thay đổi, đường sá được mở rộng hơn và xe cơ giới hoạt động thuận lợi hơn so với những năm đầu ông vào Nam.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục làm báo và sau này giữ chức Tổng biên tập Báo Hải Phòng, Chủ tịch Hội Nhà báo TP Hải Phòng. Những ký ức về chiến trường được ông ghi lại trong các tác phẩm như Hai lần vượt Trường Sơn, Cánh chim nhỏ giữa sào huyệt địch, Viết trong lửa đạn và Làm báo ở chiến trường.

Chi tiết đáng nhớ

Một nhà báo nhưng cũng là một người lính.

Câu chuyện của Nguyễn Kim Toàn cho thấy công việc của phóng viên chiến trường thời chống Mỹ gắn rất chặt với thực tế chiến đấu: hành quân hàng nghìn kilômét, chịu bom đạn, thiếu thốn lương thực, viết báo trong rừng và trong những thời điểm nguy hiểm còn phải trực tiếp tham gia chiến đấu.

Chủ đề gợi ý

“Hai lần vượt Trường Sơn – câu chuyện người phóng viên giữa chiến trường”