Nhà báo Đinh Quang Thành và những bức ảnh quý trên mặt trận giao thông thời chiến
Hàng chục năm là phóng viên chiến trường, có mặt ở nhiều mặt trận, Nhà báo - Nghệ sỹ Nhiếp ảnh Đinh Quang Thành, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đã chụp hàng ngàn bức ảnh thời sự gắn với những "khoảnh khắc vàng" của lịch sử dân tộc.
Trong số đó, những tác phẩm ảnh thể hiện tinh thần quả cảm "Địch phá, ta cứ đi" - trên mặt trận giao thông vận tải của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của ông đã vinh dự được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.
Phóng viên Đinh Quang Thành của Việt Nam Thông tấn xã gặp gỡ, thu thập thông tin từ người dân Sài Gòn trong ngày giải phóng, 30/4/1975. Ảnh: TTXVN* "Địch phá, ta cứ đi"Chia sẻ về hoàn cảnh ra đời của những tác phẩm ảnh trong bộ ảnh được trao Giải thưởng Nhà nước lần này, Nhà báo Đinh Quang Thành kể, những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, địch phát hiện quân đội ta đưa vũ khí từ miền Bắc vào chi viện cho miền Nam, nên chúng tập trung đánh vào mặt trận giao thông vận tải, nhằm ngăn chặn việc đưa người và vũ khí vào miền Nam. Chúng liên tục tấn công trên các tuyến sông, phá hỏng cầu phà hòng ngăn chặn không cho xe chở vũ khí, lương thực vào miền Nam.Những năm tháng ấy, trên trận tuyến giữ vững mạch máu giao thông, quân và dân ta ngày đêm bám cầu, bám phà, bám đường với quyết tâm: Địch phá cầu này ta có ngay cầu khác, địch phá đường này, ta có ngay đường khác thay thế. Chúng bắn phá bến phà này, có ngay bến phà khác sang sông. Địch đánh ngày, ta làm đêm; địch đánh đêm, ta làm ngày, có những lúc địch cứ đánh ta cứ làm…Thời điểm đó, nhà báo Đinh Quang Thành là phóng viên thường trú của TTXVN tại tỉnh Hà Nam Ninh (nay là các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình), ông thường xuyên có mặt ở các tuyến giao thông trọng điểm làm nhiệm vụ chụp ảnh, lấy tư liệu gửi về tổng xã. Bộ ảnh "Địch phá, ta cứ đi", được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật gồm những bức ảnh ông chụp trong những năm tháng gắn bó với mảnh đất Hà Nam Ninh ngày ấy. Nhà báo Đinh Quang Thành cho biết, bộ ảnh được trao tặng Giải thưởng lần này gồm 5 ảnh, đều theo chủ đề về giao thông. Trong đó, bức ảnh "Đường ra tiền phương" với hình ảnh một nữ thanh niên xung phong đầu đội mũ cối, vai mang súng, trên lưng quàng tấm nilon trong suốt, tay cầm cờ lệnh chỉ đường cho các đoàn xe ra trận đã gây ấn tượng đặc biệt với người xem. Trong khung cảnh tối đen như mực, người xem không nhìn thấy xe, chỉ thấy những vệt sáng le lói của những chiếc đèn gầm và tấm lưng của nữ thanh niên xung phong hiên ngang, kiên cường làm nhiệm vụ trong đêm… Nhà báo Đinh Quang Thành nhớ lại, đó là một đêm tháng 6/1966, ông đến cầu Gián Khuất, đoạn qua sông Đáy trên quốc lộ 1A đúng ngày nữ thanh niên xung phong Nguyễn Thị Phúc trúng bom, hy sinh khi làm nhiệm vụ chỉ đường cho các đoàn xe qua cầu phao trong đêm. Ngay sau đó, nhiều đội viên nữ trong đơn vị đã tiếp tục xung phong làm nhiệm vụ nguy hiểm đó. Bức ảnh "Đường ra tiền phương" ông chụp một nữ thanh niên xung phong làm nhiệm vụ thay người đồng đội Nguyễn Thị Phúc đã hy sinh.Bức ảnh "Băng qua bom đạn địch trên kênh nhà Lê, các đoàn thuyền chở vũ khí, lương thực từ Hà Nam Ninh vào khu 4" giữa đạn khói mù mịt, cho thấy sự khốc liệt của cuộc chiến trên mặt trận giao thông vận tải lúc bấy giờ.Bức ảnh "Địch phá, ta cứ đi" với hình ảnh những chiếc xe vận tải đi trên cầu treo qua sông, bên cạnh đó là một cây cầu đã bị bom đánh sập. Một bức ảnh khác cũng về những cây cầu phao, một bên cầu xe vận tải đang đi qua, một bên cầu bị địch phá hỏng, quân và dân ta đang khẩn trương sửa chữa. Theo Nhà báo Đinh Quang Thành, thời điểm đó, tỉnh Hà Nam Ninh nổi tiếng trong việc đảm bảo giao thông vận tải chống Mỹ. Nhiều loại cầu bằng các vật liệu khác nhau đã được sáng tạo, có nơi địch đánh sập một cầu, ta có ngay hai cây cầu thay thế.Một trong những tác phẩm ảnh mà Nhà báo Đinh Quang Thành tâm đắc trong bộ ảnh được giải lần này, là bức ảnh về cây cầu phao bằng thuyền nan có tải trọng lớn. Ông cho biết, đây là cây cầu tre duy nhất trong kháng chiến chống Mỹ. Người dân vùng chiêm trũng Nam Hà đều tham gia làm cầu, thực hiện cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện. Khi đó, thiếu gỗ làm cầu, người dân Nam Hà đã chặt tre đóng thành những chiếc thuyền, dùng thuyền xếp lại thành phao để làm cầu cho xe qua sông."Cây cầu phao đặc biệt đó được ghép lại từ hàng trăm chiếc thuyền nan. Để đảm bảo bí mật và không bị địch phát hiện, ban ngày, những chiếc thuyền nan được người dân di tản, ngụy trang, ẩn nấp dưới những bụi cỏ ven sông. Đến khi trời tối, theo tiếng còi hiệu lệnh, những chiếc thuyền lại lặng lẽ xuất hiện, xếp thành cây cầu phao để các đoàn xe vận tải qua sông. Để chụp được bức ảnh đặc biệt đó, tôi đã phải lên kế hoạch và chụp rất cẩn thận, cũng rất vất vả", Nhà báo Đinh Quang Thành chia sẻ.
Phóng viên Đinh Quang Thành của Việt Nam Thông tấn xã gặp gỡ, thu thập thông tin từ người dân Sài Gòn trong ngày giải phóng, 30/4/1975. Ảnh: TTXVN* "Địch phá, ta cứ đi"Chia sẻ về hoàn cảnh ra đời của những tác phẩm ảnh trong bộ ảnh được trao Giải thưởng Nhà nước lần này, Nhà báo Đinh Quang Thành kể, những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, địch phát hiện quân đội ta đưa vũ khí từ miền Bắc vào chi viện cho miền Nam, nên chúng tập trung đánh vào mặt trận giao thông vận tải, nhằm ngăn chặn việc đưa người và vũ khí vào miền Nam. Chúng liên tục tấn công trên các tuyến sông, phá hỏng cầu phà hòng ngăn chặn không cho xe chở vũ khí, lương thực vào miền Nam.Những năm tháng ấy, trên trận tuyến giữ vững mạch máu giao thông, quân và dân ta ngày đêm bám cầu, bám phà, bám đường với quyết tâm: Địch phá cầu này ta có ngay cầu khác, địch phá đường này, ta có ngay đường khác thay thế. Chúng bắn phá bến phà này, có ngay bến phà khác sang sông. Địch đánh ngày, ta làm đêm; địch đánh đêm, ta làm ngày, có những lúc địch cứ đánh ta cứ làm…Thời điểm đó, nhà báo Đinh Quang Thành là phóng viên thường trú của TTXVN tại tỉnh Hà Nam Ninh (nay là các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình), ông thường xuyên có mặt ở các tuyến giao thông trọng điểm làm nhiệm vụ chụp ảnh, lấy tư liệu gửi về tổng xã. Bộ ảnh "Địch phá, ta cứ đi", được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật gồm những bức ảnh ông chụp trong những năm tháng gắn bó với mảnh đất Hà Nam Ninh ngày ấy. Nhà báo Đinh Quang Thành cho biết, bộ ảnh được trao tặng Giải thưởng lần này gồm 5 ảnh, đều theo chủ đề về giao thông. Trong đó, bức ảnh "Đường ra tiền phương" với hình ảnh một nữ thanh niên xung phong đầu đội mũ cối, vai mang súng, trên lưng quàng tấm nilon trong suốt, tay cầm cờ lệnh chỉ đường cho các đoàn xe ra trận đã gây ấn tượng đặc biệt với người xem. Trong khung cảnh tối đen như mực, người xem không nhìn thấy xe, chỉ thấy những vệt sáng le lói của những chiếc đèn gầm và tấm lưng của nữ thanh niên xung phong hiên ngang, kiên cường làm nhiệm vụ trong đêm… Nhà báo Đinh Quang Thành nhớ lại, đó là một đêm tháng 6/1966, ông đến cầu Gián Khuất, đoạn qua sông Đáy trên quốc lộ 1A đúng ngày nữ thanh niên xung phong Nguyễn Thị Phúc trúng bom, hy sinh khi làm nhiệm vụ chỉ đường cho các đoàn xe qua cầu phao trong đêm. Ngay sau đó, nhiều đội viên nữ trong đơn vị đã tiếp tục xung phong làm nhiệm vụ nguy hiểm đó. Bức ảnh "Đường ra tiền phương" ông chụp một nữ thanh niên xung phong làm nhiệm vụ thay người đồng đội Nguyễn Thị Phúc đã hy sinh.Bức ảnh "Băng qua bom đạn địch trên kênh nhà Lê, các đoàn thuyền chở vũ khí, lương thực từ Hà Nam Ninh vào khu 4" giữa đạn khói mù mịt, cho thấy sự khốc liệt của cuộc chiến trên mặt trận giao thông vận tải lúc bấy giờ.Bức ảnh "Địch phá, ta cứ đi" với hình ảnh những chiếc xe vận tải đi trên cầu treo qua sông, bên cạnh đó là một cây cầu đã bị bom đánh sập. Một bức ảnh khác cũng về những cây cầu phao, một bên cầu xe vận tải đang đi qua, một bên cầu bị địch phá hỏng, quân và dân ta đang khẩn trương sửa chữa. Theo Nhà báo Đinh Quang Thành, thời điểm đó, tỉnh Hà Nam Ninh nổi tiếng trong việc đảm bảo giao thông vận tải chống Mỹ. Nhiều loại cầu bằng các vật liệu khác nhau đã được sáng tạo, có nơi địch đánh sập một cầu, ta có ngay hai cây cầu thay thế.Một trong những tác phẩm ảnh mà Nhà báo Đinh Quang Thành tâm đắc trong bộ ảnh được giải lần này, là bức ảnh về cây cầu phao bằng thuyền nan có tải trọng lớn. Ông cho biết, đây là cây cầu tre duy nhất trong kháng chiến chống Mỹ. Người dân vùng chiêm trũng Nam Hà đều tham gia làm cầu, thực hiện cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện. Khi đó, thiếu gỗ làm cầu, người dân Nam Hà đã chặt tre đóng thành những chiếc thuyền, dùng thuyền xếp lại thành phao để làm cầu cho xe qua sông."Cây cầu phao đặc biệt đó được ghép lại từ hàng trăm chiếc thuyền nan. Để đảm bảo bí mật và không bị địch phát hiện, ban ngày, những chiếc thuyền nan được người dân di tản, ngụy trang, ẩn nấp dưới những bụi cỏ ven sông. Đến khi trời tối, theo tiếng còi hiệu lệnh, những chiếc thuyền lại lặng lẽ xuất hiện, xếp thành cây cầu phao để các đoàn xe vận tải qua sông. Để chụp được bức ảnh đặc biệt đó, tôi đã phải lên kế hoạch và chụp rất cẩn thận, cũng rất vất vả", Nhà báo Đinh Quang Thành chia sẻ.


