Nhà báo mang thẻ chính quyền Sài Gòn cấp để hoạt động bí mật

Trần Bạch Đằng, bút danh Đại Nghĩa, tên thường gọi trong nội bộ cách mạng là Tư Ánh, được Đảng giao nhiệm vụ phụ trách công tác Tuyên huấn trực thuộc Xứ ủy Nam Bộ. Với vị thế và uy tín của mình, các cán bộ cách mạng, trong đó có ông, đã khéo léo trực tiếp viết bài hay gây ảnh hưởng đối với một số tờ báo tại Sài Gòn như Tiếng Chuông, Sài Gòn Mới, Dân Chủ, Thần Chung, qua đó âm thầm định hướng dư luận đô thị theo hướng có lợi cho cách mạng.

Bản thân ông còn có một tấm thẻ nhà báo mang tên Lê Văn Ba do chính quyền Ngô Đình Diệm cấp, và đã thông qua nhà báo Triệu Công Minh làm trung gian để phụ trách biên tập, viết bài cho hai trang Thời sự và Hài hước của tờ Buổi Sáng, một sự khéo léo lợi dụng chính danh nghĩa hợp pháp giữa lòng đô thị để tiếp tục hoạt động cách mạng bí mật. Từ năm 1957 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông vừa gánh vác các trách nhiệm lãnh đạo của Đảng bộ nội thành Sài Gòn - Gia Định, vừa là cây bút xã luận, bình luận cho Đài Phát thanh Giải phóng, Thông tấn xã Giải phóng dưới bút danh Đại Nghĩa.

Trong chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968, một trong những sự kiện có ý nghĩa quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông được cử làm Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Tiền phương Nam, còn gọi là Bộ Tư lệnh Tiền phương II, cùng với đồng chí Võ Văn Kiệt phụ trách các hướng phía Nam, Tây Nam, chỉ đạo lực lượng biệt động và hướng dẫn quần chúng nổi dậy ở nội thành Sài Gòn. Với vị thế thành viên Thường vụ Khu ủy Sài Gòn - Gia Định, ông được giao soạn thảo phương án tấn công vào Sài Gòn - Chợ Lớn cho cuộc Tổng tiến công này. Sau trận Tết Mậu Thân, đầu năm 1971, ông tiếp tục nhận nhiệm vụ Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, rồi Bí thư Đặc khu Sài Gòn - Gia Định.