Nhà báo Mỹ Peter Arnett - "Người đưa sự thật ra ánh sáng"
Trong cuộc chiến tranh Việt Nam, bên cạnh những người lính, còn có những người làm công việc ghi chép và đưa tin. Và trong số đó, có những nhà báo quốc tế với lương tri và sự dũng cảm đã góp phần đưa sự thật về cuộc chiến đến với công luận thế giới. Peter Arnett, phóng viên của Hãng tin AP (Mỹ), là một trong số đó. Ông là người đã dám nói lên sự thật về chiến thắng Ấp Bắc, bất chấp sự phẫn nộ của giới chức quân sự Mỹ.
Peter Arnett có mặt tại Việt Nam từ đầu những năm 1960. Ông đi khắp các chiến trường, chứng kiến và ghi lại những trận đánh ác liệt. Trận Ấp Bắc (tỉnh Tiền Giang) ngày 2 tháng 1 năm 1963 là một bước ngoặt quan trọng. Về phía quân đội Sài Gòn và cố vấn Mỹ, họ tuyên bố đã chiến thắng, đã đánh bật quân giải phóng khỏi khu vực. Tuy nhiên, với con mắt của một nhà báo thực thụ, Arnett đã nhìn ra bản chất của vấn đề.
Trong bài tường thuật của mình, ông chỉ rõ, dù quân giải phóng cuối cùng phải rút lui, nhưng họ đã gây cho đối phương một tổn thất nặng nề: hàng chục trực thăng và xe thiết giáp bị bắn rơi và phá hủy, nhiều cố vấn Mỹ thiệt mạng. Arnett cho rằng, chiến thắng phải được đánh giá dựa trên mục tiêu chiến lược chứ không chỉ là chiếm đất đai. Với chiến thắng này, lực lượng du kích miền Nam đã đạt một tầm vóc phát triển mới, khẳng định khả năng đánh bại các chiến thuật tối tân của Mỹ như "trực thăng vận", "thiết xa vận".
Nhận định này của Arnett khiến Đô đốc Harry Felt, Tư lệnh các lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương, vô cùng tức giận. Trong một cuộc họp báo, Felt đã hét thẳng vào mặt Arnett: "Anh hãy trở lại hàng ngũ". Câu nói mang hàm ý nhắc nhở Arnett về nguồn gốc Mỹ của mình, rằng ông không được phép đưa tin theo hướng bất lợi cho nước Mỹ. Nhưng Arnett vẫn kiên định với sự thật mà ông đã chứng kiến. Ông tiếp tục ở lại chiến trường, tiếp tục đưa tin về cuộc chiến dưới góc nhìn khách quan.
Sau này, khi trở lại Việt Nam năm 1996, Peter Arnett bày tỏ sự ngạc nhiên trước sự đổi thay của đất nước. Ông cũng có những hồi ức sâu sắc về những năm tháng tác nghiệp tại đây .
Câu chuyện của Peter Arnett là một minh chứng cho thấy, trong bất kỳ cuộc chiến nào, sự thật vẫn luôn có giá trị tối thượng. Ông và những đồng nghiệp như Henry Kamm (người phanh phui vụ thảm sát Mỹ Lai), Eddie Adams (người chụp bức ảnh "Saigon Execution") , đã góp phần thức tỉnh lương tri nhân loại, tạo nên làn sóng phản chiến mạnh mẽ trên thế giới, và từ đó gián tiếp góp phần kết thúc sớm cuộc chiến tranh phi nghĩa này.
