NHÀ CÁCH MẠNG HOÀNG NÓ

NHÀ CÁCH MẠNG HOÀNG NÓ

Đồng chí Hoàng Nó (tên khai sinh Cầm Văn Lượng) sinh ngày 04/08/1925 tại bản Kéo, xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La.

Tuy sinh ra trong một gia đình quý tộc người Thái nhưng vì là con của vợ lẽ nên tuổi thơ của ông đầy khó khăn, thiếu thốn. Sau khi học xong bậc sơ học, vì hoàn cảnh gia đình không đủ điều kiện, ông phải nghỉ học để cùng mẹ mưu sinh. Những năm tháng chứng kiến cảnh người dân nghèo bị bóc lột, sưu cao thuế nặng đã sớm hun đúc trong ông tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh.

Năm 1942, Cầm Văn Lượng được đồng chí Bế Nhật Huấn và Cầm Văn Minh giác ngộ cách mạng, giới thiệu về Việt Minh. Ngày 03/08/1943, ông được kết nạp vào Hội Thanh niên Cứu quốc, phụ trách tuyên truyền thanh niên tại Mường Bon, tích cực vận động nhân dân tham gia Việt Minh và góp phần giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Sau khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, đồng chí tiếp tục tham gia kháng chiến, xây dựng cơ sở cách mạng tại Mai Sơn, tổ chức huấn luyện cán bộ, vận động nhân dân quyên góp lương thực, vũ khí và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Năm 1946, ông được cử hoạt động bí mật tại Mộc Châu, tiếp tục gây dựng phong trào kháng chiến. Đến năm 1948, tham gia Đội Quyết Tiến, luồn sâu vào vùng địch hậu Mai Sơn và Yên Châu để phát triển cơ sở cách mạng.

Trong những ngày hoạt động vô cùng gian khổ, cả đội thường xuyên phải ăn măng rừng để cầm cự. Từ đó, ông lấy bí danh "Hoàng Nó" (trong tiếng Thái, "nó" nghĩa là măng), xem đó là biểu tượng cho nghị lực sống và tinh thần bền bỉ của người chiến sĩ cách mạng.

Tháng 8/1948, Hoàng Nó được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, giữ chức Bí thư Chi bộ Bon - Chăn, phụ trách khu vực Cò Nòi, Hát Lót, Mường Bon và Chiềng Chăn.

Trong thời kỳ địch càn quét ác liệt, nhiều khu du kích tan rã, đồng chí vẫn kiên cường bám trụ, cùng cán bộ địa phương gây dựng lại cơ sở, nối lại liên lạc với Huyện ủy Mai Thuận, vận động nhân dân đấu tranh, từng bước khôi phục phong trào kháng chiến ở vùng tạm chiếm.

Đến 1951, sau khi hoàn thành lớp đào tạo cán bộ tại Trường Hoàng Văn Thụ, đồng chí tiếp tục trở lại vùng địch hậu. Dù phải đối mặt với mạng lưới mật thám dày đặc, ông vẫn cùng đồng đội xây dựng lại căn cứ ở Cò Nòi, Hát Lót và Nà Sản, tạo địa bàn đứng chân vững chắc cho bộ đội chủ lực tiến về giải phóng Sơn La.

Sau Chiến dịch Tây Bắc năm 1952, đồng chí chuyển sang phụ trách công tác tuyên giáo của tỉnh Sơn La, tích cực đào tạo cán bộ, vận động nhân dân tham gia chiến dịch tiễu phỉ năm 1953 và đóng góp vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Sau hòa bình lập lại ở miền Bắc, Hoàng Nó liên tục đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo quan trọng:

• Trưởng Ty Tuyên truyền Văn nghệ tỉnh Sơn La (1954-1955).

• Ủy viên Ban Tuyên huấn Khu tự trị Thái - Mèo (1955).

• Ủy viên Ban Chấp hành Khu ủy Thái - Mèo (1957).

• Giám đốc Sở Văn hóa Khu tự trị Thái - Mèo (1959).

• Tháng 12/1962, được chỉ định giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Sơn La.

• Tháng 10/1963, được Đại hội Đảng bộ tỉnh bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Sơn La, giữ cương vị này liên tục đến năm 1986 và là Ủy viên Trung ương Đảng khóa V.

Trên cương vị lãnh đạo tỉnh, đồng chí Hoàng Nó đã cùng Đảng bộ Sơn La chỉ đạo phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện hợp tác hóa nông nghiệp và tích cực chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sau công cuộc đổi mới từ năm 1986, dù tuổi cao, đồng chí vẫn tiếp tục quan tâm, dìu dắt đội ngũ cán bộ kế cận, góp phần đưa Sơn La từng bước phát triển và hội nhập cùng cả nước.

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Hoàng Nó luôn sống giản dị, tận tụy, hết lòng phụng sự Tổ quốc và Nhân dân.

Với những cống hiến to lớn, đồng chí được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như:

• Huân chương Độc lập hạng Nhì.

• Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba.

• Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.

• Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng cùng nhiều huân, huy chương và kỷ niệm chương của Việt Nam, Lào và Liên Xô.

Năm 2003, đồng chí Hoàng Nó qua đời, hưởng thọ 78 tuổi.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hoàng Nó là biểu tượng tiêu biểu về lòng yêu nước, tinh thần kiên trung và sự cống hiến bền bỉ cho cách mạng Việt Nam, góp phần quan trọng vào sự trưởng thành của Đảng bộ tỉnh Sơn La và sự nghiệp đấu tranh giải phóng, xây dựng đất nước.