NHÀ CÁCH MẠNG LÊ VĂN KINH

Trong lịch sử phong trào cách mạng ở Nghệ An, vùng đất được xem là cái nôi của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, có rất nhiều người con ưu tú đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Một trong những người chiến sĩ cách mạng kiên trung ấy là Lê Văn Kinh, người nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam nhưng vẫn một lòng trung thành với lý tưởng của Đảng.

Lê Văn Kinh sinh năm 1900 tại làng Lương Sơn, tổng Đặng Sơn, phủ Anh Sơn (nay thuộc xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An) trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của ông gắn liền với những ngày lao động cực nhọc, làm thuê, phát rẫy, kiếm củi để phụ giúp gia đình. Chính cuộc sống cơ cực ấy đã hun đúc trong ông ý chí vượt khó cùng lòng căm thù chế độ thực dân phong kiến.

Đầu thế kỷ XX, quê hương Lương Sơn tuy nghèo nhưng lại là nơi thường xuyên có các ông đồ, thầy lang và những người yêu nước lui tới truyền bá chữ Quốc ngữ, chữ Nôm, tiếng Pháp cũng như những tư tưởng tiến bộ. Nhờ đó, Lê Văn Kinh cùng nhiều thanh niên trong vùng được tiếp cận tri thức và sớm hình thành tinh thần yêu nước.

Từ những năm 1922 đến 1925, các chí sĩ như Tôn Quang Phiệt, Tôn Quang Duyệt, Đặng Thái Thân nhiều lần về Lương Sơn tuyên truyền tư tưởng cách mạng, phổ biến tác phẩm Đường Kách Mệnh của Nguyễn Ái Quốc. Dưới sự giác ngộ ấy, Lê Văn Kinh cùng các đồng chí tổ chức nhiều hội ái hữu, hội tương tế, phường sản xuất và mở các quán bán nông cụ để vừa phát triển kinh tế, vừa làm nơi liên lạc bí mật của phong trào cách mạng. Sau khi Chi bộ "Đ" được thành lập, Lê Văn Kinh được giao phụ trách công tác tuyên truyền và in ấn tài liệu của Đảng. Ông tích cực vận động quần chúng, mở rộng cơ sở cách mạng và góp phần đưa phong trào đấu tranh tại Lương Sơn ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Trong cao trào cách mạng 1930 đến 1931, ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam tại Nhà lao Vinh và phủ lỵ. Mặc dù bị tra khảo, chúng vẫn không khai thác được bất kỳ thông tin nào nên buộc phải thả ông. Sau khi Chi bộ Lương Sơn được kiện toàn với chín đảng viên, ông tiếp tục phụ trách công tác tuyên truyền và in ấn phục vụ phong trào. Khi thực dân Pháp mở các cuộc khủng bố trắng, phong trào phải chuyển vào hoạt động bí mật.

Từ tháng 4 đến tháng 9 năm 1931, Lê Văn Kinh được chỉ định làm Tổng ủy Địa nhị, phụ trách in ấn tài liệu và công tác cứu tế cho cơ sở cách mạng. Đến tháng 10 cùng năm, ông bị bắt lần nữa, bị kết án ba năm tù và giam giữ tại đồn Thịnh Đức (Yên Thành). Sau khi mãn hạn tù, dù có thời gian mất liên lạc với tổ chức, ông vẫn âm thầm tuyên truyền, vận động nhân dân đi theo đường lối cách mạng.

Năm 1937, khi tổ chức Đảng được khôi phục, ông tiếp tục tham gia hoạt động và được bổ sung vào Phủ ủy. Giai đoạn 1938 đến 1940, phong trào cách mạng tiếp tục bị đàn áp dữ dội. Đầu năm 1941, trong quá trình khôi phục cơ sở cách mạng, Lê Văn Kinh lại bị thực dân Pháp bắt giam. Ông bị đưa vào Nhà lao Vinh rồi đày đến Nhà lao Buôn Ma Thuột cho đến tháng 4 năm 1945 mới được trả tự do. Ngay sau khi ra tù, ông nhanh chóng bắt liên lạc với tổ chức Việt Minh, tham gia thành lập Mặt trận Việt Minh tại làng Lương Sơn và được tín nhiệm bầu làm Chủ nhiệm. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ông tích cực vận động nhân dân tham gia Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, góp phần giành chính quyền tại địa phương vào ngày 23 tháng 8 năm 1945.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, Lê Văn Kinh đảm nhiệm nhiều trọng trách như Chủ tịch Ủy ban Hành chính lâm thời, Bí thư Chi bộ, Chủ nhiệm Việt Minh xã Tây Sơn và Ủy viên Mặt trận Việt Minh phủ Anh Sơn. Trong những năm kháng chiến và xây dựng đất nước, ông tiếp tục công tác tại Nghệ An và Thanh Hóa, đóng góp trên nhiều lĩnh vực khác nhau.

Năm 1962, Lê Văn Kinh nghỉ hưu nhưng vẫn tích cực tham gia công tác địa phương cho đến năm 1973, tiếp tục cống hiến kinh nghiệm và uy tín của mình cho quê hương. Với những cống hiến bền bỉ suốt nhiều thập kỷ hoạt động cách mạng, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng và bằng khen khác. Dù không phải là một nhân vật nổi tiếng trên phạm vi cả nước, Lê Văn Kinh vẫn là tấm gương tiêu biểu của lớp chiến sĩ cộng sản đầu tiên ở Nghệ An.

Cuộc đời ông gắn liền với những năm tháng đấu tranh gian khổ, nhiều lần vào tù ra khám nhưng chưa bao giờ lùi bước trước kẻ thù. Ông là người đã chọn lý tưởng cách mạng thay cho cuộc sống bình yên. Chọn sự hy sinh thay cho lợi ích cá nhân. Và dành trọn cuộc đời mình để góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của quê hương Nghệ An và dân tộc Việt Nam.