NHÀ CÁCH MẠNG - LIỆT SĨ QUÁCH VĂN PHẨM

Đồng chí Quách Văn Phẩm, người con thứ 7 trong gia đình, song thân là ông : Quách Văn Cượng và bà Phan Thị Quyên, được lớn lên trong một gia đình có truyền thống yêu nước và được sự giáo dục cách mạng của người anh ruột thứ năm là Quách Văn Lực, tỉnh ủy viên dự khuyết năm 1939. Từ đó đồng chí được người anh dìu dắt và tạo điều kiện trở thành người Cộng sản . Đồng chí tham gia cách mạng rất sớm ,vào mùa thu năm 1937 đồng chí được vinh dự đứng vào đội ngũ tiên phong của giai cấp công nhân là Đảng cộng sản Việt Nam .

Đến năm 1939 đồng chí là huyện ủy viên quận Cà Mau phụ trách công tác đoàn thể . đồng chí tham gia công tác tích cực được anh em, tập thể tín nhiệm, đồng chí đi hoạt động đến đâu được bà con yêu mến, nhất là tuổi trẻ rất cảm tình, nên công tác rất hiệu quả .

Ngày 1 tháng 5 năm 1940, hội nghị tỉnh ủy tại Tắt Ông Do ( nay là xã Đất Mới huyện Năm Căn tỉnh Cà Mau ) . Hội nghị do đồng chí Tạ Uyên – Bí thư xứ ủy và đồng chí Phạm Hồng Thám ủy viên Thường vụ liên tỉnh ủy chủ trì . Đồng chí Trần Văn Thời được bầu làm bí thư tỉnh ủy . Đồng chí Trần Văn Phán , đồng chí Quách Văn Phẩm làm ủy viên thường vụ .

Để chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa Nam kỳ năm 1940 ,tỉnh ủy phân công đồng chí trực tiếp chỉ đạo khu vực I ( gồm Năm Căn và Hòn Khoai cùng các xã lân cận ) triển khai trực tiếp kế hoạch tỉnh ủy cho đồng chí Phan Ngọc Hiển, đồng chí đã trực tiếp phân công đồng chí Bông Văn Dĩa chạy ghe buồm ra Hòn Khoai trao thư cho đồng chí Phan Ngọc Hiển và chi bộ công nhân nhà đèn thống nhất hành động vào 9 giờ đêm ngày 13 tháng 12 năm 1940.

Sau khi trao thư về lệnh khởi nghĩa xong, đến chiều ngày 12/12/1940 đồng chí Quách Văn Phẩm và chi bộ Tân Hưng Tây nhận được thư của đồng chí Trần Văn Thời bí thư tỉnh ủy đưa tới, trong thư đề nghị hoãn lại cuộc khởi nghĩa, đồng chí chưa có cách nào liên lạc được với đồng chí Phan Ngọc Hiển ở ngoài đảo Hòn Khoai ,khi đó lực lượng nghĩa quân Năm Căn có lệnh đình khởi nghĩa nên không tiếp ứng được cho lực lượng Hòn Khoai theo hợp đồng trước.Trước tình hình đó đồng chí sắp xếp ngay công việc về tỉnh ủy để báo cáo tình hình .Trên đường đi ,giặc rào đón ,khủng bố và bao vây .Đồng chí đến Rạch Rẩy (gần rạch Ông Muộn) thì trời sáng không may bị bọn tề phát hiện chúng tổ chức vây bắt ,đồng chí lánh xuống đám lá dừa nước cập bờ sông, chúng ra lệnh đem chỉa nhiều mũi đâm khắp các khe lá dừa, có mũi chĩa trúng vai đồng chí – máu chảy loang trong nước – chúng phát hiện được và bắt đồng chí, lúc đó vào lúc chiều ngày 19/12/1940 . Chúng chỉ vào mặt đồng chí và nói “ Bắt được mày rồi ,tên Cộng sản đẹp trai nhất xứ “. Đồng chí không quan tâm đến lời nói của chúng mà trả lời ngay “ Tao đi làm cách mạng giải phóng dân tộc ,trong đó có các người được thoát khỏi ách nô lệ của thực dân pháp – sao các người lại bắt tôi”.

Chúng giam đồng chí tại Cà Mau một đêm rồi giải vào khám lớn của tỉnh Bạc Liêu và sau đó chúng giải đồng chí lên khám lớn Sài Gòn cùng với các đồng chí khởi nghĩa Hòn Khoai . Sau 6 tháng giam cầm chúng tra tấn hết sức dã man, tàn nhẩn nhưng đồng chí không một lời khai báo ; Trong phòng giam của mình đồng chí đã viết lên tường kêu gọi đồng đội hãy giữ khí tiết của người cộng sản .

Ngày 27/2/1941 tòa án binh thường trực Sài Gòn đem xử 52 người tham gia cách mạng ở Cà Mau –Bạc Liêu trong 10 đồng chí bị tử hình có đồng chí Quách Văn Phẩm.

Ngày 12/7/1941 chúng đem đồng chí Quách Văn Phẩm cùng 9 đồng chí nữa xử bắn tại sân vận động Cà Mau . Đồng chí ung dung ra pháp trường và nhờ bọn chúng gởi thư về gia đình với nội dung là : Đồng chí làm tròn phận sự ,đền xong nợ nước. Nay có chết –cha, mẹ, gia đình đừng buồn. Khi xử bắn , đồng chí cùng với các đồng chí bị tử hình cùng hô vang khẩu hiệu“ Đả đảo đế quốc pháp”và “Việt Nam độc lập muôn năm”.

Đồng chí Quách Văn Phẩm là một chiến sĩ kiên cường, bất khuất trước uy vũ của kẻ thù, là một cán bộ lảnh đạo quan trọng của tỉnh Đảng bộ ở thời điểm lịch sử ,với nhiều cống hiến cho Đảng và nhân dân. Đồng chí là niềm tự hào, là tấm gương sáng cho chúng ta noi theo để xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Để ghi nhớ công lao của đồng chí, nhiều địa phương trong tỉnh Cà Mau đã chọn tên đồng chí để đặt tên xã ,tên đường và tên trường học .