Nhà cách mạng Nguyễn Quyền – Bậc thầy thức tỉnh hồn quốc dân nơi bục giảng Hàng Đào

Từng thi đỗ Huấn đạo nhưng sớm từ bỏ chức vị của triều đình tay sai, cụ Nguyễn Quyền đã cùng cụ Lương Văn Can sáng lập nên trường Đông Kinh Nghĩa Thục năm 1907 tại Hà Nội, đảm nhận cương vị Giám học (phụ trách học vụ). Với tài hùng biện xuất chúng và bầu nhiệt huyết cháy bỏng, cụ đã trực tiếp đứng trên bục giảng truyền bá tư tưởng canh tân đất nước, kêu gọi đồng bào bỏ hủ tục, học chữ Quốc ngữ và đoàn kết phát triển kinh tế dân tộc.

Những bài giảng và tài liệu do cụ biên soạn như Văn minh tân học sách, Quốc dân độc bản đã thổi một luồng sinh khí mới vào tâm thức thanh niên, học sinh khắp ba miền. Khi thực dân Pháp ra lệnh đóng cửa trường và bắt giam cụ đày ra Côn Đảo năm 1908, cụ vẫn giữ trọn phong thái ung dung, biến ngục tù thành trường học cách mạng.

Sau khi thoát khỏi án tù Côn Đảo, bị quản thúc ngặt nghèo tại Bến Tre, cụ Nguyễn Quyền vẫn kiên cường bốc thuốc chữa bệnh cho dân nghèo, bí mật liên lạc tiếp sức cho phong trào thanh niên yêu nước cho đến lúc qua đời trong cảnh thanh bạch năm 1941.